Foto: Akorda.kz
Shaǵyn quramda ótken kezdesýden keiin Qasym-Jomart Toqaev pen Emomali Rahmon eki memlekettiń resmi delegatsiialarynyń qatysýymen kelissóz júrgizdi, dep habarlaidy "Ult aqparat" Aqordanyń resmi saityna silteme jasap.
Prezidentter saýda-ekonomikalyq yntymaqtastyqty nyǵaitýǵa, sonyń ishinde ózara taýar ainalymyn arttyrýǵa, ónerkásip, aýyl sharýashylyǵy, kólik jáne tsifrlandyrý salalaryndaǵy qatynastardy damytýǵa basa mán berdi.
– Qazaqstanda tájik halqyna erekshe qurmetpen qaraidy, sondai-aq dostyq, baýyrlastyq jáne ózara qoldaý rýhyndaǵy yntymaqtastyǵymyzdy nyǵaitýǵa airyqsha mán beredi. Sondyqtan bul sapar óte mańyzdy. Jańa ǵana sizdiń saparyńyzdy tarihi sapar dep atap óttik. Óitkeni ol elderimiz arasyndaǵy yntymaqtastyqty jańa deńgeige shyǵarady. Eki el arasynda Odaqtastyq ózara is-qimyl týraly deklaratsiiaǵa qol qoiylady. Bizdi alda úlken jumys kútip tur. Sebebi odaqtastyq qarym-qatynas aiasynda jańa strategiialyq jobalar júzege asyrylady. Biz jańa ǵana eki-úsh iri strategiialyq joba ázirleý qajet ekenin aittyq. Eki el úkimetterine osy mindetti júzege asyrý jóninde tapsyrma berdik. Jaqyn arada ekijaqty qarym-qatynas jańa deńgeige kóteriledi dep oilaimyn. Memleketterimiz arasynda barlyq deńgeide senimdi saiasi dialog jolǵa qoiylǵan. Biz Ortalyq Aziianyń turaqty damýy men qaýipsizdigin qamtamasyz ete otyryp, birneshe halyqaralyq qurylym aiasynda ózara is-áreket júrgizemiz. Eki el arasynda túrli sala boiynsha 100-den asa kelisimsharttan turatyn mańyzdy kelisimsharttyq-quqyqtyq baza bar. Búgin bul tizim jańa kelisimdermen tolyǵady, – dedi Prezident.
Memleket basshysynyń aitýynsha, qazaq-tájik qatynastarynyń erekshe salasy sanalatyn mádeni-gýmanitarlyq bailanystar dáiekti túrde nyǵaiyp keledi.
– Biz mádeni-gýmanitarlyq bailanystardy damytý máselesin de talqyladyq. Bul – yntymaqtastyǵymyzdyń mańyzdy baǵyty. Orta ǵasyrdaǵy áigili ǵulama, filosof ári shipager Ábý Áli ibn Sinanyń eskertkishin ashý josparlanyp otyr. Osy jetistikterdiń bári eki el halyqtarynyń erekshe yqylasyna ie bolady jáne ózara tyǵyz qarym-qatynasymyzdyń jarqyn úlgisi sanalady. Biz elimizde Tájikstannyń mádeniet kúnderin ótkizý jóninde ýaǵdalastyq. Mádeniet kúnderi aiasynda Tájikstannyń aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy jetistikteri de tanystyrylady. Muny asa mańyzdy is-shara dep sanaimyn, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Memleket basshysy búgingi kelissózderdiń óte paidaly ári nátijeli bolǵanyn atap ótti. Taraptar ekijaqty yntymaqtastyqty odan ári damytýdyń negizgi basymdyqtary men mindetterin anyqtady.
Óz kezeginde Emomali Rahmon Astanaǵa memlekettik saparmen kelýge shaqyrǵany jáne qazaq halqynyń dástúrli qonaqjailyǵy úshin Qasym-Jomart Toqaevqa alǵys aitty. Sondai-aq ol shaǵyn quramdaǵy kelissózdiń nátijeli bolǵanyn jáne birlesken jobalardy júzege asyrý mańyzdy ekenin atap ótti.
