Qazaqstanda áleýmettik kásipkerlikke qandai qoldaý kórsetilip jatyr?

Qazaqstanda áleýmettik kásipkerlikke qandai qoldaý kórsetilip jatyr?


Bul másele Taraz qalasynda onlain rejimde ótip jatqan «Áleýmettik kásipkerlik: qoǵam men biznes úshin jańa múmkindikter» atty halyqaralyq forýmda talqylandy.


QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministrligi (budan ári – Eńbekmini) Jambyl oblysynyń ákimdigimen birlesip uiymdastyrǵan is-sharaǵa memlekettik organdardyń ókilderi, QR Parlamentiniń depýtattary, «Atameken» UKP, Áleýmettik kásipkerlik salasyndaǵy qazaqstandyq jáne halyqaralyq ǵylymi qoǵamdastyqtyń ókilderi, Resei, Izrail, Qyrǵyzstan, Tájikstan jáne t.b. sarapshylar qatysty.


Jiynda QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministri Serik Shápkenov sóz sóiledi. Ministr óz sózinde memleket resýrstarynyń shekteýliligi jaǵdaiynda áleýmettik kásipkerlik áleýmettik máselelerdi sheshýdiń eń tiimdi álemdik tásilderdiń biri bolyp tabylatynyn atap ótti.


«Halyqaralyq tájiribede áleýmettik kásipkerlik kásiporyn ieleri úshin paidany kóbeitý tásili retinde emes, belgili bir áleýmettik máseleni sheshý nemese qoǵamǵa paida berý maqsatynda qyzmetter kórsetý nemese taýarlar óndirý retinde túsindiriledi. Sondai-aq, múmkindigi shekteýli adamdar iske qosqan biznes nemese erekshe qajettilikteri bar adamdardy jáne halyqtyń áleýmettik osal toptarynyń ókilderin jumys oryndarymen qamtamasyz etetin kásipkerler áleýmettik kásipkerlik bolyp tabylady», – dedi Serik Shápkenov.


Ministrdiń aitýynsha, áleýmettik kásipkerlik damyǵan elderde (Ulybritaniia, AQSh jáne Ońtústik Koreia) áleýmettik kásipkerlik boiynsha jumys istep turǵan kóptegen damý institýttary bar, úkimettik emes uiymdar men áleýmettik kásipkerler kóp, qarjylyq jáne qarjylyq emes qoldaý sharalary turaqty negizde kórsetiledi.


Áleýmettik kásipkerlik qalyptasý satysynda turǵan elderde (Kolýmbiia, Egipet, Úndistan) qoldaý sharalary turaqty negizde kórsetilmeidi, damý institýttary men áleýmettik kásipkerlerdiń bolmaýy ne bolmashy sany baiqalady.


«Qazaqstanda áleýmettik kásipkerlikti qoldaý úshin salyq zańnamasynda birqatar yntalandyrýshy sharalary qarastyrylǵan. Mysaly, múgedektigi bar qyzmetkerler sany 51%-dy quraityn uiymdar korporativtik tabys, áleýmettik jáne jer salyǵynan bosatylǵan, múlik salyǵyn esepteý kezinde jeńildikterge ie», – dep habarlady Serik Shápkenov.


Sonymen qatar, barlyq salyq tóleýshiler, tipti áleýmettik kásipkerler emes adamdar úshin kelesi jeńildikter qarastyrylǵan:


- múlikti qaitarymsyz (kommertsiialyq emes jáne áleýmettik uiymdarǵa) bergen nemese qaiyrymdylyq kómek kórsetken kezde qunǵa salyq salynatyn tabystyń mólsheri 4% - ǵa deiin tómendetiledi;


- múgedektigi bar adamdarǵa tólengen eńbekaqyǵa salyqtyq mólsherleme 2 eselengen mólsherge jáne múgedektigi bar adamdarǵa tólengen eńbekaqy jáne basqa da tólemderden áleýmettik salyq somasynan 50% - ǵa tómendetildi;


- múgedektigi bar adamdar jeke tabys salyǵyn tóleýden bosatyldy (kúntizbelik jyl úshin 882 eselengen AEK nemese 2,4 mln teńge sheginde). Budan basqa, «Memlekettik satyp alý týraly» Zańǵa sáikes taýarlardyń, jumystardyń, kórsetiletin qyzmetterdiń jekelegen túrleri olardy jumyspen qamtý maqsatynda múgedek adamdardyń uiymdarynan ǵana satyp alynady.


«Búginde áleýmettik kásipkerlikti damytý maqsatynda Qazaqstanda áleýmettik kásipkerlik mádenietin ilgeriletýge nazar aýdarý mańyzdy. Ótken aptada Parlament Senatynyń depýtattary Áleýmettik kásipkerlik máseleleri boiynsha zań qabyldady. Bul áleýmettik kásipkerlikti damytýdyń naqty anyqtamasy men baǵytyn qalyptastyrýǵa, qandai da bir kásiporyndy áleýmettik kásipkerlik sýbektisine jatqyzý kriteriilerin aiqyndaýǵa, memlekettik qoldaý sharalaryn júieleýge múmkindik beredi», – dep atap ótti ministr.


Óz sóziniń sońynda Serik Shápkenov Taraz qalasynda ótip jatqan forým áleýmettik kásipkerlikti damytýdaǵy jáne memleket pen kásipkerler arasyndaǵy yntymaqtastyqty nyǵaitýdaǵy mańyzdy qadam bolatynyna senim bildirdi, sondai-aq is-sharaǵa qatysýshylardan zańnamaǵa engizilgen ózgeristerdi eskere otyryp, túrli alańdarda áleýmettik kásipkerlik máselesin belsendi ilgeriletýdi surady.


Eki kúndik forým aiasynda 3 paneldik sessiia ótedi: «Álemdegi áleýmettik kásipkerlikti damytý. Damý úrdisteri», «Qazaqstan Respýblikasyndaǵy áleýmettik kásipkerlikti qoldaý tetikteri», «Halyqaralyq tájiribe. Paidaly laifhaktar men quraldar» atty seminar, sondai-aq áleýmettik kásipkerlikti damytý boiynsha master-klastar ótkizildi.