قازاقستاندا ەلەۋمەتتٸك كەسٸپكەرلٸككە قانداي قولداۋ كٶرسەتٸلٸپ جاتىر?

قازاقستاندا ەلەۋمەتتٸك كەسٸپكەرلٸككە قانداي قولداۋ كٶرسەتٸلٸپ جاتىر?


بۇل مەسەلە تاراز قالاسىندا ونلاين رەجيمدە ٶتٸپ جاتقان «ەلەۋمەتتٸك كەسٸپكەرلٸك: قوعام مەن بيزنەس ٷشٸن جاڭا مٷمكٸندٸكتەر» اتتى حالىقارالىق فورۋمدا تالقىلاندى.


قر ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترلٸگٸ (بۇدان ەرٸ – ەڭبەكمينٸ) جامبىل وبلىسىنىڭ ەكٸمدٸگٸمەن بٸرلەسٸپ ۇيىمداستىرعان ٸس-شاراعا مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ ٶكٸلدەرٸ, قر پارلامەنتٸنٸڭ دەپۋتاتتارى, «اتامەكەن» ۇكپ, ەلەۋمەتتٸك كەسٸپكەرلٸك سالاسىنداعى قازاقستاندىق جەنە حالىقارالىق عىلىمي قوعامداستىقتىڭ ٶكٸلدەرٸ, رەسەي, يزرايل, قىرعىزستان, تەجٸكستان جەنە ت.ب. ساراپشىلار قاتىستى.


جيىندا قر ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترٸ سەرٸك شەپكەنوۆ سٶز سٶيلەدٸ. مينيستر ٶز سٶزٸندە مەملەكەت رەسۋرستارىنىڭ شەكتەۋلٸلٸگٸ جاعدايىندا ەلەۋمەتتٸك كەسٸپكەرلٸك ەلەۋمەتتٸك مەسەلەلەردٸ شەشۋدٸڭ ەڭ تيٸمدٸ ەلەمدٸك تەسٸلدەردٸڭ بٸرٸ بولىپ تابىلاتىنىن اتاپ ٶتتٸ.


«حالىقارالىق تەجٸريبەدە ەلەۋمەتتٸك كەسٸپكەرلٸك كەسٸپورىن يەلەرٸ ٷشٸن پايدانى كٶبەيتۋ تەسٸلٸ رەتٸندە ەمەس, بەلگٸلٸ بٸر ەلەۋمەتتٸك مەسەلەنٸ شەشۋ نەمەسە قوعامعا پايدا بەرۋ ماقساتىندا قىزمەتتەر كٶرسەتۋ نەمەسە تاۋارلار ٶندٸرۋ رەتٸندە تٷسٸندٸرٸلەدٸ. سونداي-اق, مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ ادامدار ٸسكە قوسقان بيزنەس نەمەسە ەرەكشە قاجەتتٸلٸكتەرٸ بار ادامداردى جەنە حالىقتىڭ ەلەۋمەتتٸك وسال توپتارىنىڭ ٶكٸلدەرٸن جۇمىس ورىندارىمەن قامتاماسىز ەتەتٸن كەسٸپكەرلەر ەلەۋمەتتٸك كەسٸپكەرلٸك بولىپ تابىلادى», – دەدٸ سەرٸك شەپكەنوۆ.


مينيستردٸڭ ايتۋىنشا, ەلەۋمەتتٸك كەسٸپكەرلٸك دامىعان ەلدەردە (ۇلىبريتانييا, اقش جەنە وڭتٷستٸك كورەيا) ەلەۋمەتتٸك كەسٸپكەرلٸك بويىنشا جۇمىس ٸستەپ تۇرعان كٶپتەگەن دامۋ ينستيتۋتتارى بار, ٷكٸمەتتٸك ەمەس ۇيىمدار مەن ەلەۋمەتتٸك كەسٸپكەرلەر كٶپ, قارجىلىق جەنە قارجىلىق ەمەس قولداۋ شارالارى تۇراقتى نەگٸزدە كٶرسەتٸلەدٸ.


ەلەۋمەتتٸك كەسٸپكەرلٸك قالىپتاسۋ ساتىسىندا تۇرعان ەلدەردە (كولۋمبييا, ەگيپەت, ٷندٸستان) قولداۋ شارالارى تۇراقتى نەگٸزدە كٶرسەتٸلمەيدٸ, دامۋ ينستيتۋتتارى مەن ەلەۋمەتتٸك كەسٸپكەرلەردٸڭ بولماۋى نە بولماشى سانى بايقالادى.


«قازاقستاندا ەلەۋمەتتٸك كەسٸپكەرلٸكتٸ قولداۋ ٷشٸن سالىق زاڭناماسىندا بٸرقاتار ىنتالاندىرۋشى شارالارى قاراستىرىلعان. مىسالى, مٷگەدەكتٸگٸ بار قىزمەتكەرلەر سانى 51%-دى قۇرايتىن ۇيىمدار كورپوراتيۆتٸك تابىس, ەلەۋمەتتٸك جەنە جەر سالىعىنان بوساتىلعان, مٷلٸك سالىعىن ەسەپتەۋ كەزٸندە جەڭٸلدٸكتەرگە يە», – دەپ حابارلادى سەرٸك شەپكەنوۆ.


