Qaraǵandy oblysynda Abai eskertkishi ashylyp, kóshege aqynnyń esimi berildi, dep habarlaidy "Ult aqparat".
Qaraǵandy oblysynda Uly aqyn jáne oishyl Abaidyń 175 jyldyǵyna arnalǵan birqatar is-sharalar jalǵasýda. Qaraǵandyda kóshelerdiń birine aqynnyń esimi berildi, al Abai qalasynda eskertkishi ashyldy.
Kósheniń ashylýy saltanatty túrde resmi tulǵalardyń jáne qala turǵyndarynyń qatysýymen kenshiler shaharynyń ortalyǵynda, Abai eskertkishiniń aldynda ótti.
QR eńbek sińirgen óner qairatkeri, Halyqaralyq Abai klýby syilyǵynyń laýreaty Serik Aqsuńqaruly Abaiǵa arnalǵan óleń oqyp, eńbekteriniń qazaq halqy úshin mańyzdylyǵyn atap ótti.
«Men álemniń barlyq klassik aqyndarynyń shyǵarmalaryn oqydym: Pýshkin, Gete jáne basqalar. Biraq Abai shyǵarmalary - bul bólek sheksiz shyǵarmashylyq tuńǵiyq. Búginde onyń barlyq derlik shyǵarmalary orys tiline aýdarylmaǵan. Abaidy bilý úshin qazaq tilin úirený kerek dep esepteimin», - dedi ol.
Kósheniń ashylýyna Dacia rýmyn etnomádeni ortalyǵynyń Jastar qanatynyń jetekshisi Aleksandr Ýrmashov keldi.
«Qalamyzda Uly oishyl Abaidyń esimimen atalatyn kósheniń paida bolǵany óte jaqsy. Onyń eńbegi men úlesi búkil álemde moiyndalǵan. Biyl Býharestte Abai biýstiniń ashylýy ótti. Bul Qazaqstannyń ulttyq jańǵyrýǵa degen umtylysyn búkil álem qoldaitynyn bildiredi», - dedi Aleksandr Ýrmashov.
Qoladan quiylǵan biiktigi on metrge jýyq Monýment Abai qalasyndaǵy Mádeniet úiiniń aldyndaǵy alańda ornatyldy. Bul Abai Qunanbaevtyń halyq aǵartý isine qosqan zor úlesi jáne basqa da kóptegen eńbekteri úshin kórsetilip otyrǵan qurmettiń belgisi.
Joba avtory - Qazaqstan Sýretshiler Odaǵynyń múshesi Beibit Mustafin. Músinshi aqyndy tolyq boiyna sai, qolynda kitap jáne qashyqtyqqa qarap turǵan kúiinde beinelegen. Eskiz konkýrstyq negizde iriktelip alyndy jáne eskertkishter men qurylystar jónindegi respýblikalyq memlekettik komissiiamen bekitildi.
Eskertkishti quiýǵa 5,6 tonna qola jumsaldy. Bul figýrany Qazaqstan Sýretshiler odaǵynyń oblystyq filialynyń kombinatynda jasady.
Qaraǵandy oblysynda bul Abaidyń segizinshi eskertkishi. Alǵashqy músinder 50 jyl buryn paida boldy.
«Biyl elimiz Uly Abaidyń 175 jyldyǵyn atap ótýde. El prezidenti Qasym-Jomart Toqaev atap ótkendei, bul ulttyń rýhani damýyna jáne halyqtyń birligine yqpal etedi. Bizdiń oblysta mereitoilyq dataǵa arnalǵan júzdegen is-sharalar ótti. Búgin biz qazaq halqynyń danyshpan ulyna taǵy da qurmet kórsetýdemiz. Biz bárimiz Abaidyń shyǵarmashylyǵyna jáne dana qara sózderinde súiene otyryp oqydyq. Onyń ósietteri búgingi kúnge deiin ózekti. Bizdiń mindetimiz - osy bailyqty saqtap, ony keiingi urpaqqa jetkizý», - dedi óńir basshysy Jeńis Qasymbek Abai qalasynda eskertkishtiń ashylý saltanatynda.
Eskertkishtiń ashylý saltanatyna qala turǵyndary men qonaqtar-QR Parlamenti Májilisiniń depýtattary, abaitanýshylar qatysty.
«Abai - ultymyzdyń bolashaqqa degen uly joly, rýhaniiatymyzdyń altyn dińgegi. Qazaq halqynyń barlyq uly qasietteri Abaidyń murasynda, onyń dana oilarynda jatyr. Intellektýaldy jáne bilimdi ultty qalyptastyrý, sanany jańǵyrtý – munyń bári Abaidyń rýhani murasynyń qazynasyn bilýge múmkindik beredi. Onyń danalyǵy árbir adamnyń júregine meiirimdilik uialatady», - dep atap ótti QR eńbek sińirgen qairatkeri Amanjol Áltaev.
Aýdandyq mádeniet úiiniń alańy kórkeie tústi. Aýmaq «Jumyspen qamtýdyń jol kartasy» baǵdarlamasy boiynsha abattandyryldy. Sýburqaqtar, rotýndar jáne MÚ qasbeti jóndeldi. Qyrly tas aýystyryp, zamanaýi shamdar, oryndyqtar, qoqys jáshikteri ornatyldy.
Bul kúni Abaida jergilikti aqyndardyń «Abai jaqqan bir sáýle...» atty jinaǵynyń tusaýkeseri ótti. Sondai-aq, Muhtar Áýezovtiń álemniń 18 tilindegi «Abai joly» roman-epopeiasynyń diskili jinaǵy usynyldy. Kitaptardy tsifrlaý Shahtinsk qalasynyń ortalyq kitaphanasymen birlesip júrgizildi.
Qaraǵandy oblysynda Abai 175 jyldyǵyna orai kórmeler, mánerlep oqý baiqaýlary, ǵylymi-tájiribelik konferentsiialar, chellendjder jáne basqa da is-sharalar ótkizildi. Mereitoiǵa orailastyrylǵan spektaklderdi qazaq jáne orys drama teatrlary qoidy.
Oblysta qala, 77 kóshe jáne 12 mekeme Abai esimimen atalady.
