قاراعاندى وبلىسىندا اباي ەسكەرتكٸشٸ اشىلىپ, كٶشەگە اقىننىڭ ەسٸمٸ بەرٸلدٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
قاراعاندى وبلىسىندا ۇلى اقىن جەنە ويشىل ابايدىڭ 175 جىلدىعىنا ارنالعان بٸرقاتار ٸس-شارالار جالعاسۋدا. قاراعاندىدا كٶشەلەردٸڭ بٸرٸنە اقىننىڭ ەسٸمٸ بەرٸلدٸ, ال اباي قالاسىندا ەسكەرتكٸشٸ اشىلدى.
كٶشەنٸڭ اشىلۋى سالتاناتتى تٷردە رەسمي تۇلعالاردىڭ جەنە قالا تۇرعىندارىنىڭ قاتىسۋىمەن كەنشٸلەر شاھارىنىڭ ورتالىعىندا, اباي ەسكەرتكٸشٸنٸڭ الدىندا ٶتتٸ.
قر ەڭبەك سٸڭٸرگەن ٶنەر قايراتكەرٸ, حالىقارالىق اباي كلۋبى سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى سەرٸك اقسۇڭقارۇلى ابايعا ارنالعان ٶلەڭ وقىپ, ەڭبەكتەرٸنٸڭ قازاق حالقى ٷشٸن ماڭىزدىلىعىن اتاپ ٶتتٸ.
«مەن ەلەمنٸڭ بارلىق كلاسسيك اقىندارىنىڭ شىعارمالارىن وقىدىم: پۋشكين, گەتە جەنە باسقالار. بٸراق اباي شىعارمالارى - بۇل بٶلەك شەكسٸز شىعارماشىلىق تۇڭعيىق. بٷگٸندە ونىڭ بارلىق دەرلٸك شىعارمالارى ورىس تٸلٸنە اۋدارىلماعان. ابايدى بٸلۋ ٷشٸن قازاق تٸلٸن ٷيرەنۋ كەرەك دەپ ەسەپتەيمٸن», - دەدٸ ول.
كٶشەنٸڭ اشىلۋىنا Dacia رۋمىن ەتنومەدەني ورتالىعىنىڭ جاستار قاناتىنىڭ جەتەكشٸسٸ الەكساندر ۋرماشوۆ كەلدٸ.
«قالامىزدا ۇلى ويشىل ابايدىڭ ەسٸمٸمەن اتالاتىن كٶشەنٸڭ پايدا بولعانى ٶتە جاقسى. ونىڭ ەڭبەگٸ مەن ٷلەسٸ بٷكٸل ەلەمدە مويىندالعان. بيىل بۋحارەستتە اباي بيۋستٸنٸڭ اشىلۋى ٶتتٸ. بۇل قازاقستاننىڭ ۇلتتىق جاڭعىرۋعا دەگەن ۇمتىلىسىن بٷكٸل ەلەم قولدايتىنىن بٸلدٸرەدٸ», - دەدٸ الەكساندر ۋرماشوۆ.
قولادان قۇيىلعان بيٸكتٸگٸ ون مەترگە جۋىق مونۋمەنت اباي قالاسىنداعى مەدەنيەت ٷيٸنٸڭ الدىنداعى الاڭدا ورناتىلدى. بۇل اباي قۇنانباەۆتىڭ حالىق اعارتۋ ٸسٸنە قوسقان زور ٷلەسٸ جەنە باسقا دا كٶپتەگەن ەڭبەكتەرٸ ٷشٸن كٶرسەتٸلٸپ وتىرعان قۇرمەتتٸڭ بەلگٸسٸ.
جوبا اۆتورى - قازاقستان سۋرەتشٸلەر وداعىنىڭ مٷشەسٸ بەيبٸت مۇستافين. مٷسٸنشٸ اقىندى تولىق بويىنا ساي, قولىندا كٸتاپ جەنە قاشىقتىققا قاراپ تۇرعان كٷيٸندە بەينەلەگەن. ەسكيز كونكۋرستىق نەگٸزدە ٸرٸكتەلٸپ الىندى جەنە ەسكەرتكٸشتەر مەن قۇرىلىستار جٶنٸندەگٸ رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتٸك كوميسسييامەن بەكٸتٸلدٸ.
ەسكەرتكٸشتٸ قۇيۋعا 5,6 توننا قولا جۇمسالدى. بۇل فيگۋرانى قازاقستان سۋرەتشٸلەر وداعىنىڭ وبلىستىق فيليالىنىڭ كومبيناتىندا جاسادى.
