Nursultan Nazarbaev Qytai Halyq Respýblikasyna saparynyń qorytyndysyna arnalǵan brifingte asa iri ken orny - Qashaǵannyń iske qosylýyna bailanysty Qazaqstan munaiyn jetkizý múmkindigi artatynyn atap ótti, - dep habarlaidy "Ult aqparat" Aqordaǵa silteme jasap.
"Qazirgi ýaqytta biz QHR-ǵa 7 mln tonnaǵa jýyq munai jetkizemiz, bul kórsetkishti 20 mln tonnaǵa deiin arttyrýǵa, sondai-aq Qazaqstannan Qytaiǵa gaz jetkizý kólemin ulǵaitýǵa múmkindik bar. Osynyń bári elderimiz arasyndaǵy taýar ainalymyn jańa deńgeige kóteredi", - dedi Memleket basshysy.
Memleket basshysy otandyq BAQ ókilderine arnalǵan brifing barysynda G-20 sammitine óziniń ekinshi ret qatysyp otyrǵanyn jáne biyl QHR tóraǵasy Si Tszinpinniń shaqyrýymen kelgenin aitty.
"Jer shary turǵandarynyń 70 paiyzyn jáne álemdik ekonomikanyń jartysyn quraityn memleketterdiń basshylary bas qosatyn osyndai iri is-sharaǵa qatysý – Qazaqstan úshin zor mártebe. Munda jahandyq ekonomika men saiasattyń salmaqty máseleleri talqylanady, iri óńirlik jáne álemdik máseleler, sonyń ishinde qaýipsizdikke qatysty máseleler boiynsha ortaq ustanymdar ázirlenedi. Birinshi sessiiada sóz sóilegen kezde men osy barlyq máseleler jónindegi Qazaqstannyń kózqarasyn usyndym. Sammittegi pikirsaiys barysynda ǵalamnyń tynysyn sezinip, álemniń damyǵan jáne damýshy elderin alańdatqan problemalaryn uǵynasyń. Qazaqstanǵa da osynda kóterilgen máselelerdi eskerip, onymen aldyn ala ainalysýy kerek", - dedi Qazaqstan Prezidenti.
Nursultan Nazarbaev qazirgi kúrdeli kezeńde Qazaqstannyń indýstriialandyrý jáne investitsiialar tartý baǵytynda ýaqtyly kúsh-jiger jumsaǵanyn aityp, onyń qaitarymdy bolatynyna senim bildirdi.
"Qazir jumyssyzdyqtyń tómengi deńgeiin saqtap, jańa jumys oryndaryn ashýdy oilastyrý qajet, daǵdaryspen kúresten ekonomikalyq ósimge qadam basý kerek. Biz 9 qyrkúiekte ótetin Úkimettiń keńeitilgen otyrysynda osy týraly aitatyn bolamyz", - dedi Memleket basshysy.
Qazaqstan Prezidenti sammitpen qatar onyń QHR-ǵa jumys sapary bolyp ótkenin eske saldy. Osyǵan bailanysty Nursultan Nazarbaev bizdiń elimiz kótergen ekijaqty qarym-qatynastyń barlyq máselesine Qytai tarapy qyzyǵýshylyq pen múddelilik bildirip otyrǵanyn aitty.
"Biz buǵan deiingi ýaǵdalastyqtyń barlyq máselesi boiynsha, máselen, Qazaqstan aýmaǵynda birlesken zamanaýi kásiporyn salýǵa qatysty kelisimge keldik. Bul tizimge 51 nysan kiredi, búginde onyń ekeýi salyndy, jalpy quny 2,5 mlrd dollar bolatyn tórt nysannyń qurylysy biyl aiaqtalady. Bes jyldyń ishinde jalpy quny 26 mlrd dollar bolatyn 5 kásiporyn salý josparlanýda. Budan bólek, osy jumysty qoldaý úshin kompaniialar arasynda da, memleketter arasynda da birlesken Qazaqstan-Qytai qory jumys isteidi. Jibek jolyn damytý qoryn da mysalǵa keltirýge bolady", - dedi Nursultan Nazarbaev.
Memleket basshysy Qazaqstan men Qytai arasyndaǵy kólik-kommýnikatsiia bailanysy ekijaqty kún tártibindegi basty máseleniń biri bolyp qala beretinin aitty.
"Jyl saiyn Qazaqstan men Qytai aýmaǵynan ótetin júk tranziti kóleminiń artyp kele jatqany baiqalýda. Aqtaý portyn paidalaný aitarlyqtai jandandy, osyǵan deiin olai bolmaǵan edi. Bul jaǵdai Qorǵas qurǵaq portynyń, uzyndyǵy 300 shaqyrymǵa jetetin Qorǵas-Almaty temirjolynyń jáne Batys Eýropa - Batys Qytai torabynyń qurylysyna bailanysty bolyp otyr. Logistikalyq ortalyqtar quryldy. Bul kólik toraptary ósim núktesi bolyp sanalady. Sondai-aq, biz energetika jáne tehnologiia salalaryndaǵy yntymaqtastyq týraly ýaǵdalastyq", - dedi Qazaqstan Prezidenti.
Budan bólek, Qazaqstan Prezidenti Qazaqstan men Qytaidyń aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy ózara is-qimylyna egjei-tegjeili toqtaldy.
"Alǵash ret Qytaiǵa azyq-túlik bidaiyn, basqa da dándi-daqyldardy, asburshaqtar men maily daqyldar túrlerin, sondai-aq et pen qus jetkizý týraly kelisimge keldik. Buǵan deiin bizde mundai bolmaǵan edi. Osylaisha, aýyl sharýashylyǵy taýarlaryn óndirýshilerimiz úshin jol ashylyp otyr. Menińshe, bul – qýanyshty jaǵdai. Sonymen birge, Qytai tarapynyń taýar men fitosanitarlyq sapa jóninde qatań talaptary bar. Bizdiń sharýalar soǵan daiyn bolýǵa tiis", - dedi Nursultan Nazarbaev.
Memleket basshysy qol jetken ýaǵdalastyqtardyń naqtylanýyna nazar aýdaryp, eki el úkimetteriniń ony iske asyrý úshin tiisti jumys júrgizý kerek ekenin atap ótti.
"Jaqyn arada Memlekettik Keńestiń tóraǵasy Li Ketsian Qazaqstanǵa saparmen keledi dep josparlanýda. Kelissózder barysynda elderimiz birlese sheshetin máselelerdi qosymsha talqylaityn bolamyz", - dedi Qazaqstan Prezidenti.
Sońynda Nursultan Nazarbaev sammit aiasynda basqa da memleketter men delegatsiialar basshylarymen ekijaqty jemisti kezdesýler ótip, onyń barysynda ózara múddelilik qalyptasqan túrli máseleler jóninde mazmundy pikir almasýlar bolǵanyn aitty.