– Biz Qazaqstanmen aradaǵy ózara tiimdi yntymaqtastyqqa basa mán beremiz. Strategiialyq seriktestik qaǵidattaryna negizdelgen tájik-qazaq qatynastarynyń barlyq baǵytyn dáiekti túrde damytýǵa niettimiz. Búgin biz tarihi qujatty – Odaqtastyq ózara is-qimyl týraly deklaratsiiany qabyldaimyz. Bul qujat ekijaqty bailanystardyń irgetasyn aitarlyqtai nyǵaita túsedi. Diplomatiialyq qatynastar ornaǵan otyz jylda biz yntymaqtastyqtyń barlyq salasynda eleýli tabysqa qol jetkizdik. Joǵary deńgeidegi turaqty saiasi dialog bul úderiske yqpal etetini sózsiz. Osy ýaqyt aralyǵynda memleketaralyq yntymaqtastyqtyń qajetti tetikteri jasaldy jáne aýqymdy quqyqtyq baza qalyptasty. Biz ony búgin jańa qujattar toptamasymen tolyqtyramyz. Saýda-ekonomikalyq bailanystar bizdiń qarym-qatynasymyzdyń mańyzdy bóligi sanalady. Qazaqstan birneshe jyldan beri Tájikstannyń syrtqy saýda qurylymynda jetekshi orynǵa ie. Qurmetti Qasym-Jomart Kemeluly, Sizdiń Tájikstanǵa resmi saparyńyz barysynda jyl saiynǵy taýar ainalymyn aldaǵy ýaqytta 2 milliard dollarǵa jetkizý jóninde ýaǵdalastyq. Bul mindettiń josparly túrde júzege asyrylyp kele jatqany qýantady. Byltyr eki el arasyndaǵy taýar ainalymy shamamen 1,5 milliard dollarǵa jetip, 20 paiyzǵa artty. Búginde Qazaqstan Tájikstannyń saýda seriktesteriniń arasynda ekinshi orynda tur, – dedi Tájikstan Prezidenti.
Kelissózderdiń nátijesinde mynadai qujattarǵa qol qoiyldy:
1. Qazaqstan Respýblikasy men Tájikstan Respýblikasy arasyndaǵy odaqtastyq ózara is-qimyl týraly deklaratsiiasy;
2. Qazaqstan Respýblikasy Prezidenti janyndaǵy Qazaqstannyń strategiialyq zertteýler institýty men Tájikstan Respýblikasy Prezidenti janyndaǵy strategiialyq zertteýler ortalyǵy arasyndaǵy yntymaqtastyq týraly memorandým;
3. Qazaqstan Respýblikasynyń Qarjy ministrligi men Tájikstan Respýblikasynyń Úkimeti janyndaǵy Keden qyzmeti arasyndaǵy Qazaqstan Respýblikasy men Tájikstan Respýblikasy arasynda ótkiziletin taýarlar men kólik quraldary týraly aldyn ala málimetter almasýdy uiymdastyrý týraly hattama;
4. Túrkistan (Qazaqstan Respýblikasy) jáne Hýdjand (Tájikstan Respýblikasy) qalalary arasynda Baýyrlastyq qatynastar ornatý týraly memorandým;
5. Qazaqstan Respýblikasynyń Mádeniet jáne sport ministrligi men Tájikstan Respýblikasynyń Úkimeti janyndaǵy týrizmdi damytý komiteti arasyndaǵy týrizm salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly jol kartasy;
6. Qazaqstan Respýblikasynyń Aýyl sharýashylyǵy ministrligi men Tájikstan Respýblikasynyń Aýyl sharýashylyǵy ministrligi arasyndaǵy 2023-2025 jyldarǵa arnalǵan aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy yntymaqtastyqty jandandyrý jónindegi jol kartasy;
7. Qazaqstan Respýblikasynyń Indýstriia jáne infraqurylymdyq damý ministrligi men Tájikstan Respýblikasynyń Ónerkásip jáne jańa tehnologiialar ministrligi arasyndaǵy 2023-2024 jyldarǵa arnalǵan ónerkásip jáne innovatsiialar salasyndaǵy ózara is-qimyldyń birlesken jospary;
8. Qazaqstan Respýblikasynyń Saýda jáne integratsiia ministrligi men Tájikstan Respýblikasynyń Úkimeti janyndaǵy eksport agenttigi arasyndaǵy ózara túsinistik týraly memorandým;
9. Qazaqstan Respýblikasy Syrtqy ister ministrligi men Tájikstan Respýblikasy Syrtqy ister ministrligi arasyndaǵy 2023-2025 jyldarǵa arnalǵan yntymaqtastyq baǵdarlamasy;
