Qazaqstanda koronavirýs infektsiiasyna qarsy vaktsinany 1 aqpannan bastap egý josparlanyp otyr. Halyqqa ekpe jumystary vaktsinanyń jetkizilý mólsherine qarai salynady. Osy oraida aýqymdy sharaǵa qatysty Qaraǵandy meditsina ýniversitetiniń prorektory, meditsina ǵylymdarynyń doktory, professor Baqyt Kósherova túsinik berdi, dep habarlaidy QazAqparat.
«Vaktsina - ol infektsiialyq aýrýlardan qorǵanýdyń tiimdi ári qaýipsiz joly. Onyń ishinde COVID-19-dyń taralýyna tosqaýyl qoiýda tiimdi bolady dep oilaimyn. Týberkýlez, poliomielit, qyzylsha, qyzamyq jáne basqa da aýrýlarǵa qarsy vaktsina bar. Osy oraida atalǵan aýrýlardyń taralýy deńgeii tómendegenin bilemiz. Indetti asqyndyrmas úshin tumaýǵa qarsy vaktsinany jyl saiyn alyp kelemiz. Vaktsina ne úshin kerek? Sebebi infektsiialarǵa qarsy tiimdi dárilik preparattar joq desek bolady. Bir jyldan astam ýaqyt ishinde koronavirýsqa qarsy qansha dári-dármek paidalanylyp jatsa da, indetten emdelýdiń naqty preparattary tabylmady», - dedi ǵalym.
Baqyt Kósherovanyń paiymynsha, osy baǵytta vaktsina óziniń tiimdiligin kórsetetin bolady.
«Dúniejúzilik densaýlyq saqtaý uiymynyń málimetinshe, álem elderinde koronavirýs infektsiiasyna qarsy 237 kandidat-vaktsina zertteýmen qamtylyp otyr. 64-i tirkelgen vaktsina kezeńinde bolsa, 8 vaktsina engizý deńgeiinde. Kóptegen elder, meditsinalyq qoǵamdastyq osynyń myńyzyn túsinip otyr. Iaǵni ǵalymdar indettiń taralýyn toqtatý úshin ekpe jasaý tiimdi ári qaýipsiz ekenin alǵa tartyp otyr. Meditsinada eń bastysy - ol aldyn alý is-sharalaryna ekpin qoiý», - dedi Kósherova.
Onyń sózine qaraǵanda, jyl saiyn júrgiziletin vaktsinalaý nátijesinde álemde 2 mln-nan 3 millionǵa deiin ólim-jitimniń aldyn alýǵa múmkin bolyp otyr.
«Elimizde 21 infektsiiadan ekpe aqysyz júrgiziledi jáne olar profilaktikalyq ekpe jasaý kúntizbesine engizilgen. Qazaqstan profilaktikaǵa qomaqty qarajat bólip keledi. Sondyqtan kóptegen aýrýlar bizde joiyldy. Esterińizde bolsa, qyzylsha taraǵan kezde qatty alańdap edik. Vaktsinalaý jolymen aýrýǵa shaldyqqandar sanyn azaita aldyq», - dedi professor.
Sonymen qatar ol COVID-19-ǵa qarsy ekpe jasaý karantinge qalai áser etetinin aitty. Vaktsinalaýdy engizý nátijesinde pandemiiadan shyǵýǵa múmkindik bolady. Túrli karantinder men ózge de shekteý is-sharalary azaiady.
«Qazirgi kezde álem elderinde indet juqtyrǵandar sany artyp keledi. Bul jaǵdai densaýlyq saqtaý júiesine aýyr tiip tur. Osynyń saldarynan aýrýhanalarda oryndar men dári-dármektiń tapshylyǵy oryn alýy múmkin. Sondyqtan buǵan jetkizbes úshin profilaktikalyq qadamdarǵa mán bergen jón», - dedi Kósherova.
Budan bólek ǵalym vaktsinaǵa qarsylyq bildirip jatqandarǵa qatysty pikirin aitty.
«Vaktsinaǵa qarsylyq tanytatyn adamdar árqashan da bolady. Qoǵamda qoldaý bildirýmen qatar, oǵan qarsylyq tanytý da zańdy qubylys. Bul turǵyda halyq arasynda túsindirý jumystaryn júrgizý kerek. Osy protseske densaýlyq saqtaý júiesinde kóp jyldar boiy eńbek etip kele jatqan bedeldi mamandar, dárigerler jáne basqa da sarapshylardyń qosylýy mańyzdy. Olar vaktsinanyń quramy jaiynda, áseri boiynsha túsinik bergeni jón. Vaktsinadan keiin dene qyzýynyń kóterilýi, álsizdik siiaqty belgiler baiqalýy múmkin. Balalaryma ekpe jasaǵan kezde, birinshi kúni dene qyzýy kóteriletin, iaǵni aǵza immýnitet qalyptastyryp jatqanyna qýanatynbyz. Osynyń barlyǵyn adamdarǵa durys túsindirý kerek. Qyzylshaǵa qarsy vaktsinalaý júrgizgen kezde aýqymdy túsindirý is-sharalary uiymdastyrylǵan edi. Árbir adam vaktsinalaý ózin jáne janyndaǵy adamdardy qorǵaýǵa kómektesetinin túsingeni durys. Dál qazirgi jaǵdaida COVID-19-dan qorǵalý máselesin kóterip turmyz», - dedi Baqyt Kósherova.