سونىمەن قاتار, بارلىق سالىق تٶلەۋشٸلەر, تٸپتٸ ەلەۋمەتتٸك كەسٸپكەرلەر ەمەس ادامدار ٷشٸن كەلەسٸ جەڭٸلدٸكتەر قاراستىرىلعان:


- مٷلٸكتٸ قايتارىمسىز (كوممەرتسييالىق ەمەس جەنە ەلەۋمەتتٸك ۇيىمدارعا) بەرگەن نەمەسە قايىرىمدىلىق كٶمەك كٶرسەتكەن كەزدە قۇنعا سالىق سالىناتىن تابىستىڭ مٶلشەرٸ 4% - عا دەيٸن تٶمەندەتٸلەدٸ;


- مٷگەدەكتٸگٸ بار ادامدارعا تٶلەنگەن ەڭبەكاقىعا سالىقتىق مٶلشەرلەمە 2 ەسەلەنگەن مٶلشەرگە جەنە مٷگەدەكتٸگٸ بار ادامدارعا تٶلەنگەن ەڭبەكاقى جەنە باسقا دا تٶلەمدەردەن ەلەۋمەتتٸك سالىق سوماسىنان 50% - عا تٶمەندەتٸلدٸ;


- مٷگەدەكتٸگٸ بار ادامدار جەكە تابىس سالىعىن تٶلەۋدەن بوساتىلدى (كٷنتٸزبەلٸك جىل ٷشٸن 882 ەسەلەنگەن اەك نەمەسە 2,4 ملن تەڭگە شەگٸندە). بۇدان باسقا, «مەملەكەتتٸك ساتىپ الۋ تۋرالى» زاڭعا سەيكەس تاۋارلاردىڭ, جۇمىستاردىڭ, كٶرسەتٸلەتٸن قىزمەتتەردٸڭ جەكەلەگەن تٷرلەرٸ ولاردى جۇمىسپەن قامتۋ ماقساتىندا مٷگەدەك ادامداردىڭ ۇيىمدارىنان عانا ساتىپ الىنادى.


«بٷگٸندە ەلەۋمەتتٸك كەسٸپكەرلٸكتٸ دامىتۋ ماقساتىندا قازاقستاندا ەلەۋمەتتٸك كەسٸپكەرلٸك مەدەنيەتٸن ٸلگەرٸلەتۋگە نازار اۋدارۋ ماڭىزدى. ٶتكەن اپتادا پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتتارى ەلەۋمەتتٸك كەسٸپكەرلٸك مەسەلەلەرٸ بويىنشا زاڭ قابىلدادى. بۇل ەلەۋمەتتٸك كەسٸپكەرلٸكتٸ دامىتۋدىڭ ناقتى انىقتاماسى مەن باعىتىن قالىپتاستىرۋعا, قانداي دا بٸر كەسٸپورىندى ەلەۋمەتتٸك كەسٸپكەرلٸك سۋبەكتٸسٸنە جاتقىزۋ كريتەرييلەرٸن ايقىنداۋعا, مەملەكەتتٸك قولداۋ شارالارىن جٷيەلەۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ», – دەپ اتاپ ٶتتٸ مينيستر.


ٶز سٶزٸنٸڭ سوڭىندا سەرٸك شەپكەنوۆ تاراز قالاسىندا ٶتٸپ جاتقان فورۋم ەلەۋمەتتٸك كەسٸپكەرلٸكتٸ دامىتۋداعى جەنە مەملەكەت پەن كەسٸپكەرلەر اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋداعى ماڭىزدى قادام بولاتىنىنا سەنٸم بٸلدٸردٸ, سونداي-اق ٸس-شاراعا قاتىسۋشىلاردان زاڭناماعا ەنگٸزٸلگەن ٶزگەرٸستەردٸ ەسكەرە وتىرىپ, تٷرلٸ الاڭداردا ەلەۋمەتتٸك كەسٸپكەرلٸك مەسەلەسٸن بەلسەندٸ ٸلگەرٸلەتۋدٸ سۇرادى.


ەكٸ كٷندٸك فورۋم اياسىندا 3 پانەلدٸك سەسسييا ٶتەدٸ: «ەلەمدەگٸ ەلەۋمەتتٸك كەسٸپكەرلٸكتٸ دامىتۋ. دامۋ ٷردٸستەرٸ», «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ەلەۋمەتتٸك كەسٸپكەرلٸكتٸ قولداۋ تەتٸكتەرٸ», «حالىقارالىق تەجٸريبە. پايدالى لايفحاكتار مەن قۇرالدار» اتتى سەمينار, سونداي-اق ەلەۋمەتتٸك كەسٸپكەرلٸكتٸ دامىتۋ بويىنشا ماستەر-كلاستار ٶتكٸزٸلدٸ.