Tokio qalasyndaǵy BUU Ýniversitetinde (Japoniia) «Qazaqstan-Japoniia: iadrolyq qarýsyz álemge jol» atty halyqaralyq konferentsiia ótti, dep habarlaidy "Ult aqparat" QR Syrtqy ister ministrliginiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Konferentsiia Qazaqstan Respýblikasynyń Tuńǵysh Prezidenti – Elbasy kitaphanasynyń kóshpeli ǵylymi-ekspozitsiialyq jobasy aiasynda N.Á.Nazarbaevtyń iadrolyq qarýsyz álem qalyptastyrý jolyndaǵy qozǵalysty damytýdaǵy qyzmetine arnalǵan.
Konferentsiiany ashqan Qazaqstan Respýblikasynyń Japoniiadaǵy Elshsi Erlan Baýdarbek-Qojataev Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezidenti N.Á.Nazarbaevtyń iadrolyq qarýsyz álem qalyptastyrý jolyndaǵy qozǵalysty damytýdaǵy úlesin, sondai-aq Qazaqstan men Japoniianyń iadrolyq synaqtarǵa tyiym salýdaǵy tabysty ózara qarym-qatynasyn atap ótti.
«Aǵymdaǵy jyldyń 29 tamyzynda iadrolyq qarýǵa alǵash ret zańdyq turǵydan tyiym salatyn tarihi Kelisimniń kúshine enýine alǵy qadam retinde Qazaqstan Iadrolyq qarýǵa tyiym salý týraly shartty ratifikatsiialaǵany jóninde resmi qujatyn Birikken Ulttar Uiymynyń Hatshylyǵyna tapsyrdy. Shartty ratifikatsiialaý bizdiń iadrolyq qarýsyzdaný men taratpaýdaǵy jumystarymyzdy odan ári belsendi túrde jalǵastyrýymyzǵa moraldyq quqyq beredi» - dedi E. Baýdarbek-Kojataev.
BUU Bas hatshysynyń burynǵy orynbasary Iasýsi Akasi quttyqtaý sózinde álemdik qaýymdastyqty iadrolyq qarýdyń dúniejúzine keltirer zardap-saldarlary týraly aqparattandyrý jolyndaǵy Japoniia men Qazaqstannyń jigerin joǵary baǵalady.
«Iadrolyq qarýdy joiý mańyzdy másele bolǵandyqtan bizge batyl is-áreketterdi qabyldaýdy talap etedi. Biz iadrolyq qarýǵa, ony tasymaldaýǵa jáne saqtaýǵa tyiym salýymyz kerek. Iadrolyq qarýsyzdanýǵa qatysty saiasattyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etýimiz kerek. Qazaqstan ǵana emes, Ortalyq Aziianyń basqa elderiniń de iadrolyq qarýdan azat aimaq bolýy úshin Japoniia Birikken Ulttar Uiymyna iadrolyq qarýdy taratpaý týraly usynysyn engizdi», - dedi Ia.Akasi.
Óz kezeginde Elbasy kitaphanasynyń direktory, saiasi ǵylymdardyń doktory, professor Ámirhan Rahymjanov konferentsiia qorytyndysy iadrolyq qarýsyz álem qalyptastyrý isine qomaqty úles qosatynyna senimin bildirdi.
«Jahandyq jáne aimaqtyq qaýipsizdikke jańa syn-qater tónip turǵan zamanda jappai qyryp-joiýdyń basty quralyna ainalǵan iadrolyq qarý men basqa da qarý túrleriniń adamzatqa tónip turǵan eń basty qaýip ekeni anyq.
Zalaly mol teris úrdisterdi joiý úshin álemdik saiasat ortaq múddeni qoldaýy tiis. Bul istiń oryndalýynda Qazaqstan men Japoniia yntymaqtastyǵynyń mańyzdylyǵy zor. Nursultan Ábishuly Nazarbaev: «Ydyraǵan atom álem birligin ydyratpaýy tiis. Oǵan jol bermeýde árqaisymyz birdei jaýaptymyz», - degen bolatyn.
Jer betindegi elderdiń ulttyq qaýipsizdigin iadrolyq qarýsyz-aq qamtamasyz etýge bolady. Onyń basty kilti memleketterdiń tutastyǵy men múddelerdiń yntymaqtastyǵy ekenine Qazaqstan kámil senedi», - dedi Á.Rahymjanov.
«ATOM» Jobasynyń Qurmetti Elshisi Káripbek Kúiikov konferentsiia aiasynda japon qoǵamdastyǵyna antiiadrolyq taqyrypqa arnalǵan kórkemóner týyndylaryn usyndy. Ol óz sózinde Elbasynyń iadrolyq qarýsyz álem qalyptastyrý jolyndaǵy úlesin, sondai-aq Qazaqstannyń iadrolyq qarý arsenalynan óz erkimen bas tartqan álemdegi birinshi, ári osy ýaqytqa deiin jalǵyz memleket ekenine erekshe nazar aýdardy.
