Úkimet alańynda ótken baspasóz konferentsiiasy barysynda QR ulttyq ekonomika ministri Rýslan Dálenov makroekonomikalyq, qarjylyq jáne áleýmettik turaqtylyqtyń jai-kúii, sondai-aq álemdik naryqtyń syrtqy ekonomikalyq koniýnktýrasy turǵysynan taiaý keleshekke arnalǵan boljamdarǵa qatysty jýrnalisterdiń suraqtaryna jaýap berdi, dep habarlaidy "Ult aqparat" primeminister.kz saityna silteme jasap.
«Ministr habarlaǵandai, keshe Memleket basshysynyń tapsyrmasy boiynsha álemdegi ekonomikalyq jaǵdaidyń nasharlaýyna bailanysty daǵdarysqa qarsy is-qimyl josparyn ázirleý úshin jedel áreket etý shtaby quryldy.
Negizgi ekonomikalyq qural – bul el biýdjeti. Árine, biýdjet naqtylanatyn bolady. Birinshi toqsannyń qorytyndysyn kútý qajet. Biýdjet baǵyty – bul ShOB jáne jumyspen qamtýdy qoldaýǵa baǵyttalǵan áleýmettik shyǵyndar men shyǵystardy basym etý. Memlekettiń barlyq áleýmettik mindettemeleri – bul basymdyq, azamattarymyz aldyndaǵy barlyq áleýmettik mindettemeler tolyq kólemde oryndalatyn bolady. Jumys oryndaryn saqtaý jáne jańalaryn qurý – óte mańyzdy baǵyt.
Búgin aýyldyq eldi mekenderdi jumys infraqurylymymen jáne jumys oryndaorymen qamtamasyz etetin Jumyspen qamtýdyń jol kartasyn ázirleý tapsyryldy. Atalǵan sharalar makroekonomikalyq turaqtylyqty saqtaýǵa múmkindik beredi», — dedi R. Dálenov.
Ministr atap ótkendei, ótken jylǵy qazanda Memleket basshysy makroekonomikalyq, qarjylyq jáne áleýmettik turaqtylyqty qamtamasyz etý boiynsha sharalar keshenin ázirleýdi tapsyrdy. Ótken jylǵy jeltoqsanda osyndai jospar qabyldandy, Ekonomikalyq saiasat jónindegi keńeste bekitildi, onda munaidyń baǵasy belgilenetin ekonomikalyq damýdyń stsenariileri qarastyrylǵan.
«Búginde biz munai baǵasynyń belgilenýiniń tómendegenin baiqap otyrmyz. Úkimettiń barlyq is-qimyly osy josparǵa sai úilestiriledi. Munai shyǵaratyn túrli elderde túrli ádistemeler, josparlyq mánderi t. b. bar. Elimizde 2000 jyldardyń ortasynan bastap ádisteme ózgergen, munai-gaz salasynan kelip túsetin barlyq túsimder tikelei Ulttyq qorǵa aýdarylady, iaǵni, qalyptasqan baǵasyna qaramastan, biýdjetke túspeidi. Ulttyq qordan jyl saiyn kepildendirilgen tártippen 2,7 trln teńge biýdjetke kelip túsedi. Osylaisha, biýdjet baǵa ózgeristerinen qorǵalǵan. Búginde shyǵystardy ońtailandyrý boiynsha tapsyrma berilgen. Biýdjetti naqtylaý kózderiniń biri – investitsiialyq jobalardyń bir bóligin keiingi jyldarǵa qaldyrý, osy jyly bastalǵan kóptegen jobalardy biyl bastamaýǵa da bolady, sondai-aq basqa da júieli sharalar qabyldanady», — dep túsindirdi R. Dálenov.
Conymen qosa, ulttyq ekonomika ministri otandyq óndiristegi azyq-túlik jáne azyq-túliktik emes taýarlardyń baǵasy ózgermeitinin aitty.
«Azyq-túlik taýarlarynyń basym bóligi otandyq – elimizde óndiriledi, jergilikti resýrstarmen bailanysty. Sondyqtan, teńgege shaqqandaǵy dollar baǵamynyń ózgerýi nátijesinde ózgerister bolmaýy tiis. Azyq-túlik taýarlarynyń baǵasyna árine, basqa faktorlar áser etýi múmkin: maýsymdylyǵy, taýarlyq kedergiler, básekelestiktiń bolmaýy, sóz bailasý. Biraq ishki resýrstardan óndiriletin ónimder, resýrstar boiynsha syrtqy baǵam men dollar baǵamynyń yqpaly shektelýi», — dedi ulttyq ekonomika ministri.
Azyq-túliktik emes taýralarǵa kelsek, mundai taýarlarǵa dollar baǵasy yqpalyn tigizýi múmkin.
«Ishki óndiriste joq nemese tiisti deńgeide óndirilmeitin tehnika, elektrondy tehnika, farmatsiia tárizdi azyq-túliktik emes taýarlarǵa kelsek, árine, dollar baǵasy oǵan yqpal etetin bolady. Biraq biz 2009 jáne 2016 jyldar muny bastan ótkerdik. Birinshiden, farmatsiia salasynda kelisimge kelý institýty bar. Biryńǵai distribiýtor ónimderdiń negizgi bóligi boiynsha kelisimshart jasasyp qoidy. Elektronikaǵa kelsek, álemdik brendter baǵanyń suranystyń ishki múmkindikterine sai kelýi tiis ekendigine qatysty jergilikti quraýyshty aldyn-ala eskeredi. Sondyqtan, azyq-túliktik emes taýarlar boiynsha elektronika salasynda ádette onyń baǵasy burynǵy sheginde qalady», — dep túsindirdi ministr.
