Qazaqstan musylmandary dini basqarmasy shariǵat jáne pátýa bóliminiń mamany Medet Qurmashuly qaza orazasyna qatysty jii qoiylatyn saýaldarǵa jaýap berdi, dep jazady Sputnik Qazaqstan.
Qaza orazanyń ýaqyty jáne duǵasy
Medet Qurmashulynyń aitýynsha, ótken orazadan qaryzy qalǵan adamdar qazasyn Oraza aittan keiin, iaǵni 6 maýsymnan bastap ótei berse bolady. Qaza orazany bólip te, arasyn úzbei ustaýǵa da bolady.
"Qaza orazany ótegen kezde, Qazaqstan musylmandary dini basqarmasynyń saitynda turǵan namaz kestesin negizge alǵan jón. Tań namazynyń ýaqytyna deiin as-sýyńyzdy iship, "Ramazan aiynan qalǵan qaza orazany ustaýǵa niet ettim" deisiz. Al keshte Sham namazynyń ýaqyty kirgen sátte qazaqsha duǵa qylyp, aýzyńyzdy asha berseńiz bolady", - dep túsindirdi QMDB mamany.
Qaza orazany qai ýaqytqa deiin ótegen durys?
"Qaza orazany kelesi Ramazan aiyna deiin ustap bitken jaqsy. Uzaq sozyp, júrip almai, tezdetip qutylǵan abzal", - deidi Medet Qurmashuly.
Ol ótken orazadan qalǵan qaryzdy óteý mindetti bolyp sanalatynyn qadap aitty.
"Qaza oraza adamnyń moinynda qaryz bolyp turady, sondyqtan ótegen abzal. Al ótemese kúná bolady", - dedi QMDB ókili.
Qaza orazasy bar adam qaitys bolyp ketse, ne bolady?
Medet Qurmashulynyń aitýynsha, eger adam Ramazan aiynyń orazasynan qalǵan qaryzyn ótep úlgermei baqilyq bolsa, onda marqumnyń týysqandary qaza kúnderine fidiia tóleidi.
"Eger adam belgili bir sebeptermen orazasyn ótei almai qalsa, ustamaǵan ár kúninde bir kedeidi tańerteń jáne keshke tamaqtandyrýy shart. Iaǵni, jaǵdaiy joq, muqtaj jandarǵa tańerteń jáne keshke tamaq ishetindei aqsha beredi. Biz onyń mólsherin eseptep shyǵardyq, bul shamamen 1500 teńge", - dedi ol.
Eger marqum ósiet etip ketse, onda týystary fidiiany artynda qalǵan dúniesinen beredi. Al ósiet etpese, qaza orazaǵa fidiia tólep-tólemeý – týǵan-týysqandarynyń yqtiiary, biraq bergeni durys sanalady.
Qaza oraza men nápil orazany qatar ustaýǵa bolmaidy
Musylman jyl sanaýy boiynsha Ramazan aiynan keiin Sháýýál aiy bastalady.
"Osy aida alty kún oraza ustaý – Paiǵambarymyzdyń (s.ǵ.s.) súnneti. Paiǵambarymyz (s.ǵ.s.) "kimde kim Ramazan aiynyń orazasyn ustap, sosyn alty kún Sháýýál aiynda aýyz bekitse, ol bir jyl oraza ustaǵannyń saýabyndai saýap alady" dep aitqan. Osyǵan qarap otyryp, Sháýýál aiynda alty kún oraza ustaý nápil bolyp sanalady. Nápil oraza eshkimge mindet emes, ony ustaý adamnyń óz erkinde. Ustamasa, kúná bolmaidy", - túsindirdi dini basqarma mamany.
Aitýynsha, nápil orazany Sháýýál aiynyń kez kelgen kúninde ustaýǵa bolady. Biraq, qaza oraza men nápil orazany qatar ustaýǵa tyiym salynǵan.
"Eki orazaǵa birdei qatarynan niet etilmeidi", - dedi Medet Qurmashuly.
