
Qazaqstanda arnaiy memlekettik járdemaqylardy taǵaiyndaý jáne tóleý qaǵidalaryna ózgerister engizý josparlanýda. Endi arnaiy memlekettik járdemaqyny "onyń ishinde elektrondyq aqshamen" tóleý usynylady, - dep habarlaidy «Ult aqparat».
Qoldanystaǵy erejelerde arnaiy memlekettik járdemaqy – bul járdemaqyǵa quqyǵy bar azamattarǵa járdemaqynyń basqa túrlerine qaramastan beriletin aqshalai tólem. Mysaly, mundai járdemaqyny múgedektigi bar adamdar, Uly Otan soǵysynyń ardagerleri, saiasi qýǵyn-súrginnen zardap shekken adamdar jáne basqalar alady.
Taǵaiyndaý týraly ótinishte járdemaqylar úshin shottardan, onyń ishinde elektrondyq ámiiandardaǵy aqshany óndirip alýǵa jol berilmeitini jazylady.
Ózgerister engizý týraly buiryq jobasy "ashyq normativtik-quqyqtyq aktiler" portalynda jariialandy. Qoǵamdyq talqylaý 2021 jyldyń 21 sáýirine deiin jalǵasady.
2020 jyldyń qyrkúieginde Qazaqstan prezidenti Qasym-Jomart Toqaev áleýmettik tólemderdi tsifrlandyrý boiynsha sharalar qabyldaýdy tapsyrdy. Eńbek ministrligi qazaqstandyqtar áleýmettik tólemder men járdemaqylardy bank kartasyna nemese "áleýmettik ámiianǵa" elektrondy aqshamen qaida esepteýdi tańdai alatynyn habarlady.
"Tólemder jáne tólem júieleri týraly" zań boiynsha "áleýmettik ámiiandaǵy" aqsha bankter, kollektorlar jáne salyq organdary tarapynan óndirip alýdan qorǵalatyn bolady. Ulttyq Bankte áleýmettik tólemder alatyn azamattar úshin "áleýmettik ámiiandy" engizý 2022 jyldan bastap josparlanǵanyn habarlady.
Qazaqstandyqtar "áleýmettik ámiiandy" qalai paidalana alady degen zańdy saýal týyndaidy. Ulttyq Bankte buǵan deiin áleýmettik tólemder alatyn azamattar úshin "áleýmettik ámiiandy" engizý 2022 jyldan bastap josparlanǵanyn habarlaǵan bolatyn. Qazir áleýmettik tólemder alǵysy keletin adamdar shot ashý úshin bankke barýy kerek.
Áleýmettik ámiiannyń artyqshylyǵy ol Ulttyq bank júiesinde árbir qazaqstandyqqa JSN boiynsha ashyq bolady. Shot ashý nemese bank kartasyn jańartý úshin (árbir 3 jyl saiyn) ekinshi deńgeidegi bankterge turaqty túrde barý qajettiligi bolmaidy. Bul sonymen qatar ámiianǵa áleýmettik tólemderdi belsendi túrde esepteýge múmkindik beredi.
Azamattarǵa áleýmettik tólemder men járdemaqylardy qaida esepteý kerektigin tańdaý múmkindigi beriledi: "áleýmettik ámiianǵa" elektrondyq aqshamen nemese ádettegi tásilmen bank kartasyna tóleidi. "Áleýmettik ámiiannan" óz qarajatyn bank kartasyna aýdarýǵa jáne ony ádettegidei paidalanýǵa nemese qolma – qol aqshaǵa ainaldyrýǵa bolady.
"Tólemder jáne tólem júieleri týraly" zań boiynsha "áleýmettik ámiiandaǵy" aqsha bankter, kollektorlar jáne salyq organdary tarapynan óndirip alýdan qorǵalatyn bolady.
"Áleýmettik ámiian" qaýipsiz bolady, al qazaqstandyqtardyń jeke derekteri qorǵalady. Ámiiannan kommýnaldyq qyzmetter, telefon jáne basqalar úshin onlain rejiminde tóleýge bolady. Sondai-aq qazaqstandyqtar "áleýmettik ámiiandy" bank kartasyna bailanystyra alady.
Qazaqstanda 2022 jyldan bastap áleýmettik tólem alatyn azamattar úshin "áleýmettik ámiian" engizý josparlanýda. Memleket basshysynyń tapsyrmasy boiynsha 2022 jyldan bastap Ulttyq taýar ótkizý júiesimen odan ári yqpaldastyra otyryp," áleýmettik ámiiandy" engizý josparlanǵan. Jańa júie azamattardyń aqshasyn, mysaly, bankterdiń bankrottyǵynan qorǵaidy. Birinshi kezekte, ataýly áleýmettik kómek alýshylar elektrondyq ámiiandarǵa aýystyrylady.
Ámiian mobildi qosymsha túrinde usynylady, onda jeke kabinette teńgerimdi baqylaýǵa, operatsiialardy júzege asyrýǵa, bank shotyn ashýǵa, aýdarýǵa, óz kartańyzdy tolyqtyrýǵa nemese QR-kod arqyly taýarlar men qyzmetterdi satyp alýǵa bolady.
Aita keteiik, 2020 jyldyń qyrkúieginde Qazaqstan prezidenti Qasym-Jomart Toqaev áleýmettik tólemderdi tsifrlandyrý boiynsha sharalar qabyldaýdy tapsyrǵan bolatyn.
Esterińizge salaiyq, Qazaqstanda arnaiy memlekettik járdemaqylardy taǵaiyndaý jáne tóleý qaǵidalaryna ózgerister engizý josparlanýda. Endi arnaiy memlekettik járdemaqyny "onyń ishinde elektrondyq aqshamen" tóleý usynylady.
Qoldanystaǵy erejelerde arnaiy memlekettik járdemaqy – bul járdemaqyǵa quqyǵy bar azamattarǵa járdemaqynyń basqa túrlerine qaramastan beriletin aqshalai tólem. Mysaly, mundai járdemaqyny múgedektigi bar adamdar, Uly Otan soǵysynyń ardagerleri, saiasi qýǵyn-súrginnen zardap shekken adamdar jáne basqalar alady.