«Internet damyǵan saiyn aǵylshyn tiliniń aiasy keńeiip, ózge tilder yǵysyp barady. Budan qorqýdyń qajeti joq». Bul – qazaqsha Ýikipediianyń sapasyn kóterýge zor úles qosqan shveitsariialyq qandasymyz Rýslan Toqbolattyń pikiri, dep habarlaidy QazAqparat.
Shveitsariiadaǵy qazaqtardyń basyn qosyp, BIRLIK qazaq-shveitsar qaýymdastyǵyn qurýǵa atsalysqan qandasymyz Rýslan Toqbolatty kópshilik qazaq Ýikipediiasynyń ákimshisi retinde kóbirek tanidy. 2013 jyly ol atalmysh resýrsqa ákimshi bolyp turǵanda qazaq tilindegi ǵylymi maqalalardyń sany 200 myńnan asqan bolatyn. Qazir sol qarqyn nege toqtap qalǵanyn suraý úshin Shveitsariiadaǵy qandasymyzǵa habarlasyp kórdik.
«Ýikipediia degen eriktilerdiń jumysy ǵoi. Qoldanýshylar óz erkimen, qabiletiniń jetkeninshe maqalalardy óńdeidi. Qazaqstandyqtardyń kóbi orys, aǵylshyn tilin bilgendikten, olarǵa sol tilderde aqparat alý ońaiyraq bolǵandyqtan qazaq Ýikipediiasy ondai qatty damymai jatqan shyǵar. Óitkeni, aqparttardyń barlyǵyn basqa tilderde tabýǵa bolady. Al qazaqsha Ýikipediiaǵa atsalysýshylar patriottyq sezimniń jetegimen qolynan kelgen úlesin qosyp júr», - deidi qandasymyz.
Degenmen, bul iske eriktilerdiń mindeti retinde beijai qaramai, paidaly jumys tyndyryp júrgenderge qolpashtaý kórsetken artyq bolmas degen oi aitty.
«Ýikipediia eriktilerdiń jobasy desek te, eńbek ónimdi bolý úshin adamdy qoldap, qolpashtap turý kerek. Sosyn qatysýshylardyń ishinde aýyzbirlik bolýy kerek. Adamdar kóbinese bir-birin tani qoimaidy. Tek syrttai bir-biriniń jumysyn kórip, bilip otyrady. Arasynda tyǵyz aralasatyndar da bar. Biraq sirek. Maqalalardyń sany óspei turýyna osy birliktiń joqtyǵy sebep shyǵar. Ortaq bir uiym bolsa, osy iske qyzyǵýshylardyń basyn qossa, kem degende jylyna bir ret jinap, negizgi problemalardy talqylap, josparly túrdi is-sharalar jasaityn bolsa, múmkin belsendilik artatyn shyǵar. Óz basym Ýikipediiaǵa kirmegeli kóp boldy. Óitkeni jumys babymen basqa da qoǵamdyq jumystardan ýaqyt artylmai jatyr. Sondyqtan da qazir, ókinishke qarai, burynǵydai kóp kóńil bólýge qol timei júr» - degen Rýslan Toqbolat qazaq tildi ortanyń bilimin kóterý úshin eki araǵa orys tilin deldal qylý ádetinen arylýymyz kerek dep otyr.
«Internettegi kontent sapasy tek qazaq tiliniń ǵana problemasy emes. Mysaly, nemis tildi aimaqtarda da bilim qazir kóbinese aǵylshyn tilinde alynady. Óitkeni kóptegen jańalyqtardy, álemdik zertteý nátijelerin aǵylshynsha tabý ońai. Adamdardyń kóbi aǵylshynsha bilgendikten sol tilde aqparatty ala salady. Kásibi deńgeide de aqparat kóbinese aǵylshyn tilde alynyp jatyr. Ǵalamdyq tendentsiia soǵan qarai bet alýda. Meniń oiymsha, jahandaný máselesi qazaq tiline ǵana emes, basqa da tilderge áserin tigizip jatyr. Odan qatty qorqýdyń qajeti joq. Degenmen de aǵylshyn tiline kóp kóńil bólgen jón. Óitkeni bul tilde bilim týyndaidy, bilim qory jinalady, jyldan-jylǵa bazasy nyǵaiyp jatyr. Iaǵni, aǵylshyn tiline kóbirek kóńil bólgen jón. Al qazaq tiliniń internettegi jaǵdaiy aqyryndap damityny anyq. Oǵan qajettilik bolǵan kezde usynys ta bolady. Qazaq tilinde qyzyqty kontentter kóbeise, damý múmkindigi bar. Bir eskeretin jait, jahandyq úlken protsestermen arpalysýdyń qajeti joq dep oilaimyn. Óitkeni bul zańdy, tabiǵi protsess. Kerisinshe, qasaryspai, aǵylshyn tiline orta asha otyryp, qazaqsha kontentti sonyń bazasynda damytqan durys dep oilaimyn», - dedi BIRLIK qazaq-shveitsar qaýymdastyǵynyń teń tóraǵasy.
