24 qyrkúiekte AQSh prezidenti Donald Tramp Nbiý-Iorktegi BUU-nyń 74-sessiiasynda Qytai men Irandy aiyptai sóiledi. Ol Amerika eshqashan sotsialistik el bolmaitynyn aitty.
QYTAI JÁNE IRAN JAILY
BUU jiynynda sóz sóilegen Tramp «Qytai saýda-sattyq qupiialaryn, patentterdi urlady, syrtqy saýda erejelerin buzdy» dep aiyptady. Ol «Qytai naryǵy memlekettik sýbsidiiaǵa táýeldi» dep synady. Tramp Vashingtonnyń Gonkongtegi narazylyq sharasyn baqylap otyrǵanyn aitty. Onyń sózinshe, «Qytaidyń álemdik saiasattaǵy bolashaǵy Gonkongtegi narazylyqty qalai sheshetinine tikelei bailanysty».
BUU jiynynda AQSh prezidenti «Iran rejimi tynyshtyqty qalaityn elderge eń úlken qaýip tóndirip otyr» dep málimdedi.
«Iran álemdik terrorizmge demeýshilik jasap qana qoimai, Iran liderderi Siriia men Iemende soǵys otyn tutatty» dedi ol.
Tramp Iran biligin halyqty birinshi orynǵa qoiýǵa shaqyrdy. Ol Tegerannyń qaýipti áreketteri toqtamaiynsha, AQSh sanktsiialardy kóbeite beretinin málimdedi.
Tramp Iran biligin Saýd Arabiiasyndaǵy munai zaýyttaryna shabýyl jasady dep aiyptady. Onyń sózinshe, Irannyń áreketterinen Izrail, Siriia, Iemen, Saýd Arabiiasy syndy kórshi elderi jáne álemdik qaýymdastyq zardap shegip jatyr.
SOLTÚSTIK KOREIa JÁNE VENESÝELA JAILY
Tramp byltyrǵy BUU jiynynda Irannan bólek Soltústik Koreia men Venesýelany da álemge qaýip tóndiredi dep synaǵan. Bul jyly ol Korei túbegindegi iadrolyq kelisim jaily ashyp aitpady. Tek «beibitshilikke qol jetkizý úshin» kóp jumys jasalyp jatqanyn jetkizdi.
Tramp «Venesýela biligi men prezident Nikolas Madýrony eldegi erkindikti basyp janshydy» dep aiyptady. Ol Madýrony «Kýbanyń qýyrshaǵy» dedi. Tramptyń sózinshe, bul elder sotsializm men kommýnizm ideologiiasyn qalaidy.
«Sotsializm men kommýnizm 100 million adamdy joidy. Amerika eshqashan sotsialistik el bolmaidy» dedi ol.
Tramptyń sózinshe, AQSh Venesýelaǵa kóp gýmanitarlyq kómek jiberýge daiyn.
«Venesýeladaǵy jaǵdaidy baqylap otyr. Bul elde demokratiianyń qaita ornar sáttin asyǵa kútemiz» dedi ol
MIGRATsIIa JAILY
AQSh prezidenti óz sózinde «sotsializm men álemdi bilep tósteý saiasatyna jol joq» dedi. Ol álemde migratsiia saiasatynan bastap qundylyqtardy baǵyndyrǵysy keletinder baryn aitty. Biraq olardyń kim ekenin ashyp aitpady. Tramp jiyn barysynda migratsiia máselesinde sóz etti.
«Zańsyz migratsiia eldiń damýyna kedergi keltirip, qoǵamdy buzyp, qylmys kartelderiniń sanyn kóbeitedi. Bul – qaýipti, ádiletsiz ári turaqsyz» dedi ol.
Tramp migratsiiany retteý saiasatyna qarsy shyqqan belsendilerdi aiyptady. Onyń oiynsha, shekarany ashyq ustaý saiasaty ekstremizmge jol ashyp, adam jáne esirtki saýdasyn kóbeitedi.
Tramp AQSh-qa Meksika arqyly ótetin migranttardyń sanyn azaitýdy josparlaidy. Ol eki el shekarasyna dýal salǵysy kelgen. Biraq qymbat jobany Kongress pen sot qabyldamai otyr.
BUU jiynynda Tramp AQSh-ta «ulttyq jańǵyrý» baǵdarlamasy aiasynda jumyssyzdar men kedeiler sany azaiǵanyn aitty.
«Biz kedeilikti jeńdik» dedi ol.
BUU tribýnasynda sóz sóilegen AQSh basshysy Resei jaily eshteńe aitqan joq.
