Qasym-Jomart Toqaev pen Ibrahim Raisi shaǵyn formattaǵy kezdesýden keiin eki memlekettiń resmi delegatsiialarynyń qatysýymen keńeitilgen quramda kelissóz júrgizdi, dep habarlaidy "Ult aqparat" Aqordaǵa silteme jasap.
Kezdesý barysynda taraptar Qazaqstan men Iran arasyndaǵy qatynastardyń qazirgi jaǵdaiy men damý perspektivalaryn jan-jaqty talqylady. Kólik jáne logistika, ónerkásip, aýyl sharýashylyǵy salalaryndaǵy saýda-ekonomikalyq yntymaqtastyqty, sondai-aq mádeni-gýmanitarlyq bailanystardy nyǵaitýǵa erekshe nazar aýdardy.
Qasym-Jomart Toqaev Iran delegatsiiasyna iltipat bildire otyryp, biyl eki el arasyndaǵy diplomatiialyq qatynasqa 30 jyl tolǵanyn atap ótti. Onyń aitýynsha, osy merzim ishinde elderimiz tyǵyz memleketaralyq yntymaqtastyq ornatty.
– Biz tatý kórshilik pen berik dostyqqa negizdelgen syndarly saiasi dialog qurdyq. Eki el arasynda aýqymdy sharttyq-quqyqtyq baza qalyptasty. 60-tan astam kelisim jasaldy. Úkimetaralyq ekonomikalyq komissiia belsendi jumys atqarýda. Biz endi Birlesken saýda palatasyn qurýdy josparlap otyrmyz. Parlamentaralyq bailanystar jolǵa qoiyldy. Óńiraralyq kooperatsiia nyǵaia túsýde. Halyqaralyq uiymdar aiasynda tyǵyz áriptestik ornattyq, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Memleket basshysy ekonomikalyq yntymaqtastyqtyń perspektivalary týraly aita kele, biyl birinshi toqsanda ekijaqty taýar ainalymy qarqyndy dami túskenine, elderimiz arasyndaǵy ózara saýda-sattyq kórsetkishin arttyrý mańyzdy ekenine toqtaldy.
Budan bólek, Memleket basshysy kólik jáne logistika salasynyń, atap aitqanda «Qazaqstan – Túrikmenstan – Iran» temirjolynyń úlken áleýeti bar ekenine nazar aýdardy. Sondai-aq Prezident Kaspiidegi teńiz ailaqtarynyń tranzittik-eksporttyq múmkindigin tolyq paidalaný kerek ekenin atap ótti. Aqtaý jáne Quryq, Amirabad jáne Anzali ailaqtarynyń áleýeti zor.
Aýyl sharýashylyǵy – eki el arasyndaǵy ekonomikalyq yqpaldastyqtyń negizgi baǵyttarynyń biri. Bul rette, Qasym-Jomart Toqaev Irannyń birqatar kompaniiasy iri qara mal ósirý, et óńdeý, sút ónimderin shyǵarý jáne kúrish ósirý baǵyty boiynsha Qazaqstanda tabysty jumys istep jatqanyn atap ótti. Osyǵan bailanysty Memleket basshysy Qazaqstan tarapynyń Iranǵa tasymaldanatyn otandyq aýyl sharýashylyǵy ónimderiniń nomenklatýrasyn keńeitýge daiyn ekenin málimdedi.
Sonymen qatar Memleket basshysy jeńil ónerkásip, agroónerkásip kesheni salalaryndaǵy birlesken jobalardy júzege asyrýǵa nietti ekenin jetkizdi.
Qazaq-iran qatynastaryn nyǵaitýda mádeniet salasyndaǵy yqpaldastyq erekshe ról atqarady. Osy rette Irandaǵy qazaq diasporasy eki el arasyn bailanystyrýshy altyn kópir bolady. Qasym-Jomart Toqaev tarihty zertteý jáne tarihi derekter almasý baǵytyndaǵy yntymaqtastyqty nyǵaitý perspektivasyna da toqtaldy.
Óz kezeginde Ibrahim Raisi Qasym-Jomart Toqaevqa jáne qazaqstandyq delegatsiiaǵa iltipat bildire otyryp, Memleket basshysynyń bul resmi sapary ekijaqty yntymaqtastyqtyń barlyq baǵyty boiynsha qazaq-iran qatynastaryn damytýda jańa betburys bolatynyn jetkizdi.
– Sizdiń saparyńyz saýda-ekonomikalyq yntymaqtastyqty, sonyń ishinde kólik-tranzit, znergetika, aýyl sharýashylyǵy jáne týrizm salalaryn damytýǵa tyń serpin beretinine senimdimin, – dedi Ibrahim Raisi.
Kezdesý sońynda Memleket basshysy Iran Prezidentin Qazaqstanǵa saparmen kelýge shaqyrdy.
Kelissóz qorytyndysy boiynsha Qasym-Jomart Toqaev pen Ibrahim Raisi ekijaqty yntymaqtastyqty jańa deńgeige kóterýge baǵyttalǵan Birlesken málimdemege qol qoidy.
Sodan keiin memleketter basshylarynyń qatysýymen resmi delegatsiialardyń músheleri mynadai qujattarǵa qol qoidy:
1. Qazaqstan Respýblikasy Syrtqy ister ministrligi janyndaǵy Syrtqy saiasi zertteýler institýty men Iran Islam Respýblikasy Syrtqy ister ministrliginiń Saiasi jáne halyqaralyq zertteýler institýty arasyndaǵy yntymaqtastyq jónindegi ózara túsinistik týraly memorandým;
2. Qazaqstan Respýblikasy Mádeniet jáne sport ministrligi men Iran Islam Respýblikasy Mádeniet jáne islamdyq baǵdar ministrligi arasyndaǵy 2022-2025 jyldarǵa arnalǵan mádeni almasý baǵdarlamasy;
3. Qazaqstan Respýblikasy Saýda jáne integratsiia ministrligi men Iran Islam Respýblikasy Ónerkásip, taý-ken jáne saýda ministrligi arasyndaǵy taldamalyq zertteýler jáne tájiribe almasý salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly memorandým;
4. Qazaqstan Respýblikasy men Iran Islam Respýblikasy arasyndaǵy ekijaqty saýdany arttyrý boiynsha yntymaqtastyq jónindegi ózara túsinistik týraly memorandým;
5. Qazaqstan Respýblikasynyń Aýyl sharýashylyǵy ministrligi men Iran Islam Respýblikasynyń Aýyl sharýashylyǵy djihady ministrligi arasyndaǵy aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy yntymaqtastyq jónindegi ózara túsinistik týraly memorandým;
6. Aýyl sharýashylyǵy ónimderiniń saýdasy men tranzitindegi Qazaqstan-Iran yntymaqtastyǵy týraly memorandým;
7. «Habar» Agenttigi» aktsionerlik qoǵamy men Iran Islam Respýblikasy Teleradio habarlaryn taratý kompaniiasy arasyndaǵy yntymaqtastyq jónindegi ózara túsinistik týraly memorandým;
8. «QazMunaiGaz» Ulttyq kompaniiasy» aktsionerlik qoǵamy men Iran Islam Respýblikasy Ulttyq munai kompaniiasy arasyndaǵy ózara túsinistik týraly memorandým;
9. «Qazaqstan temir joly» Ulttyq kompaniiasy» aktsionerlik qoǵamy men Iran Islam Respýblikasynyń Temir joldary arasyndaǵy yntymaqtastyq týraly memorandým.
