Qazaqstanda 2020 jyly jumyssyzdyq deńgeii 4,9% qurady, dep habarlaidy "Ult aqparat" QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministrliginiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
QR Strategiialyq josparlaý jáne reformalar jónindegi agenttiginiń Ulttyq statistika biýrosynyń (budan ári – USB) derekteri boiynsha 2020 jyly Qazaqstandaǵy jumyssyzdyq deńgeii nebári 0,1 p.t. artyp, 4,9%-dy qurady.
Eńbek resýrstaryn damytý ortalyǵynyń (budan ári – ERDO) sarapshylary basqa elderdegi osy kórsetkishti taldap, Kazahstanda ol álemdegi eń tómen kórsetkishterdiń biri degen qorytyndyǵa keldi.
Máselen, AQSh – ta jumyssyzdyq deńgeii sońǵy jyly 4,4 p.t. – ǵa 8,1%-ǵa deiin, Kanadada - 9,6%-ǵa deiin (+3,9 p. t.), Ispaniiada - 15,5%-ǵa deiin (+1,4 p.t.) ósti.
«TMD-nyń basqa elderin qarastyratyn bolsaq, olarda jumyssyzdyq deńgeiiniń jyldyq «sekirýi» baiqalatynyn atap ótýge bolady, mysaly, Armeniiada (+4 p.t.), Ázirbaijanda (+2,3 p.t.), Ýkrainada (+1,7 p.t.), Ózbekstanda (+1,6 p.t.)», – dep habarlady ERDO Strategiia jáne jobalyq basqarý departamenti direktorynyń orynbasary Álihan Qarabaev.
Onyń sózinshe, Qazaqstanda jumyssyzdar sanynyń kúrt ósýiniń bolmaýyna bailanysty jumyssyzdyq deńgeii aitarlyqtai ósken joq – 2020 jyldyń qorytyndysy boiynsha olar tek 8,2 myń adamǵa kóbeidi. Bir jyl ishinde jumyssyzdar sanynyń barynsha ulǵaiýy orta jastaǵy (35-44 jas) adamdar arasynda 103,8 myń adamnan 109,4 myń adamǵa deiin, sondai-aq zeinetkerlik jas aldyndaǵy (55-64 jas) adamdar arasynda 49,5 myńnan 54,9 myńǵa deiin baiqaldy. Bul rette 29-34 jas aralyǵyndaǵy jumyssyzdardyń 4,2 myń adamǵa qysqarǵanyn atap ótý qajet.
Sondai-aq, jumyssyzdar sanynyń shamaly ósýine karantin kezeńinde jumyspen qamtylǵan halyqtyń bir bóliginiń kásiporynnyń qyzmetin toqtata turý nemese jumys berýshiniń bastamasy boiynsha ýaqytsha jumyspen qamtylmaǵan degen sanatqa aýysýy áser etti. Iaǵni, TJ kezinde jumys istemeýge májbúr bolǵan adamdar jumyssyz emes, jumyspen qamtylǵan halyqtyń quramynda ýaqytsha jumyspen qamtylmaǵan bolyp sanaldy. Olardyń sany 2,3 esege ósti, 2019 jylǵy 129,1 myńnan 2020 jyly 300,9 myń adamǵa deiin, óz kezeginde ýaqytsha jumyspen qamtylmaǵandardyń jyldyq aǵynynyń shamamen 60%–yn vahtalyq ádispen jumys isteitin eńbekshiler, 11%-yn jumys berýshileri jyl saiynǵy eńbek demalystaryna (onyń ishinde karantin kezinde) jibergen qyzmetkerler qurady.
«Jumys kúshiniń negizgi ózgerisi ózin – ózi jumyspen qamtyǵan halyqtyń sanynyń 0,6%-ǵa – 2019 jylǵy 8,78 mln-nan 2020 jyly 8,73 mln-ǵa deiin tómendeýi esebinen jumyspen qamtylǵandar sanynyń azaiýynan týyndady, máselen, bir jyl ishinde olardyń sany 2,6% - ǵa azaidy, al ózin-ózi jumyspen qamtyǵan halyqtyń qurylymynda jyldyq mánde nátijeli jumyspen qamtylǵandar sanynyń 3,4%-ǵa qysqarǵany baiqaldy, al nátijesiz jumyspen qamtylǵandar sany 5,8%-ǵa ósti», – dep habarlady sarapshy.
Budan basqa, USB derekteri boiynsha, ekonomikanyń qalpyna kelýi aiasynda 2020 jyldyń sońyna qarai jaldamaly jumyskerlerdiń sany jyldyq mánde 6,69 mln adamǵa deiin – 2019 jylmen salystyrǵanda 5 myń adamǵa artyq ósti.
Ekonomikalyq qyzmet túrleri bólinisinde 2019 jylmen salystyrǵanda ózge de qyzmetterde, jyljymaityn múlikpen oryndalatyn operatsiialarda, sondai-aq densaýlyq saqtaýda jumyspen qamtylǵandar sanynyń ósýi baiqaldy.
«Densaýlyq saqtaý salasyndaǵy jumyspen qamtýdyń artýy patsientterdiń kóbin emdeý qajettiligimen túsindiriledi. Sondai-aq jyljymaityn múlik operatsiialary salasynda naryq ósýde, turǵyn úi satyp alý úshin zeinetaqy aýdarymdaryn merziminen buryn alý múmkindiginiń paida bolýy nátijesinde rieltorlardyń sany ósýde. Basqa da jeke qyzmetterdi, atap aitqanda sulýlyq salondary qyzmetterin usyný salasyndaǵy qyzmetkerlerdiń ósýi karantinnen keiin olarǵa degen suranystyń ósýi aiasynda zańdy», – dep túiindedi Álihan Qarabaev.
Jalpy, 2020 jyly daǵdarystyń eńbek naryǵyna áserin asyra baǵalaý qiyn. Osylaisha, shekteý sharalaryna bailanysty kólemder men óndiristiń tómendeýi baiqalǵan salalar da jumyspen qamtylǵandar sanyn qysqartýǵa májbúr boldy. Eń úlken quldyraý kólik, óner jáne oiyn-saýyq, ákimshilik jáne kómekshi qyzmet kórsetý salalarynda, sondai-aq turý jáne tamaqtaný salasynda baiqaldy.