Májilis depýtattary «Ósimdikter dúniesi týraly» zań jobasyn birinshi oqylymda qarap jatyr, dep habarlaidy QazAqparat.
Jańa zań jobasyn QR Ekologiia, geologiia jáne tabiǵi resýrstar ministri Serikqali Brekeshev tanystyrdy. Onyń aitýynsha, Qazaqstannyń ósimdikter dúniesi aǵash-buta jáne shóp ósimdikteriniń 6 myńnan astam túrin quraidy.
«Onyń ishinde 1,5 myńǵa jýyq túri dárilik ósimdik bar, 390 túri – QR Qyzyl kitabyna engizilgen, 110 túri – relikti ósimdikter, sondai-aq 700 endemikalyq ósimdik túrleri bar. Qazirgi ýaqytta Qazaqstannan eksporttalatyn dárilik ósimdikteriniń tizimine 14 túri kiredi – bul miia, ferýla, tsistanhe, Túrkistan sabyn tamyry jáne basqalary. Retteýsiz qoldanylýyna bailanysty dárilik ósimdikterdiń shikizat qory taýsylýda», - dedi Ekologiia ministri Májilistiń jalpy otyrysynda.
Ministr dárilik ósimdikterdi baqylaýsyz jinaýdyń artýyna syrtqy naryqtardaǵy suranystyń kóbeiýi yqpal etetinin, kedendik statistika derekteri boiynsha qazaqstandyq miia tamyryn ótkizýdiń negizgi naryqtary – Qytai, Túrkiia jáne AQSh bolyp otyrǵanyn aitty.
Mysaly, Qytaiǵa 2018 jyldan 2021 jylǵa deiin 32,7 myń tonna miia tamyry eksporttaldy, bul jalpy Botanika jáne fitointrodýktsiia institýty usynǵan miia tamyryn naqty óńirler boiynsha daiyndaý kóleminen edáýir asyp túsedi.
«Taǵy bir rettelmegen másele – respýblika aýmaǵyna ósimdiktiń bóten túrlerin baqylaýsyz ákelý bolyp otyr. Ósimdiktiń bóten túrleri engizilgen jaǵdailar bar. Máselen, «Medeý» óńirlik tabiǵi parkiniń aýmaǵynda Soltústik Amerikadan ákelingen «Aser Negýndo» úieńki aǵashynyń taralýy baiqalady, ol kádimgi órik pen Sivers almasyn yǵystyrady. Sondai-aq, elimizge invaziialyq ziiankestermen jáne aýrýlarmen zalaldanǵan bógde ósimdik resýrstaryn ákelý qaýpi bar. Mysaly, Almaty qalasynyń jasyl ekpelerinde Kashtandy zaqymdaityn Ohrid kenishiniń jáne emen ekpelerine ziian keltiretin emen igeýishiniń belsendi taralýy baiqalady», - dedi Brekeshev.
Osylaisha, Ekologiia ministriniń aitýynsha, normativtik-quqyqtyq bazanyń bolmaýy jáne ósimdik dúniesi obektilerin baqylaýsyz paidalaný tabiǵi ósimdik resýrstarynyń saqtalýyna teris áser etip qana qoimai, dárilik ósimdikterdi óndirýge jáne qaita óńdeýge salynatyn investitsiialarǵa kedergi keltirip otyr.
«Qurmetti depýtattar! Zań jobasyn qabyldaýdaǵy maqsat – respýblikanyń búkil aýmaǵynda ósimdikter dúniesin qorǵaý, molaitý jáne utymdy paidalaný salasyndaǵy qatynastardy quqyqtyq retteýdi engizý. Qazirgi ýaqytta ósimdikter dúniesin paidalanýdy retteýge bailanysty jekelegen normalar QR Orman, Ekologiia, Jer, Sý, Kásipkerlik kodeksterin, «Qazaqstan Respýblikasyndaǵy sáýlet, qala qurylysy jáne qurylys qyzmeti týraly» jáne «Erekshe qorǵalatyn tabiǵi aýmaqtar týraly» QR Zańdaryn qamtidy. Osyǵan bailanysty «Ósimdikter dúniesi týraly» arnaiy zańdy qabyldaý qajettigi bar, ol Qazaqstan ratifikatsiialaǵan halyqaralyq konventsiia erejelerine de negizdelgen», - dedi Serikqali Brekeshev.
