قازاقستاندا 2020 جىلى جۇمىسسىزدىق دەڭگەيٸ 4,9% قۇرادى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" قر ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.
قر ستراتەگييالىق جوسپارلاۋ جەنە رەفورمالار جٶنٸندەگٸ اگەنتتٸگٸنٸڭ ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ (بۇدان ەرٸ – ۇسب) دەرەكتەرٸ بويىنشا 2020 جىلى قازاقستانداعى جۇمىسسىزدىق دەڭگەيٸ نەبەرٸ 0,1 پ.ت. ارتىپ, 4,9%-دى قۇرادى.
ەڭبەك رەسۋرستارىن دامىتۋ ورتالىعىنىڭ (بۇدان ەرٸ – ەردو) ساراپشىلارى باسقا ەلدەردەگٸ وسى كٶرسەتكٸشتٸ تالداپ, كازاحستاندا ول ەلەمدەگٸ ەڭ تٶمەن كٶرسەتكٸشتەردٸڭ بٸرٸ دەگەن قورىتىندىعا كەلدٸ.
مەسەلەن, اقش – تا جۇمىسسىزدىق دەڭگەيٸ سوڭعى جىلى 4,4 پ.ت. – عا 8,1%-عا دەيٸن, كانادادا - 9,6%-عا دەيٸن (+3,9 پ. ت.), يسپانييادا - 15,5%-عا دەيٸن (+1,4 پ.ت.) ٶستٸ.
«تمد-نىڭ باسقا ەلدەرٸن قاراستىراتىن بولساق, ولاردا جۇمىسسىزدىق دەڭگەيٸنٸڭ جىلدىق «سەكٸرۋٸ» بايقالاتىنىن اتاپ ٶتۋگە بولادى, مىسالى, ارمەنييادا (+4 پ.ت.), ەزٸربايجاندا (+2,3 پ.ت.), ۋكراينادا (+1,7 پ.ت.), ٶزبەكستاندا (+1,6 پ.ت.)», – دەپ حابارلادى ەردو ستراتەگييا جەنە جوبالىق باسقارۋ دەپارتامەنتٸ ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ەليحان قاراباەۆ.
ونىڭ سٶزٸنشە, قازاقستاندا جۇمىسسىزدار سانىنىڭ كٷرت ٶسۋٸنٸڭ بولماۋىنا بايلانىستى جۇمىسسىزدىق دەڭگەيٸ ايتارلىقتاي ٶسكەن جوق – 2020 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ولار تەك 8,2 مىڭ ادامعا كٶبەيدٸ. بٸر جىل ٸشٸندە جۇمىسسىزدار سانىنىڭ بارىنشا ۇلعايۋى ورتا جاستاعى (35-44 جاس) ادامدار اراسىندا 103,8 مىڭ ادامنان 109,4 مىڭ ادامعا دەيٸن, سونداي-اق زەينەتكەرلٸك جاس الدىنداعى (55-64 جاس) ادامدار اراسىندا 49,5 مىڭنان 54,9 مىڭعا دەيٸن بايقالدى. بۇل رەتتە 29-34 جاس ارالىعىنداعى جۇمىسسىزداردىڭ 4,2 مىڭ ادامعا قىسقارعانىن اتاپ ٶتۋ قاجەت.
سونداي-اق, جۇمىسسىزدار سانىنىڭ شامالى ٶسۋٸنە كارانتين كەزەڭٸندە جۇمىسپەن قامتىلعان حالىقتىڭ بٸر بٶلٸگٸنٸڭ كەسٸپورىننىڭ قىزمەتٸن توقتاتا تۇرۋ نەمەسە جۇمىس بەرۋشٸنٸڭ باستاماسى بويىنشا ۋاقىتشا جۇمىسپەن قامتىلماعان دەگەن ساناتقا اۋىسۋى ەسەر ەتتٸ. ياعني, تج كەزٸندە جۇمىس ٸستەمەۋگە مەجبٷر بولعان ادامدار جۇمىسسىز ەمەس, جۇمىسپەن قامتىلعان حالىقتىڭ قۇرامىندا ۋاقىتشا جۇمىسپەن قامتىلماعان بولىپ سانالدى. ولاردىڭ سانى 2,3 ەسەگە ٶستٸ, 2019 جىلعى 129,1 مىڭنان 2020 جىلى 300,9 مىڭ ادامعا دەيٸن, ٶز كەزەگٸندە ۋاقىتشا جۇمىسپەن قامتىلماعانداردىڭ جىلدىق اعىنىنىڭ شامامەن 60%–ىن ۆاحتالىق ەدٸسپەن جۇمىس ٸستەيتٸن ەڭبەكشٸلەر, 11%-ىن جۇمىس بەرۋشٸلەرٸ جىل سايىنعى ەڭبەك دەمالىستارىنا (ونىڭ ٸشٸندە كارانتين كەزٸندە) جٸبەرگەن قىزمەتكەرلەر قۇرادى.
