Qazaqstannyń Niý-Iorktegi BUU janyndaǵy Turaqty ókili Maǵjan Iliiasov jańa tehnologiialardyń halyqaralyq beibitshilik pen qaýipsizdikke áserine arnalǵan «Arriia formýlasy» boiynsha BUU Qaýipsizdik Keńesiniń otyrysyna qatysty. Bul týraly SIM habarlady.
Otyrysqa qatysýshylar jasandy intellekt, tsifrlyq tehnologiialar men biotehnologiialardy qosa alǵanda, tehnologiialardyń qarqyndy damýy men qoldanylýyna bailanysty álem men jahandyq qaýipsizdik úshin artyqshylyqtar men syn-tegeýrinderdi qarastyrdy.
Jańa tehnologiialar adam progresine yqpal etetini, COVID-19 pandemiiasymen kúreste, monitoringte, boljaýda jáne qashyqtyqtan diagnostikalaýda mańyzdy ról atqaratyny, aýyl sharýashylyǵyndaǵy, kóliktegi problemalardyń jańa sheshimderin qamtamasyz etetini, sondai-aq 2030 jylǵa deiingi kezeńge arnalǵan Turaqty damý salasyndaǵy kún tártibin iske asyrýǵa yqpal etetini atap ótildi.
Sonymen birge, elder arasyndaǵy teńgerimsiz damý jáne ósip kele jatqan tehnologiialyq alshaqtyq, qarý-jaraq salasynda tehnologiialardy baqylaýsyz qoldaný táýekelderi osy saladaǵy halyqaralyq yntymaqtastyqqa jańa tásilder ázirleýdi talap etedi.
Otyrysqa qatysýshylar aldynda sóz sóilegen M. Iliiasov zamanaýi biotehnologiialardy damytýǵa bailanysty táýekelderdi atap ótip, bioqaýipsizdik salasyndaǵy yntymaqtastyqty kúsheitýge shaqyrdy.
«Búgingi tańda biologiialyq qarýdy baqylaý máseleleri 1972 jylǵy biologiialyq qarý týraly Konventsiiamen retteledi. Bul qujat shamamen 50 jyl buryn qabyldanǵan jáne sodan beri onyń mazmuny ózgergen joq. Búgingi kúnge deiin bekitilgen tekserý tetikteri bar biologiialyq qaýipsizdik máselelerine jaýap beretin tolyqqandy uiym joq. Sondyqtan Qazaqstan Prezidenti Qasym-Jomart Toqaev BUU Qaýipsizdik keńesine tikelei esep beretin mamandandyrylǵan organ – Halyqaralyq biologiialyq qaýipsizdik agenttigin qurýdy usyndy», – dedi M. Iliiasov.
Ol BUU Bas Assambleiasynyń 75-shi sessiiasy barysynda aitylǵan Qazaqstan basshysynyń bastamasy bioqaýipsizdik týraly ǵylymi derekterdi jinaý jáne qorshaǵan ortaǵa ruqsat etilmegen kirýdi boldyrmaý úshin qoldanystaǵy biomaterialdardy baqylaý úshin quzyretti halyqaralyq organdy qalyptastyrýǵa baǵyttalǵanyn aitty.
Otyrysqa BUU-ǵa múshe memleketterdiń 100-ge jýyq ókili, sondai-aq BUU Bas hatshysynyń orynbasary, Qarýsyzdandyrý máseleleri jónindegi Joǵary ókili Izými Nakamitsý, BUU Bas hatshysynyń saiasatty úilestirý jáne mekemearalyq qatynastar máseleleri jónindegi kómekshisi Mariia Francheska Spatolizano jáne Stokgolm beibitshilik máselelerin zertteý institýtynyń aǵa ǵylymi qyzmetkeri Vinsent Býlanin qatysty.
