مەجٸلٸس دەپۋتاتتارى «ٶسٸمدٸكتەر دٷنيەسٸ تۋرالى» زاڭ جوباسىن بٸرٸنشٸ وقىلىمدا قاراپ جاتىر, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
جاڭا زاڭ جوباسىن قر ەكولوگييا, گەولوگييا جەنە تابيعي رەسۋرستار مينيسترٸ سەرٸكقالي برەكەشەۆ تانىستىردى. ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستاننىڭ ٶسٸمدٸكتەر دٷنيەسٸ اعاش-بۇتا جەنە شٶپ ٶسٸمدٸكتەرٸنٸڭ 6 مىڭنان استام تٷرٸن قۇرايدى.
«ونىڭ ٸشٸندە 1,5 مىڭعا جۋىق تٷرٸ دەرٸلٸك ٶسٸمدٸك بار, 390 تٷرٸ – قر قىزىل كٸتابىنا ەنگٸزٸلگەن, 110 تٷرٸ – رەليكتٸ ٶسٸمدٸكتەر, سونداي-اق 700 ەندەميكالىق ٶسٸمدٸك تٷرلەرٸ بار. قازٸرگٸ ۋاقىتتا قازاقستاننان ەكسپورتتالاتىن دەرٸلٸك ٶسٸمدٸكتەرٸنٸڭ تٸزٸمٸنە 14 تٷرٸ كٸرەدٸ – بۇل مييا, فەرۋلا, تسيستانحە, تٷركٸستان سابىن تامىرى جەنە باسقالارى. رەتتەۋسٸز قولدانىلۋىنا بايلانىستى دەرٸلٸك ٶسٸمدٸكتەردٸڭ شيكٸزات قورى تاۋسىلۋدا», - دەدٸ ەكولوگييا مينيسترٸ مەجٸلٸستٸڭ جالپى وتىرىسىندا.
مينيستر دەرٸلٸك ٶسٸمدٸكتەردٸ باقىلاۋسىز جيناۋدىڭ ارتۋىنا سىرتقى نارىقتارداعى سۇرانىستىڭ كٶبەيۋٸ ىقپال ەتەتٸنٸن, كەدەندٸك ستاتيستيكا دەرەكتەرٸ بويىنشا قازاقستاندىق مييا تامىرىن ٶتكٸزۋدٸڭ نەگٸزگٸ نارىقتارى – قىتاي, تٷركييا جەنە اقش بولىپ وتىرعانىن ايتتى.
مىسالى, قىتايعا 2018 جىلدان 2021 جىلعا دەيٸن 32,7 مىڭ توننا مييا تامىرى ەكسپورتتالدى, بۇل جالپى بوتانيكا جەنە فيتوينترودۋكتسييا ينستيتۋتى ۇسىنعان مييا تامىرىن ناقتى ٶڭٸرلەر بويىنشا دايىنداۋ كٶلەمٸنەن ەدەۋٸر اسىپ تٷسەدٸ.
«تاعى بٸر رەتتەلمەگەن مەسەلە – رەسپۋبليكا اۋماعىنا ٶسٸمدٸكتٸڭ بٶتەن تٷرلەرٸن باقىلاۋسىز ەكەلۋ بولىپ وتىر. ٶسٸمدٸكتٸڭ بٶتەن تٷرلەرٸ ەنگٸزٸلگەن جاعدايلار بار. مەسەلەن, «مەدەۋ» ٶڭٸرلٸك تابيعي پاركٸنٸڭ اۋماعىندا سولتٷستٸك امەريكادان ەكەلٸنگەن «اسەر نەگۋندو» ٷيەڭكٸ اعاشىنىڭ تارالۋى بايقالادى, ول كەدٸمگٸ ٶرٸك پەن سيۆەرس الماسىن ىعىستىرادى. سونداي-اق, ەلٸمٸزگە ينۆازييالىق زييانكەستەرمەن جەنە اۋرۋلارمەن زالالدانعان بٶگدە ٶسٸمدٸك رەسۋرستارىن ەكەلۋ قاۋپٸ بار. مىسالى, الماتى قالاسىنىڭ جاسىل ەكپەلەرٸندە كاشتاندى زاقىمدايتىن وحريد كەنٸشٸنٸڭ جەنە ەمەن ەكپەلەرٸنە زييان كەلتٸرەتٸن ەمەن يگەۋٸشٸنٸڭ بەلسەندٸ تارالۋى بايقالادى», - دەدٸ برەكەشەۆ.
وسىلايشا, ەكولوگييا مينيسترٸنٸڭ ايتۋىنشا, نورماتيۆتٸك-قۇقىقتىق بازانىڭ بولماۋى جەنە ٶسٸمدٸك دٷنيەسٸ وبەكتٸلەرٸن باقىلاۋسىز پايدالانۋ تابيعي ٶسٸمدٸك رەسۋرستارىنىڭ ساقتالۋىنا تەرٸس ەسەر ەتٸپ قانا قويماي, دەرٸلٸك ٶسٸمدٸكتەردٸ ٶندٸرۋگە جەنە قايتا ٶڭدەۋگە سالىناتىن ينۆەستيتسييالارعا كەدەرگٸ كەلتٸرٸپ وتىر.
«قۇرمەتتٸ دەپۋتاتتار! زاڭ جوباسىن قابىلداۋداعى ماقسات – رەسپۋبليكانىڭ بٷكٸل اۋماعىندا ٶسٸمدٸكتەر دٷنيەسٸن قورعاۋ, مولايتۋ جەنە ۇتىمدى پايدالانۋ سالاسىنداعى قاتىناستاردى قۇقىقتىق رەتتەۋدٸ ەنگٸزۋ. قازٸرگٸ ۋاقىتتا ٶسٸمدٸكتەر دٷنيەسٸن پايدالانۋدى رەتتەۋگە بايلانىستى جەكەلەگەن نورمالار قر ورمان, ەكولوگييا, جەر, سۋ, كەسٸپكەرلٸك كودەكستەرٸن, «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى سەۋلەت, قالا قۇرىلىسى جەنە قۇرىلىس قىزمەتٸ تۋرالى» جەنە «ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتار تۋرالى» قر زاڭدارىن قامتيدى. وسىعان بايلانىستى «ٶسٸمدٸكتەر دٷنيەسٸ تۋرالى» ارنايى زاڭدى قابىلداۋ قاجەتتٸگٸ بار, ول قازاقستان راتيفيكاتسييالاعان حالىقارالىق كونۆەنتسييا ەرەجەلەرٸنە دە نەگٸزدەلگەن», - دەدٸ سەرٸكقالي برەكەشەۆ.
