Juma, 11 maýsymda Ulybritaniianyń Kornýoll graftyǵynyń Karbis-Bei qalasynda G7 sammiti bastalady. Bul – "Úlken jetilik" liderleriniń koronavirýs pandemiiasy bastalǵaly, Djo Baidennniń prezident qyzmetine kiriskeli alǵashqy jiyny.
Álemdegi ekonomikalyq turǵyda damyǵan jeti el – Ulybritaniia, Germaniia, Frantsiia, AQSh, Kanada, Italiia jáne Japoniia liderleriniń sammiti úsh kúnge sozylady. Avstraliia, Úndistan, OAR jáne Ońtústik Koreia jiynǵa qonaq retinde shaqyrylǵan.
Sammitte pandemiiamen kúres, koronavirýstan keiin álem ekonomikasyn qalpyna keltirý, klimattyń ózgerýi jáne Reseidiń qylyǵy talqylanbaq. Jiyn aldynda Baiden kedei elderge koronavirýsqa qarsy ekpeniń 500 million dozasyn beretinin málimdedi.
Baiden bul sammit Donald Trapmtyń tórt jyldyq prezidenttiginen keiin "AQSh-tyń álemdik arenaǵa oralǵanyn kórsetpedi" dedi. AQSh-ty Tramp basqarǵan tórt jylda Vashington izoliatsiialyq tendentsiiaǵa qatty bet burǵan edi.
Baidenniń sózinshe, "Úlken jetiliktiń" sammitiniń maqsaty – "odaqty kúsheitý".
"Pýtin jáne Qytaiǵa Eýropa men AQSh áli de birge ekenin kórsetip, "Úlken jetilik" qarap otyrmaitynyn uqtyrýymyz kerek" dedi ol.
Baidenniń aitýynsha, demokratiialy elder álemdegi eń úlken máselelerdi sheshýge daiyn.
Sammitte jáne sammitten keiingi NATO elderi men EO lideriniń Baidenmen kezdesýinde Reseidiń álemdik arenadaǵy qylyǵy talqylanady. AQSh pen onyń odaqtastary Máskeýdiń áreketterin agressivti jáne qalyptasqan normalarǵa qarsy dep sanaidy.
16 maýsymda Djo Baiden Resei prezidenti Vladimir Pýtinmen kezdesýge Batys elderiniń ortaq ustanymymen barýy múmkin.
- Resei 2014 jyly Qyrymdy anneksiialap alǵan soń "Úlken jetilikten" shyǵyp ketken. Buryn bul uiym "Úlken segizdik" dep atalǵan edi. Tramp Reseidi qatarǵa qaita qosýdy nemese qonaq retinde shaqyrýdy talap etken. Biraq "Úlken jetilik" elderi buǵan qarsy bolǵan. Byltyrǵy sammit AQSh-ta ótýi tiis edi, alaida pandemiiaǵa bailanysty jiyn bolmai qalǵan.
- Azattyq
