BUU Qaýipsizdik Keńesinde «Halyqaralyq beibitshilik pen qaýipsizdikti qoldaý: jappai qyryp-joiý qarýyn taratpaý» taqyrybynda joǵary deńgeidegi otyrys ótti, dep habarlaidy "Ult aqparat" QR Syrtqy ister ministrliginiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Kezdesý AQSh prezidenti Donald Tramptyń bastamasymen jáne tóraǵalyǵymen ótti. Otyrysqa Qaýipsizdik Keńesiniń turaqty músheleriniń atynan Frantsiia Prezidenti Emmanýel Makron, Ulybritaniianyń Premer-ministri Tereza Mei, Resei men Qytaidyń syrtqy ister ministrleri Sergei Lavrov jáne Van I qatysty. Is-sharada sondai-aq Polsha, Ekvatorlyq Gvineia, Boliviia, Kot-d'Ivýar, Kýveit, Niderlandy, Efiopiia, Perý jáne Shvetsiianyń memleket basshylary, úkimet basshylary men ministrleri boldy.
Qazaqstannyń atynan sóz sóilegen Syrtqy ister ministri Qairat Ábdirahmanov jappai qyryp-joiý qarýyn taratýǵa jáne paidalanýǵa qarsy kúres Qazaqstannyń syrtqy saiasatynyń basty basymdyqtarynyń biri bolyp tabylatynyn atap ótti.
«Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev iadrolyq arsenaldan bas tartý jáne Semei iadrolyq poligonyn jabý týraly batyl sheshim qabyldady. Halyqaralyq qoǵamdastyq osy is-áreketter buryn-sońdy bolmaǵan jáne joǵary deńgeide qoldaýǵa laiyq dep tanyp, Semei poligony jabylǵan - 29 tamyzdy Iadrolyq synaqtarǵa qarsy is-qimyldyń halyqaralyq kúni retinde belgiledi», - dedi ministr.
2018 jyldyń qańtarynda Qazaqstannyń BUU Qaýipsizdik Keńesindegi tóraǵalyǵynyń basty is-sharasy retinde jappai qyryp-joiý qarýyn taratpaý salasyndaǵy senim sharalaryna arnalǵan kezdesý bolǵany málim. Prezident N. Nazarbaev qańtar aiyndaǵy kezdesýinde, sondai-aq «Álem. HHI ǵasyr» manifesinde iri iadrolyq derjavalar iadrolyq qarýdan azat beibitshilikti nasihattaý boiynsha birinshi qatarda turyp, jappai qyryp-joiý qarýyn qysqartý úlgisin kórsete bilýi qajettigin atap ótken bolatyn.
Qazaqstannyń pikirinshe, Iadrolyq qarýdy taratpaý týraly shart (IaQTSh) óziniń tiimdiligi men ózektiligin joǵaltpaýy tiis. Alaida, álem úshin jappai qyryp-joiý qarýymen kúreste myqty halyqaralyq-quqyqtyq negiz qajet. IaQTSh-nyń asimmetriialyq emes túrde júzege asyrylýy iadrolyq jáne iadrolyq emes elder arasynda senimdi nyǵaitýǵa kedergi jasaidy. Iadrolyq synaqtarǵa jappai tyiym salý týraly sharttyń erterek kúshine enýi jahandyq taratpaý arhitektýrasynyń mańyzdy ári qajetti qurylymdyq elementteriniń biri bolýy tiis.
Ótken jyly MAGATE-niń Tómen baiytylǵan ýran bankiniń iske qosylýy elimizdiń taratpaý rejimin nyǵaitýǵa jáne ýrannyń beibit maqsatta qaýipsiz paidalanýyna qosqan qosymsha úlesi boldy. Qazaqstan AQSh-qa, Eýroodaqqa, Birikken Arab Ámirlikterine, Kýveitke, Norvegiiaǵa jáne Iadrolyq qaterdi qysqartý jónindegi bastamaǵa (NTI) qarjylyq qoldaý kórsetkeni úshin, sondai-aq Qytai jáne Reseige tómen baiytylǵan ýran jáne jabdyqtardy Bankke tranzitteý boiynsha yntymaqtastyǵy úshin alǵysyn bildirdi.