Tokiodaǵy Nagasaki Ókildiginiń basshysy Hisato Mitsýtake Nagasaki qalasynyń meri Tomihisa Taýeniń úndeýin oqyp berdi. Úndeýde is-shara uiymdastyrýshylaryna iadrolyq qarýdy joiý men álemde beibitshilikti nyǵaitý isindegi jigerleri úshin alǵys aitylǵan.
«Óz tarihynda osynshama synaqtan ótken Nagasaki, shyn júrekten mynany tileidi: Nagasaki Jer júzindegi atom bombasy jarylǵan eń sońǵy qala bolmaq. Álemde áli kúnge deiin 14 myńǵa jýyq iadrolyq jarylǵyshtar bar, iadrolyq qarý boiynsha halyqaralyq jaǵdai áli túbegeili sheshilmegen. Azamattyq qoǵam dál qazir toptasyp, iadrolyq qarýsyz álem qalyptastyrýǵa úndeý jariialaýy kerek» - dep, oqydy H.Mitsýtake.
Goi beibitshilik qorynyń prezidenti Hiroo Saiondji óz sózinde Qazaqstan Respýblikasy Tuńǵysh Prezidentiniń 2016 jylǵy «Iadrolyq qarýsyzdaný jáne taratpaý isine qosqan úlesi úshin» beibitshilik mádenieti arnaýly syilyǵyna ie bolǵanyn atap ótti.
«Qazaqstan men Japoniia iadrolyq qarýdan zardap shekti. Bizdiń mindetimiz – bolashaq urpaqqa osy qasirettiń bolǵanyn jetkizý. Bizdiń, Japoniia men Qazaqstannyń ortaq missiiasy osy. Bul istiń bastaýy - álem halqynyń oiyn ózgertip, ortaq jigerimizdi iadrolyq qarýdan azat álemdi qurýǵa baǵyttaý», - dedi, pikirin bildirgen H.Saiondji.
Konferentsiiadan keiin bolǵan qabyldaýda sóz alǵan Qazaqstanmen dostyq japondyq Parlamenttik liganyń tóraǵasy Takeo Kavamýra Japoniia men Qazaqstan arasyndaǵy iadrolyq qarýdy taratpaý salasyndaǵy qarym-qatynastyń erekshe mańyzdylyǵyn atap, eki eldiń osyndai ustanymy álemdegi teńdessiz úlgi ekendigin aitty.
Konferentsiia qatysýshylaryna Elbasy kitaphanasynyń ǵylymi-ekspozitsiialyq jobasy aiasynda Qazaqstan Respýblikasy Prezidentiniń Teleradiokesheni daiyndaǵan film usynyldy. Film joba taqyrybynyń ózindik alǵy sózi ispetti boldy.
Konferentsiiaǵa qatysqan 300-dei adam iadrolyq memleketter kóshbasshylaryna zańdy túrde iadrolyq synaqtarǵa tyiym salatyn jáne Iadrolyq synaqtarǵa jalpyǵa birdei tyiym salý týraly sharttyń kúshine enýin qamtamasyz etýge shaqyrǵan «ATOM» Jobasynyń petitsiiasyna qol qoidy.
Is-sharany Qazaqstan Respýblikasynyń Tuńǵysh Prezidenti – Elbasy Keńsesi men Qorynyń qoldaýymen Elbasy kitaphanasymen birlese Qazaqstannyń Japoniiadaǵy Elshiligi jáne Goi beibitshilik qory uiymdastyrdy.
Qazaqstan Respýblikasynyń Tuńǵysh Prezidenti – Elbasy kitaphanasynyń «Qazaqstan-Japoniia: iadrolyq qarýsyz álemge jol» kóshpeli ǵylymi-ekspozitsiialyq jobasyna halyqaralyq konferentsiiamen qatar Tokio qalasyndaǵy BUU Ýniversitetinde búgin ashylǵan Elbasy kitaphanasy qorlarynyń kórmesi de kiredi.
Ekspozitsiiada Qazaqstan Respýblikasynyń Tuńǵysh Prezidenti Nursultan Nazarbaevtyń iadrolyq qarýdan azat álem qurý jónindegi bastamalary Semei iadrolyq synaq poligony jabylǵannan keiin alǵash ret sheteldik qoǵamdastyqqa usynyldy.
Kórmede atom qýatyn beibit maqsatta qoldanatyn iadrolyq qarýdan azat álem tujyrymdamasynyń bastaýy men mazmunyn tolyq kólemde kórsetetin 350-den astam saqtaý birlikten turatyn eksponattar, arhivtik qujattar, foto- jáne beinematerialdar usynylǵan. Mýzeilik, arhivtik jáne kitap materialdary negizinde iadrolyq qarýsyzdaný jáne jahandyq qaýipsizdik júiesin qurý men damytýdyń qaǵidattaryn jasaqtaǵan Qazaqstan Respýblikasy Tuńǵysh Prezidentiniń jahandyq aýqymdy tulǵasy kórsetilgen.
