Sýret: Aqorda
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev ǵalymdarmen kezdesti. Bul týraly Aqorda habarlaidy.
"Ózderińiz jaqsy bilesizder, sońǵy kezderi bul ǵimarat ábden tozyp ketti. Sondyqtan men osydan eki jyl buryn bul jerde kúrdeli jóndeý júrgizý jóninde naqty tapsyrma berdim. Sodan beri biraz sharýa atqaryldy. Ishi de, syrty da zaman talabyna sai jańǵyrtyldy. Eń bastysy, ǵimarattyń tarihi kelbeti saqtaldy. Jyl sońyna deiin bul jumys tolyq aiaqtalady, abattandyrý jumysy júrgiziledi. Jańarǵan Ǵylym ordasy búgingi jáne bolashaq ǵalymdar úshin qyzmet ete beredi. Jalpy, osy jerde halqymyzdyń kóptegen kórnekti ǵalymdary eńbek etken. Ǵylym ordasynda esimi el tarihyna jazylǵan birtýar tulǵalarymyzdyń izi qalǵan. Sondai ult perzentteriniń biri ári biregeii – akademik Qanysh Sátbaev. Biyl ǵalymnyń týǵanyna 125 jyl toldy. Akademik Qanysh Sátbaev elimizdi órkendetýge orasan zor úles qosty. "Ǵalymnyń haty ólmeidi" degen. Halqymyz áli kúnge deiin onyń ashqan jańalyqtarynyń igiligin kórip otyr", - dedi ol kezdesýde.
Prezidenttiń aitýynsha, qazir – ǵylym men bilimniń zamany. Otanymyzdy kórkeitemiz desek, eń aldymen, osy eki salany damytýymyz kerek. Budan basqa jol joq.
"Shikizatqa arqa súiep otyrǵan el alysqa barmaidy. Bizge ǵalymdar, injenerler, ónertapqyshtar qajet. Mamandarymyz álemdik básekege tótep bere alatyndai bilimdi, bilikti bolýy kerek. Búginde alpaýyt elderdiń arasynda barlyq salada baqtalastyq órship tur. Biz osy kúrdeli kezeńde ekonomikanyń jańa úlgisine kóshe bastadyq. Ádil, inkliýzivti ári básekege qabiletti ekonomika qurýǵa kiristik. Ǵylym men innovatsiia onyń basty tiregi bolýǵa tiis. Biz kóshke ilesetin emes, kóshti bastaityn elderdiń qatarynda bolýymyz kerek. Bir sózben, ǵylymi áleýetimizdi arttyrý qajet. Jalpy, osy baǵytta biraz sharýa atqarylyp jatyr. Men Ǵylym jáne tehnologiialar jónindegi ulttyq keńestiń otyrysynda birqatar naqty tapsyrma berdim. Barlyq másele meniń tikelei baqylaýymda", - dedi Toqaev.
Onyń sózinshe, qazir "Ǵylym jáne tehnologiialyq saiasat týraly" zań jobasy Parlamentte qaralyp jatyr. Keshe Senat ony birinshi oqylymda maquldady. Bul – óte mańyzdy ári kópten kútken qujat. Ǵylymdy basqarý júiesin jetildirý kerek. Ǵalymdarǵa áleýmettik qoldaý kórsetý máselesi de óte mańyzdy. Sondyqtan Zańda ǵylymi qaýymdastyqtyń múddesi barynsha eskeriletin bolady. Sondai-aq prezident ǵylymǵa bólinetin qarjy týraly aitty.
"Ózderińizge málim, ǵylymǵa bólinetin qarjy udaiy artyp keledi. Bilikti kadrlar ázirleýge arnalǵan grant sany sońǵy jyldary bir jarym ese kóbeidi. Qazaqstanda álemniń bedeldi 12 joǵary oqý ornynyń filialy jumys istep tur. Kóp uzamai taǵy birnesheýi ashylady. Zertteý jumystarymen ainalysatyn ýniversitetter kóbeiýde. Tehnologiia parkteri jáne injiniring ortalyqtary ashylyp jatyr. Jyl saiyn 500 ǵalym shetelde taǵylymdamadan ótedi. Ministrlik jas ǵalymdarǵa myńdaǵan grant bólip jatyr. Munyń bári ǵylymdy damytýǵa oń yqpalyn tigizedi dep oilaimyn", - dedi ol.
Toqaev shetelge saparlary kezinde ǵalymdarmen jii kezdesetinin, olardy qazaq ǵalymdarymen tyǵyz bailanys ornatýǵa shaqyratynyn aitty.
"Ótken aptada singapýrlyq ǵalymdarmen jáne ondaǵy joǵary oqý oryndarynyń rektorlarymen arnaiy júzdestim. Endi Singapýrda ǵylymi kadrlarymyzdy oqytatyn boldyq. Jalpy, Singapýr siiaqty ekonomikasy ozyq elderden kóp nárse úirenýge bolady. Postindýstrialdy dáýirde álemge ashyq bolý jáne innovatsiiaǵa umtylý kez kelgen eldiń tabysqa jetýi úshin asa mańyzdy faktor sanalady. Sondyqtan úzdik halyqaralyq tájiribeni muqiiat zertteimiz jáne odan úlgi alamyz. Ozyq tehnologiialar men ideialardy engizemiz", - dedi prezident.
Memleket basshysynyń aitýynsha, teńgerimdi ári syndarly syrtqy saiasat júrgize otyryp, barlyq múddeli memleketpen teńquqyqty jáne ózara tiimdi qatynas ornatamyz.
"Biz seriktestikke basa mán beremiz. Aramyzdy ajyratyp, senimge syzat túsiretin qabyrǵa turǵyzý úshin emes, yntymaqtastyq pen ózara túsinistikke bastaityn kópir salý maqsatynda júieli jumys isteimiz. Alaida qazirgi ýaqytta janjaldar men soǵys órti basylmai turǵan aimaqtarda mundai syndarly saiasat júrgizý óte aýyr. Ol úshin tabandylyq pen sabyrlyq kerek. Diplomatiia men dialog jolyn ustana otyryp, biz úilesimdi ári ádiletti halyqaralyq qurylym qurýdy jaqtaimyz. Biz el ishinde jan-jaqty reformalardy júzege asyryp jatyrmyz. Sondai-aq qandai da bir saiasi jaǵdaidyń yǵyna jyǵylmai nemese bóten pikirlerge ermei, ulttyq múddemizdi kózdeitin teńgerimdi syrtqy saiasat júrgizip otyrmyz", - dedi ol.
"Memleket basshysy retinde, men úshin Táýelsizdik qundylyqtaryn saqtaý, halyqtyń ál-aýqatyn arttyrý jáne elimizdi qarqyndy damytý – basty mindet. Men árdaiym osy negizgi qaǵidatqa basa mán beremin. Bes jyl ishinde biz saiasat pen ekonomikadan bastap, mádeniet pen bilim berý isine deiingi barlyq mańyzdy salalar boiynsha aýqymdy ári institýtsionaldy ózgeristerdi júzege asyra aldyq. Eń bastysy, biz halyqtyń boiyndaǵy shynaiy ózgeristerge degen senimdi oiattyq. Biz óz baǵytymyzdan qaitpaimyz. Qolǵa alǵan reformalardyń bárin josparly túrde iske asyra beremiz", - dedi Toqaev.
