Garvard ýniversitetinde Abai simpoziýmy ótti

Garvard ýniversitetinde Abai simpoziýmy ótti

 

Ótken jeksenbide álemge áigili Garvard ýniversitetinde Garvard Ortalyq Aziia stýdentteri assotsiatsiiasynyń (CASA Harvard) uiymdastyrýymen Abai simpoziýmy ótti, dep habarlaidy QazAqparat.

Ýniversitettiń bas kampýstarynyń biri Boilston holda ótken kezdesýde Abai shyǵarmashylyǵy 3 baǵytta qazaqstandyq jáne amerikandyq aýditoriiaǵa tanystyryldy. QR AQSh-taǵy Elshiliginiń qoldaýymen qazaq mádenietiniń tarihynan syr shertetin kitaptardyń kórmesi uiymdastyryldy. 

Kezdesýdiń moderatory Dj. Vashington ýniversiteti janynan qurylǵan AbaiCenter qazaq mádenieti ortalyǵynyń koordinatory, ǵylym doktory Ertai Sultan kirispeni Abai ortalyǵynyń jumys baǵytymen tanystyrýdan bastady. Ortalyq 2020 jyly Uly Abaidyń 175 jyldyq mereitoiy qarsańynda QR-nyń AQSh-taǵy Elshiliginiń qoldaýymen Dj. Vashington ýniversitetinde ashylǵan. Ortalyq qazaq mádenieti men tarihy, ádebieti salasyndaǵy sońǵy jetistikter men jańalyqtardy, sheteldik zertteýler men saraptamalardy aǵylshyn tildi aýditoriiaǵa tanystyrýda kózdeidi. 

«Abai shyǵarmalarynyń sheteldik mádeni túsinikte qabyldanýy» taqyrybyndaǵy ǵylymi baiandamasymen simpoziýmnyń 1-bólimin ashqan Ertai Sultan M.O. Áýezov atyndaǵy Ádebiet jáne óner institýty ǵalymdarynyń osy taqyrypta jariialaǵan ǵylymi monografiiasyna, sheteldik ǵalymdardyń Abai shyǵarmalaryn taldaǵan maqalalaryna silteme jasady. 

2-bólimde AQSh-qa arnaiy shaqyrtýmen kelgen T.Júrgenev atyndaǵy óner akademiiasynyń professory, ónertaný kandidaty, tanymal ánshi Tolqyn Zabirova «Abaidyń mýzykalyq murasy» taqyrybynda baiandama jasap, Abai ómiri men tanymal ánderiniń tarihy jaiynda mazmundy aqparat berdi. Abai ánderin zerttegen G.Bisenova, V.Dernova, G.Chýmbalova syndy tanymal ǵalymdardyń eńbekterine silteme jasady. Baiandama sońynda Abaidyń aýdarmasyndaǵy A.Pýshkinniń «Tatiananyń haty» ánin oryndap berdi. Kórermen suraýymen, Abaidyń «Kózimniń qarasy» ánin barlyq simpoziýmǵa qatysýshylar hor bolyp oryndady. 

«Abaidyń instrýmentaldy murasy» taqyrybymen 3-bólimniń shymyldyǵyn ashqan QR Kúishiler odaǵynyń tóraǵasy, kúishi Asqar Kenjeǵaliev Abai kúileriniń janrlyq erekshelikteri, dombyranyń qurylymy, túrleri, kúi tarihy jaiynda tereń aqparat berdi. Ózi qalyptastyrǵan Hiýston kúishiler mektebinen erte kelgen shákirtterimen Abaidyń «Mai túni», Qurmanǵazynyń «Adai», «Balbyraýyn», Dinanyń «Naýysqy», t.b. kúilerin oryndap Garvard aspanyn qazaq kúiimen qanyqtyrdy. Cóz sońynda dombyranyń álemdik simfoniialardy oryndaýdaǵy múmkindikterin aita kele, Andy Irwin men Davi Spillane-niń «Shotland áýeni» shyǵarmasyn tyńdarman nazaryna usyndy.

Simpoziýmǵa kelgen qonaqtar qatarynda, Garvard ýniversitetiniń professory, tanymal ǵalym Nurlan Kenjeahmet, QR AQSh-taǵy Elshiliginiń ókili jáne Boston, Vashington qazaq diasporalarynyń ókilderi, Garvard, Boston jáne Masachýsets ýniversitetteriniń stýdentteri men oqytýshylary boldy.

Is-shara sońynda ulttyq aýdarma biýrosy jaryqqa shyǵarǵan Cambridge basylymyndaǵy Abai shyǵarmalarynyń aǵylshyn tilindegi jinaǵy barlyq qatysýshylarǵa taratyldy.