Aqorda ǵimaratynyń aldynda otyryp "Nazarbaev ata, ákemdi qaitaryp berińizshi!" dep jylaǵan bala talaidyń kóńilin bosatqany anyq. Nazarlaryńyzǵa máseleniń mán-jaiyn kishkentai Aqjoldyń anasynan bilgen Hola News portalynyń suhbatyn usynamyz.
Hola News: Shynar, aldymen máseleniń mánin ashyp alaiyq. Sizdiń balańyz nege óz ákesin qaitarýdy prezidentten surap júr? Onyń ákesi qazir qaida?
Shynar Qylyshbaeva: Meniń joldasym, Aqjoldyń ákesi Jarqynbek Otan - Qytai Halyq Respýblikasynyń týmasy. Alaida sońǵy on jylda Qazaqstanda turyp, osynda jumys jasaǵan. 2016 jyly Qytaiǵa ketip, sodan qaityp oralǵan joq.
HN: Jubaiyńyz Qazaqstanǵa qashan kelip edi? Qazaqstan azamattyǵyn alyp pa edi?
Sh.Q. : 2006 jyly Qazaqstanǵa kóship kelgen. Biraq yqtiiarhatpen (ýaqytsha kýálik) júrgen bolatyn. 2012 jyly biz otbasyn quryp, 2013 jyly Aqjol dúniege kelgen. Qazaqstan azamattyǵyn almaq bolyp, qujat jinai bastady. Biraq Taldyqorǵandaǵy kóshi-qon basqarmasy ýaqytsha tirkeýden shyǵaryp tastap, Qytaidan sottalmaǵany týraly qaǵaz alyp kelsin degen talap qoiǵan.
HN: Sonda jubaiyńyz Qytaiǵa sol qujatty alýǵa bardy ma?
Sh.Q. : Iá. Sol qujatty alam dep Qytaiǵa barǵan. Biraq ol jaqta ondai qujat berilmeidi eken. Ol eki arada sol qujatty alam dep ábden júgirdi. Aqyry aiaǵynda Qytai biligi sol qaǵazdy beremiz dep basqa qujattaryn alyp alǵan. Sondyqtan biz ony eki jyl kóre almai kelemiz.
HN: Sol jaqta týystary qalǵan kisiler Qytai-Qazaqstan shekarasyna baryp kezdesýge bolady dep aitady. Ondai múmkindik boldy ma?
Sh.Q. Joq. Ondai múmkindik múldem bolmady. Biz 2016 jyly bir-eki ai Wechat arqyly sóilesip júrdik. Biraq keiin ol múldem habarsyz ketti. Tek jiyrma kún buryn ǵana, iaǵni shildeniń aiaǵynda onymen qaita bailanystyq.
HN: Ol bir jyldan astam ýaqyt qaida bolǵan?
Sh.Q. : Jiyrma kún buryn sóileskende, "Qytaidaǵy saiasi úirený lagerinde boldym" dedi.
HN: Ony qandai aiyppen saiasi oqýǵa jibergen? Ol Qytaida jumys istep nemese memleketke qaryzy boldy ma?
Sh.Q. : Joq. Ol tek Qazaqstanda aspaz bolyp jumys jasaǵan. Qytaida eshqandai jumysy da, qaryzy da bolmaǵan. Ony ózge elde otbasyń, balań bar dep aiyptap, "tiptik eki júrek" degen jeleýmen otyrǵyzǵan eken.
HN: Kúieýińizdi osy bir jarym jyl boiy izdedińiz be? Qandai is-áreketter jasadyńyz?
Sh.Q. : Árine, izdedim. Qazaqstannyń Syrtqy ister ministrligine, Qytai konsýldyǵyna, qoǵamdyq uiymdarǵa ótinishter jazyp, aryz tastadym. Sońǵy jarty jylda Astana men Almatynyń arasynda júrdim deýge bolady. Syrtqy ister ministrliginde osyndai máselelermen ainalysatyn bólimge talai bardym. Tipti Ishki ister ministri Qalmuhanbet Qasymovtyń da qabyldaýynda boldym. Paidasy tiedi-aý degen quzyrly organdardyń barlyǵynyń tabaldyryǵyn tozdyrdym.
HN: Endi kishkene Aqjolǵa kelsek. Aqordanyń aldynda beinejazba túsirý kimniń ideiasy? Jalpy bul beinejazbadan keiin qandai da bir ózgeris paida boldy ma? Onyń paidasy tidi me?
Sh.Q. : Bul meniń oiym bolatyn. Astanaǵa kezekti ret baryp, aryz tastamaq bolǵanda, Aqordanyń janynan ótip bara jatyp túsirdik. Aldymen ondaǵy saqshylarǵa jaǵdaiymyzdy túsindirip, ruqsat aldyq. Qoǵam kózqarasy ózgerdi dep oilaimyn. Sebebi kópshilik bul videony jyldam taratyp jiberdi.
HN: Oń pikir aitylǵan jerde, teris kózqarasta bolyp jatady. "Kishkene balany paidalandy" dep, bul beinejazbaǵa syni pikir aitqandar da bar. Olarǵa ne dep jaýap berer edińiz?
Sh.Q. : Shynymdy aitsam, ondai adamdardy túsinbeimin. Men balany qinaǵan joqpyn. Ol barlyq sózdi ózi aityp berdi. Sońǵy ret ákesin úsh jarym jasynda kórgen. Qazir jasy beste. Ózge balalardyń ákeleri baryn kórgende, onyń júregine de qaiaý túsedi ǵoi. Tipti osy jaǵdailar balamdy erte eseitip jibergen siiaqty. Keide men qinalyp jylaǵanda, balam birge jylap, sosyn jubata bastaidy. Syni pikir jazǵandar balaǵa áke kerektigin umytpaýlary kerek.
HN: Joldasyńyzdyń elge qaityp oralatynyna úmit bar ma?
Sh.Q.: Bizdiń úmitimiz eshqashan úzilgen emes. Sońǵy bir jańalyqtardan Syrtqy Ister ministrligi 700-ge jýyq qazaqty Qytaidan qaitarady degendi estip, solardyń arasynda kúieýim bar shyǵar dep úmittenemin. Alaida ol saiasi úirenýden shyqqaly beri, Qytai biligi saqshylardyń áskeri kiimin kigizgenin estip, kúdiktenip qaldym. Sebebi ol jaqtan memleketke qyzmet istegenderdi shyǵarmaidy ǵoi. Qazir bar senerim - Qazaqstannyń biligi. Bizdiń diplomattar jaǵdaidy oń sheshedi degen oiym bar.
HN: Kúieýińizdiń qaityp kelýine tilektespiz. Alaida alda-jalda basqa jaǵdai bolyp qalsa, ne istemek oiyńyz bar?
Sh.Q. : Qazir qorǵaýshy jaldap otyrmyn. Eger kúieýim osy aidyń aiaǵyna deiin qaityp kelmese, Halyqaralyq uiymdarǵa shaǵymdanamyn. Bizdiń zańdy nekemizdiń kúshi men balamyzdyń quqyǵyn eshkim aiaqqa taptamaýy kerek.
HN: Suqbatyńyzǵa raqmet.
