نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ عالىمدارى جاساندى ينتەللەكت كٶمەگٸمەن شاحتادان ادام ٸزدەۋ باعدارلاماسىمەن جۇمىس ٸستەۋدە, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" وقۋ ورنىنىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.
شاحتادان ادامداردى تاۋىپ, كەنشٸلەرگە قاۋٸپسٸز جۇمىس ورتاسىن قامتاماسىز ەتۋگە نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ اقىلدى جٷيە جەنە جاساندى ينتەللەكت ينستيتۋتىنىڭ (ISSAI) جوباسى مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. ۋنيۆەرسيتەت عالىمدارى ٸرٸ قازاقستاندىق تاۋ-كەن مەتاللۋرگييا كومپانيياسىنىڭ ماماندارىمەن بٸرلەسٸپ جۇمىس ٸستەيتٸن ەزٸرلەمەنٸڭ باستى باعىتى – جەراستى تاۋ-كەن جۇمىستارىنا ارنالعان Wi-Fi سيگنالدارى نەگٸزٸندە وقشاۋلاۋ جەنە ناۆيگاتسييا.
بٷگٸنگٸ تاڭدا عالىمدار نەيروندىق جەلٸلەردٸ ٷيرەتۋ ٷشٸن اننوتاتسييالانعان دەرەكتەردٸ جيناۋدا. بۇل ٷشٸن ISSAI كومانداسى الاڭدى باعالاۋ ٷشٸن حرومتاۋداعى «دونسكوي» شاحتاسىندا جەنە اقتٶبە فەرروقورىتپا زاۋىتىندا بولدى. دەرەكتەر قولجەتٸمدٸ Wi-Fi نٷكتەلەرٸنەن قابىلدانعان سيگنال كٷشٸ تٷرٸندە, سونداي-اق IMU سەنسورلارى تٷرٸندە كەلەدٸ. IMU -سەنسورلارىنىڭ مىسالدارى – قادامداردىڭ سانىن انىقتايتىن سمارتفوندارداعى قوسىمشا قادام ٶلشەگٸشتەر.
«مىسالى, ەگەر بٸز نەيروندىق جەلٸنٸ سۋرەتتەگٸ مىسىق نەمەسە يت ەكەنٸن اجىراتۋدى ٷيرەتسەك, وندا بٸز كٶپتەگەن تٷرلٸ سۋرەتتەردٸ كٶرسەتەمٸز جەنە يتتٸڭ قايدا, مىسىقتىڭ قايدا ەكەنٸن ٷيرەتەمٸز. وسىلايشا نەيروندىق جەلٸ ٷيرەتٸلەدٸ. مۇنداعى جۇمىس تا دەل سونداي, بٸراق بٸز جەراستى تاۋ-كەن جۇمىستارىنا ارنالعان Wi-Fi سيگنالدارى نەگٸزٸندە وقشاۋلاۋدى جەنە ناۆيگاتسييانى جاساعاندا, اننوتاتسييالانعان دەرەكتەر X-Y - Z كوورديناتتارى بويىنشا ورنالاسقان جەردٸ بٸلدٸرەدٸ. بٸز باعدارلاما ادامداردى ٷش ٶلشەمدٸ كوورديناتتار بويىنشا اجىراتاتىنداي ەتٸپ جاسايمىز», - دەپ تٷسٸندٸردٸ ISSAI دەرەكتەر تالداۋشىسى مۇحامەت نۇرپەيٸسوۆ.
بۇل بولاشاقتا جەر استىنداعى كەنشٸلەردٸڭ ورنالاسقان جەرٸن تابۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ جەنە قاۋٸپسٸز جۇمىس ورتاسىن قۇرۋعا كٶمەكتەسەدٸ. وسىلايشا, كەنشٸلەر ٶزٸمەن بٸرگە ارنايى ەزٸرلەنگەن باعدارلاماسى بار سمارتفوندى الىپ, ونى شاحتاعا تٷسەر الدىندا ٸسكە قوسۋى قاجەت.
«قانداي دا بٸر جەردە Wi-Fi سيگنال ۇستايدى دەرلٸك. بٸز ونىڭ كٶمەگٸمەن قاجەتتٸ ادامنىڭ قاي جەردە ەكەنٸن انىقتاي الامىز. بٸراق سودان كەيٸن ول سيگنال جوق, باسقا جەرگە بارادى. IMU سەنسورلارىنىڭ كٶمەگٸمەن ادامنىڭ سيگنال ۇستالعان جەردەن قانشا شاقىرىم ٶتكەنٸن جەنە قاي باعىتتا جٷرگەنٸن انىقتاي الاسىز», - دەپ تٷسٸندٸردٸ تالداۋشى.
ISSAI زەرتتەۋشٸلەرٸ وسى ەزٸرلەمەنٸ جاساۋ ٷشٸن نەيروندىق جەلٸلەردٸ تەرەڭ ٷيرەتۋ تەحنولوگيياسىنىڭ مودەلدەرٸن قولدانادى. دەرەكتەردٸ جيناۋ اياقتالعاننان كەيٸن عالىمدار نەيروندىق مودەلدەردٸ «جاتتىقتىرا» باستايدى. وسى ماقساتتا نۋ-دا ورناتىلعان Nvidia DGX-2-دە ەسەپتەۋ ورتالىعى پايدالانىلاتىن بولادى.
ول كٶپتەگەن گرافيكالىق پروتسەستەردەن (GPU) تۇرادى جەنە تەرەڭ نەيروندىق جەلٸلەردٸ ٷيرەتۋ ٷشٸن ارنايى جاسالعان.
نەيروندىق جەلٸلەر - بۇل ادامنىڭ جٷيكە جاسۋشالارىنىڭ جەلٸلەرٸ پرينتسيپٸ بويىنشا جۇمىس ٸستەيتٸن جەنە ادامنىڭ ميىنا ەلٸكتەيتٸن ماتەماتيكالىق مودەلدەر. وسىلايشا, عالىمدار مودەلدٸ ادامنىڭ ورنالاسقان جەرٸن انىقتاۋعا ٷيرەتەدٸ. نەيروندىق جەلٸلەر سيگنالدار قابىلدايدى جەنە كەنشٸلەردٸڭ ورنالاسقان جەرٸن انىقتايدى.
