Ǵalymdar Kaspii itbalyǵynyń tynys-tirshiligi men migratsiialyq órisin udaiy baqylap otyrmaq. Bul úshin olarǵa arnaiy mikrochip taǵyldy, dep habarlaidy "Ult aqparat" «Habar 24» arnasyna silteme jasap.
Elimizde itbalyq tek Kaspii teńizinde ǵana kezdesedi. Ókinishtisi sol, búginde olardyń tuqymy azaiyp barady. Osyǵan orai ihtiolog-ǵalymdar jańa tehnologiianyń kómegimen teńiz maqulyǵyn jiti zertteitin bolady. Spýtniktik baqylaýǵa arnalǵan mikroqondyrǵy 9 eresek itbalyqqa taǵyldy.
Ǵalymdardyń aitýynsha, aq aidynda alańsyz tirlik keship júrgen sý janýaryna belgi taǵý ońai sharýa emes.
«Itbalyqtarǵa arnalǵan mikrochip olardyń arqasyna nemese basyna epoksid jeliminiń kómegimen ornatylǵan. Ol teńiz janýarynyń saýlyǵyna esh zalal keltirmeidi. Sol arqyly biz olardyń tirshiligin ǵaryshtan baqylaimyz. Jataǵyn, órisin anyqtaimyz, esebin alamyz», - deidi teńiz bioresýrsyn zertteýshi ǵalym Gúlsim Mutysheva.
Jańa jobanyń nátijesi ǵalymdardyń ózderin de tańǵaldyryp otyr. Olar ǵaryshtyq júie arqyly itbalyqtarmen jete tanysa bastaǵan.
Ekologiialyq mekemeniń direktory Qýanyshbek Muhanovtyń sózinshe, belgi taǵylǵan itbalyqtyń biri bir aidyń ishinde Makachkalaǵa deiin saparlap, 1 myń shaqyrym jol júrgen.
Osylaisha, ǵalymdar teńiz maqulyǵynyń tynys-tirshiliginen habardar bolady. Qańtar aiynda itbalyqtar muzǵa tóldei bastaidy. Endi ǵalymdar kóshpeli sý maqulyǵynyń kóbeiý protsesin baqylamaq. Bul jumystar reseilik áriptesterimen birge júzege asyrylady. Ol úshin arnaiy jabdyqtalǵan ushaqqa tapsyrys berildi. Itbalyq – teńiz janýarlarynyń ishindegi tólin sútpen qorektendiretin birden-bir tirshilik iesi.
Keiingi 20 jylda teńiz janýarlarynyń sanaǵy múlde júrgizilmegen. Reseilik ǵalymdardyń esepteýinshe, búginde Kaspii teńizinde 300 myń bas itbalyq bar. Onyń 100 myńǵa jýyǵy qazaqstandyq sektorda tirshilik etedi. Biraq, bul boljam ǵana. Kóp uzamai ǵalymdar Kaspii teńiziniń soltústik jaǵalaýyndaǵy itbalyqtardyń naqty sanyn anyqtai alady.
