Nazarbaev Ýniversitetiniń ǵalymdary jasandy intellekt kómegimen shahtadan adam izdeý baǵdarlamasymen jumys isteýde, dep habarlaidy "Ult aqparat" oqý ornynyń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Shahtadan adamdardy taýyp, kenshilerge qaýipsiz jumys ortasyn qamtamasyz etýge Nazarbaev Ýniversitetiniń aqyldy júie jáne jasandy intellekt institýtynyń (ISSAI) jobasy múmkindik beredi. Ýniversitet ǵalymdary iri qazaqstandyq taý-ken metallýrgiia kompaniiasynyń mamandarymen birlesip jumys isteitin ázirlemeniń basty baǵyty – jerasty taý-ken jumystaryna arnalǵan Wi-Fi signaldary negizinde oqshaýlaý jáne navigatsiia.
Búgingi tańda ǵalymdar neirondyq jelilerdi úiretý úshin annotatsiialanǵan derekterdi jinaýda. Bul úshin ISSAI komandasy alańdy baǵalaý úshin Hromtaýdaǵy «Donskoi» shahtasynda jáne Aqtóbe ferroqorytpa zaýytynda boldy. Derekter qoljetimdi Wi-Fi núktelerinen qabyldanǵan signal kúshi túrinde, sondai-aq IMU sensorlary túrinde keledi. IMU -sensorlarynyń mysaldary – qadamdardyń sanyn anyqtaityn smartfondardaǵy qosymsha qadam ólshegishter.
«Mysaly, eger biz neirondyq jelini sýrettegi mysyq nemese it ekenin ajyratýdy úiretsek, onda biz kóptegen túrli sýretterdi kórsetemiz jáne ittiń qaida, mysyqtyń qaida ekenin úiretemiz. Osylaisha neirondyq jeli úiretiledi. Mundaǵy jumys ta dál sondai, biraq biz jerasty taý-ken jumystaryna arnalǵan Wi-Fi signaldary negizinde oqshaýlaýdy jáne navigatsiiany jasaǵanda, annotatsiialanǵan derekter X-Y - Z koordinattary boiynsha ornalasqan jerdi bildiredi. Biz baǵdarlama adamdardy úsh ólshemdi koordinattar boiynsha ajyratatyndai etip jasaimyz», - dep túsindirdi ISSAI derekter taldaýshysy Muhamet Nurpeiisov.
Bul bolashaqta jer astyndaǵy kenshilerdiń ornalasqan jerin tabýǵa múmkindik beredi jáne qaýipsiz jumys ortasyn qurýǵa kómektesedi. Osylaisha, kenshiler ózimen birge arnaiy ázirlengen baǵdarlamasy bar smartfondy alyp, ony shahtaǵa túser aldynda iske qosýy qajet.
«Qandai da bir jerde Wi-Fi signal ustaidy derlik. Biz onyń kómegimen qajetti adamnyń qai jerde ekenin anyqtai alamyz. Biraq sodan keiin ol signal joq, basqa jerge barady. IMU sensorlarynyń kómegimen adamnyń signal ustalǵan jerden qansha shaqyrym ótkenin jáne qai baǵytta júrgenin anyqtai alasyz», - dep túsindirdi taldaýshy.
ISSAI zertteýshileri osy ázirlemeni jasaý úshin neirondyq jelilerdi tereń úiretý tehnologiiasynyń modelderin qoldanady. Derekterdi jinaý aiaqtalǵannan keiin ǵalymdar neirondyq modelderdi «jattyqtyra» bastaidy. Osy maqsatta NÝ-da ornatylǵan Nvidia DGX-2-de esepteý ortalyǵy paidalanylatyn bolady.
Ol kóptegen grafikalyq protsesterden (GPU) turady jáne tereń neirondyq jelilerdi úiretý úshin arnaiy jasalǵan.
Neirondyq jeliler - bul adamnyń júike jasýshalarynyń jelileri printsipi boiynsha jumys isteitin jáne adamnyń miyna elikteitin matematikalyq modelder. Osylaisha, ǵalymdar modeldi adamnyń ornalasqan jerin anyqtaýǵa úiretedi. Neirondyq jeliler signaldar qabyldaidy jáne kenshilerdiń ornalasqan jerin anyqtaidy.
