QR Premer-Ministri A. Maminniń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda astyq jinaý naýqanynyń qorytyndylary týraly QR aýyl sharýashylyǵy ministri S. Omarov baiandady, dep habarlaidy "Ult aqparat".
Aýyl sharýashylyǵy ministrliginiń derekteri boiynsha, 2019 jyly elimizde egin jinaý jumystary ýaqytyly bastaldy jáne oblys ákimdikteriniń málimetterine sáikes, dándi daqyldardyń 15,2 mln gektar jalpy alqabynyń 15,1 mln gektary jinaldy, bul 99,2%-dy quraidy. 19,1 mln tonna astyq bastyryldy. Ortasha ónimdilik 12,6 ts/ga qurady.
Biyl jaz maýsymynyń ystyq ári qurǵaq bolýy dándi daqyldar ónimdiliginiń tómendeýine sebep boldy. Sonyń nátijesinde ótken jylmen salystyrǵanda dándi daqyldar óndirisiniń tómendeýi kútilýde. Jazdyń aptap ystyǵymen qatar, egin jinaý jumystary barysynda uzaq merzimdi (jalpy eseppen 15-20 kún) jaýyn-shashyn boldy, bul óz kezeginde astyqtyń sapasyna da, ónimdiligine de áser etti.
Aldyn-ala esepter boiynsha, biyl dándi jáne dándi burshaq daqyldarynyń ónimdiligi býnkerlik salmaqta shamamen 19 mln tonnany quraýy múmkin, bul 2018 jylǵy ónimmen salystyrǵanda 2 mln tonnaǵa kem.
Oblystar ákimdikteriniń jedel derekterine sáikes, biylǵy 11 qazandaǵy jaǵdai boiynsha 1,9 mln tonna dándi daqyl tuqymy sebildi, bul 99%-dy quraidy, sonyń ishinde Qostanai oblysy boiynsha tuqym sebý 98% aiaqtaldy. Tuqymdardy daiyndaý jumystary jalǵasýda. Tuqym jetispeýshiligi bolmaidy.
Jalpy jinalǵan jańa ónimnen 2,9 mln tonna elevatorlarǵa kelip tústi, onyń 1,8 mln tonnasyn bidai, 700 myń tonnasyn arpa quraidy.
Jedel derekterge sáikes, elevatorlarǵa kelip túsken bidaidyń 80%-ǵa jýyǵy azyq-túliktik, 20% — mal azyqtyq jáne tehnikalyq maqsatqa arnalǵan bidai. Ótken jyly azyq-túliktik bidaidyń kólemi 93% bolǵan.
Biylǵy 2019/20 marketingtik jyly dándi daqyldar óndirisiniń azaiýyna bailanysty, eksporttyq áleýet ótken jylmen salystyrǵanda shamamen 3 mln tonnaǵa tómendeýi múmkin.
Bul rette, S. Omarovtyń aitýynsha, eksporttyq baǵyttardy keńeitýge baǵyttalǵan ótken jylǵy strategiiadan aǵymdaǵy jyldyń eksporttyq strategiiasy ózgeshe bolady.
«Bul maýsymda negizgi mindet – Ortalyq Aziia elderi – Ózbekstan, Tájikstan, Qyrǵyzstan, Túrikmenstan, sondai-aq, Aýǵanstan jáne Iran tárizdi dástúrli ótkizý naryqtaryndaǵy qazaqstandyq astyqtyń ornyn saqtap qalý», — dep túsindirip ótti Aýyl sharýashylyǵy ministri.
Atalǵan elderdegi joǵary ónimge bailanysty dástúrli importtaýshy elderdiń suranysy da tómendeitinin aita ketken jón.
Osyǵan bailanysty osy baǵyttarda bidai men unnyń 5 mln tonnadan kem bolmaityn ortasha jyldyq kólemin eksportqa shyǵarýdy qamtamasyz etý qajet.
Sonymen qatar, qol jetkizilgen kelisimder (hattamalarǵa qol qoiý) aiasynda perspektivti Qytai baǵytynda joǵary sapaly Hi-Pro bidaiyn, arpany eksporttaý qarqynyn saqtap qalý qajet.