قاراعاندى وبلىسىندا بۇل ابايدىڭ سەگٸزٸنشٸ ەسكەرتكٸشٸ. العاشقى مٷسٸندەر 50 جىل بۇرىن پايدا بولدى.
«بيىل ەلٸمٸز ۇلى ابايدىڭ 175 جىلدىعىن اتاپ ٶتۋدە. ەل پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ اتاپ ٶتكەندەي, بۇل ۇلتتىڭ رۋحاني دامۋىنا جەنە حالىقتىڭ بٸرلٸگٸنە ىقپال ەتەدٸ. بٸزدٸڭ وبلىستا مەرەيتويلىق داتاعا ارنالعان جٷزدەگەن ٸس-شارالار ٶتتٸ. بٷگٸن بٸز قازاق حالقىنىڭ دانىشپان ۇلىنا تاعى دا قۇرمەت كٶرسەتۋدەمٸز. بٸز بەرٸمٸز ابايدىڭ شىعارماشىلىعىنا جەنە دانا قارا سٶزدەرٸندە سٷيەنە وتىرىپ وقىدىق. ونىڭ ٶسيەتتەرٸ بٷگٸنگٸ كٷنگە دەيٸن ٶزەكتٸ. بٸزدٸڭ مٸندەتٸمٸز - وسى بايلىقتى ساقتاپ, ونى كەيٸنگٸ ۇرپاققا جەتكٸزۋ», - دەدٸ ٶڭٸر باسشىسى جەڭٸس قاسىمبەك اباي قالاسىندا ەسكەرتكٸشتٸڭ اشىلۋ سالتاناتىندا.
ەسكەرتكٸشتٸڭ اشىلۋ سالتاناتىنا قالا تۇرعىندارى مەن قوناقتار-قر پارلامەنتٸ مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتتارى, ابايتانۋشىلار قاتىستى.
«اباي - ۇلتىمىزدىڭ بولاشاققا دەگەن ۇلى جولى, رۋحانيياتىمىزدىڭ التىن دٸڭگەگٸ. قازاق حالقىنىڭ بارلىق ۇلى قاسيەتتەرٸ ابايدىڭ مۇراسىندا, ونىڭ دانا ويلارىندا جاتىر. ينتەللەكتۋالدى جەنە بٸلٸمدٸ ۇلتتى قالىپتاستىرۋ, سانانى جاڭعىرتۋ – مۇنىڭ بەرٸ ابايدىڭ رۋحاني مۇراسىنىڭ قازىناسىن بٸلۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. ونىڭ دانالىعى ەربٸر ادامنىڭ جٷرەگٸنە مەيٸرٸمدٸلٸك ۇيالاتادى», - دەپ اتاپ ٶتتٸ قر ەڭبەك سٸڭٸرگەن قايراتكەرٸ امانجول ەلتاەۆ.
اۋداندىق مەدەنيەت ٷيٸنٸڭ الاڭى كٶركەيە تٷستٸ. اۋماق «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى» باعدارلاماسى بويىنشا اباتتاندىرىلدى. سۋبۇرقاقتار, روتۋندار جەنە مٷ قاسبەتٸ جٶندەلدٸ. قىرلى تاس اۋىستىرىپ, زاماناۋي شامدار, ورىندىقتار, قوقىس جەشٸكتەرٸ ورناتىلدى.
بۇل كٷنٸ ابايدا جەرگٸلٸكتٸ اقىنداردىڭ «اباي جاققان بٸر سەۋلە...» اتتى جيناعىنىڭ تۇساۋكەسەرٸ ٶتتٸ. سونداي-اق, مۇحتار ەۋەزوۆتٸڭ ەلەمنٸڭ 18 تٸلٸندەگٸ «اباي جولى» رومان-ەپوپەياسىنىڭ ديسكٸلٸ جيناعى ۇسىنىلدى. كٸتاپتاردى تسيفرلاۋ شاحتينسك قالاسىنىڭ ورتالىق كٸتاپحاناسىمەن بٸرلەسٸپ جٷرگٸزٸلدٸ.
قاراعاندى وبلىسىندا اباي 175 جىلدىعىنا وراي كٶرمەلەر, مەنەرلەپ وقۋ بايقاۋلارى, عىلىمي-تەجٸريبەلٸك كونفەرەنتسييالار, چەللەندجدەر جەنە باسقا دا ٸس-شارالار ٶتكٸزٸلدٸ. مەرەيتويعا ورايلاستىرىلعان سپەكتاكلدەردٸ قازاق جەنە ورىس دراما تەاترلارى قويدى.
وبلىستا قالا, 77 كٶشە جەنە 12 مەكەمە اباي ەسٸمٸمەن اتالادى.
