Foto: adyrna.kz
2024 jyldy Qazaqstannyń syrtqy saiasatynyń jyly dep belgileýge bolady – bizdiń elimiz birden alty halyqaralyq uiymdy basqarady. Qazaqstan qandai máselelerdi kún tártibine qoiyp otyr jáne onyń tóraǵalyǵymen memleketimiz álemdik saiasatqa qandai úles qosa alady, dep habarlaidy «Ult aqparat».
Biyl Qazaqstan alty halyqaralyq uiymǵa tóraǵalyq etedi: Shanhai yntymaqtastyq uiymy, Túrki memleketteri uiymy, Aziiadaǵy ózara is-qimyl jáne senim sharalary jónindegi keńes, Ujymdyq qaýipsizdik sharty uiymy, Islam Azyq-túlik qaýipsizdigi uiymy jáne Halyqaralyq Araldy qutqarý qory. Qazirgi ýaqytta bul uiymdardyń halyqaralyq kún tártibin qalyptastyrýǵa yqpaly zor. Sonymen qatar, olardyń árqaisysynyń tarihynda Qazaqstan formatsiianyń bastaýynda turdy, al keibireýlerinde qurýdyń bastamashysy boldy.
Qazaqstan Respýblikasy Prezidentiniń janyndaǵy Qazaqstan strategiialyq zertteýler institýty, Eýropa jáne amerikandyq zertteýler bóliminiń jetekshi sarapshysy Miras Jienbaevtyń aitýynsha, 2024 jyly jahandyq sailaý tsikliniń bastalýy sailaýdyń ortalyq elementi bolady.
«Mundai jaǵdailarda kópir salýǵa baǵyttalǵan diplomatiialyq úderisterdiń mańyzy arta túsedi. Qazaqstan birneshe negizgi halyqaralyq uiymdarǵa tóraǵalyq etý kezeńine aiaq basyp otyr, bul qazaqstandyq diplomatiianyń ereksheligine ainalady», – dep sanaidy sarapshy.
Sonymen qatar, biyl Shanhai yntymaqtastyq uiymyndaǵy Ekologiia jyly bolyp otyr. Qazaqstan ShYU-nyń negizin qalaýshylardyń biri jáne onyń lokomotivteriniń biri. Qazirgi ýaqytta ShYU aimaǵyndaǵy halyq sany álem halqynyń jartysyna jýyǵyn quraidy, onyń keńistigi jer sharynyń tórtten bir bóligin alyp jatyr, jalpy ishki jalpy ónimi 23 trillion dollardan asady. Sonymen qatar, qatysýshylar sany únemi keńeiip keledi. Sarapshylardyń pikirinshe, dúniejúzilik qaýymdastyqtyń uiymǵa degen qyzyǵýshylyǵy, sonyń ishinde halyqaralyq jaǵdaidyń shielenisýi aiasynda artty.
«Biz Taiaý Shyǵystaǵy, Soltústik Afrikadaǵy, Ońtústik jáne Ońtústik-Shyǵys Aziiadaǵy elderdiń búginde ShYU otbasyna qosylýǵa umtylyp, bizge qalai belsendi túrde habarlasyp jatqanyn kórip otyrmyz», – dedi Bas hatshy Chjan Min ShYU kúnine arnalǵan saltanatty qabyldaýda.
ShYU Qazaqstan, Úndistan, Iran, Qytai, Qyrǵyzstan, Pákistan, Resei, Tájikstan jáne Ózbekstan siiaqty memleketterden turady. Aýǵanstan, Belarýs jáne Mońǵoliia baqylaýshylar bolyp tabylady. Al 2023 jyly bes memleket «ShYU otbasyna» dialog boiynsha seriktes retinde qosyldy, sonyń ishinde Bahrein, Kýveit, Maldiv araldary, Mianma jáne Birikken Arab Ámirlikteri.
Qazaqstan 2023 jyldyń shildesinde Shanhai yntymaqtastyq uiymyna tóraǵalyq etti jáne ony 2024 jyldyń maýsymyna deiin basqarady.
ShYU tóraǵalyǵyn qabyldaý barysynda Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstannyń uiymǵa tóraǵalyǵynyń basymdyqtarymen tanystyrdy.
Qazaqstannyń ShYU-ǵa tóraǵalyǵynyń nazary da «zulymdyqtyń úsh kúshimen» kúresý bolyp qala bermek: transulttyq uiymdasqan qylmys, esirtki biznesi jáne kiberqylmys. Basqa salalar siiaqty – saýda kedergilerin joiý, birlesken kásiporyndardy iske qosý, tranzittik-kóliktik múmkindikter men energetikalyq yntymaqtastyqty damytý bolyp otyr.
