Foto: pixabay
Almaty qalasyndaǵy Bala quqyqtary jónindegi ýákil Halida Ájiǵulova er adamdar arasynda óz balasyn óltirý deregi kóbeiip kele jatqanyn aityp dabyl qaqty, dep habarlaidy Azattyq Ruhy.
Parlamenttiń jańa shaqyrylymy depýtattarynyń aldynda sóz sóilegen ombýdsmen tek bir jyldyń ishinde elimizde 9 bala óz ákesiniń qolynan asqan aiýandyqpen mert bolǵanyn aitady.
«Tek sońǵy jyldyń ózinde erekshe qatygezdikpen jáne asqan arsyzdyqpen bes qylmysker óz balalaryn pyshaqtap óltirip, basyn kesip, darǵa asyp tastaǵan. Bir jylda barlyǵy 9 bala solai mert boldy. Kóp jaǵdaida qanisher ákeler áielderine nemese burynǵy áielderine eregisip istegen. Sonyń bári uzaq jylǵa sozylǵan otbasylyq zorlyq-zombylyqtyń saldarynan bolyp jatady, al otbasylyq janjalǵa politsiia ádette kóz jumyp qaraidy», - deidi Halida Ájiǵulova.
Máselen, Mańǵystaý oblysynda ákelerdiń óz balalaryn óltirýine qatysty eki oqiǵa tirkeldi. Bireýinde er adam úsh balasyn asyp óltirlyp, artynsha ózi asylyp qalsa, 2023 jyldyń naýryzynda taǵy bir «áke» úsh kishkentai balasyn bólshektep óltirdi.
«Destrýktivti islamdyq aǵymnyń jaqtaýshysy delinetin er adam aldyn ala jalǵa alǵan páterinde úsh kishkentai balasyn qanǵa bóktirgen. Erli-zaiyptylar ajyrasyp ketken. Balalary Atyraýda anasymen birge turǵan, demalysta ákesi balalaryn Aqtaýǵa alyp ketkeni beligili boldy. Balalardy óltirmes buryn ol bir shólmek araq pen úsh balmuzdaq satyp alǵan. Buqaralyq aqparat quraldarynyń habarlaýynsha, er adam birinshi balasyn óltirgen soń, áieline óltirilgen ulynyń jantúrshigerlik sýretterin jibergen. Taǵy eki balasy ol kezde tiri bolǵan, alaida artynsha olardy da jer jastandyrǵan», - deidi Ájiǵulova.
Sondai-aq 2023 jyldyń naýryzynda Qaraǵandy oblysynda ákesi eki jasar ulyn anasy jumysta bolǵan kezde óltirip tastaǵan. Er adam sábige 18 ret pyshaq jaraqatyn salǵan.
«Bizde mundai asqan qatygezdikpen jasalǵan bala ólimi buryn-sońdy bulaisha kóp bolmaǵan edi! Budan da soraqy jaǵdai – Qazaqstanda turmystyq zorlyq-zombylyqtyń aldyn alý qadamdary sanaly túrde tolyqtai tunshyqtyryldy», - deidi ombýdsmen.
Onyń aitýynsha, mundai qylmystardyń órshýine Ishki ister ministrligi men Bas prokýratýranyń da kinási bar. Óitkeni 2017 jyly turmystyq zorlyq-zombylyq áreketi qylmyssyzdandyryldy.
«Turmystyq zorlyq-zombylyq qylmysqa jatpaityn bolǵandyqtan, otbasyndaǵy tirandar men psihopattar tipten esinen tandy dese bolady. Buryn olar eń bolmaǵanda uryp-soqqany úshin qylmystyq jazadan qorqatyn bolsa, endi áielderi men balalaryn is júzinde esh jaza almastan soqqyǵa jyǵýdan seskenbeitin boldy. 2018 jyldan bastap biz turmystyq aýyr jáne asa aýyr qylmystardyń turaqty óskenin baiqap otyrmyz. Óitkeni agressorlardy endi tejeitin eshteńe joq. Olar balalary men áielin uryp-soǵýdy jetkiliksiz kórip, endi aidyń-kúnniń amanynda asyp, shaýyp óltire beretin boldy», - deidi balalar ombýdsmeni.
Halida Ájiǵulova jańa shaqyrylymnyń depýtattaryn turmystyq zorlyq-zombylyq týraly zań jobasyna bastamashylyq jasap, ony tezirek qabyldaýǵa shaqyrdy.
«Áitpese, elimiz kóp uzamai zorlyq-zombylyqqa ushyraǵandardyń qanyna tunshyǵady desem artyq aitpaimyn. Zorlaýshylar men kisi óltirýshilerdiń eline ainalmasyn desek, jábirlenýshi tarap qylmyskerdi ózi jazalap qylmysqa barmasyn desek, tiisti zańdy qabyldaýymyz kerek. Zań azamattardy quqyqtyq turǵydan qorǵaýdyń birden-bir joly bolady», - dep túiindedi ol.
Mira Baibek