«جۇمىس كٷشٸنٸڭ نەگٸزگٸ ٶزگەرٸسٸ ٶزٸن – ٶزٸ جۇمىسپەن قامتىعان حالىقتىڭ سانىنىڭ 0,6%-عا – 2019 جىلعى 8,78 ملن-نان 2020 جىلى 8,73 ملن-عا دەيٸن تٶمەندەۋٸ ەسەبٸنەن جۇمىسپەن قامتىلعاندار سانىنىڭ ازايۋىنان تۋىندادى, مەسەلەن, بٸر جىل ٸشٸندە ولاردىڭ سانى 2,6% - عا ازايدى, ال ٶزٸن-ٶزٸ جۇمىسپەن قامتىعان حالىقتىڭ قۇرىلىمىندا جىلدىق مەندە نەتيجەلٸ جۇمىسپەن قامتىلعاندار سانىنىڭ 3,4%-عا قىسقارعانى بايقالدى, ال نەتيجەسٸز جۇمىسپەن قامتىلعاندار سانى 5,8%-عا ٶستٸ», – دەپ حابارلادى ساراپشى.
بۇدان باسقا, ۇسب دەرەكتەرٸ بويىنشا, ەكونوميكانىڭ قالپىنا كەلۋٸ اياسىندا 2020 جىلدىڭ سوڭىنا قاراي جالدامالى جۇمىسكەرلەردٸڭ سانى جىلدىق مەندە 6,69 ملن ادامعا دەيٸن – 2019 جىلمەن سالىستىرعاندا 5 مىڭ ادامعا ارتىق ٶستٸ.
ەكونوميكالىق قىزمەت تٷرلەرٸ بٶلٸنٸسٸندە 2019 جىلمەن سالىستىرعاندا ٶزگە دە قىزمەتتەردە, جىلجىمايتىن مٷلٸكپەن ورىندالاتىن وپەراتسييالاردا, سونداي-اق دەنساۋلىق ساقتاۋدا جۇمىسپەن قامتىلعاندار سانىنىڭ ٶسۋٸ بايقالدى.
«دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى جۇمىسپەن قامتۋدىڭ ارتۋى پاتسيەنتتەردٸڭ كٶبٸن ەمدەۋ قاجەتتٸلٸگٸمەن تٷسٸندٸرٸلەدٸ. سونداي-اق جىلجىمايتىن مٷلٸك وپەراتسييالارى سالاسىندا نارىق ٶسۋدە, تۇرعىن ٷي ساتىپ الۋ ٷشٸن زەينەتاقى اۋدارىمدارىن مەرزٸمٸنەن بۇرىن الۋ مٷمكٸندٸگٸنٸڭ پايدا بولۋى نەتيجەسٸندە ريەلتورلاردىڭ سانى ٶسۋدە. باسقا دا جەكە قىزمەتتەردٸ, اتاپ ايتقاندا سۇلۋلىق سالوندارى قىزمەتتەرٸن ۇسىنۋ سالاسىنداعى قىزمەتكەرلەردٸڭ ٶسۋٸ كارانتيننەن كەيٸن ولارعا دەگەن سۇرانىستىڭ ٶسۋٸ اياسىندا زاڭدى», – دەپ تٷيٸندەدٸ ەليحان قاراباەۆ.
جالپى, 2020 جىلى داعدارىستىڭ ەڭبەك نارىعىنا ەسەرٸن اسىرا باعالاۋ قيىن. وسىلايشا, شەكتەۋ شارالارىنا بايلانىستى كٶلەمدەر مەن ٶندٸرٸستٸڭ تٶمەندەۋٸ بايقالعان سالالار دا جۇمىسپەن قامتىلعاندار سانىن قىسقارتۋعا مەجبٷر بولدى. ەڭ ٷلكەن قۇلدىراۋ كٶلٸك, ٶنەر جەنە ويىن-ساۋىق, ەكٸمشٸلٸك جەنە كٶمەكشٸ قىزمەت كٶرسەتۋ سالالارىندا, سونداي-اق تۇرۋ جەنە تاماقتانۋ سالاسىندا بايقالدى.