Foto: Aigúl Quspannyń áleýmettik jelidegi paraqshasynan alyndy
2024 jylǵy 17 qańtarda Eýropalyq Parlament depýtattary Eýropalyq Odaqtyń 2019 jyly qabyldanǵan Ortalyq Aziia boiynsha strategiiasyn baǵalaý jónindegi jańa baiandama-qarardy maquldady. Bul týraly Májilis depýtaty Aigúl Quspan áleýmettik jelide habarlady.
Qujat «jahandyq jáne óńirlik geosaiasi ózgerister kontekstinde Eýropalyq Odaq pen Ortalyq Aziianyń neǵurlym tyǵyz yntymaqtastyǵynyń múmkindikteri men problemalaryn qarastyrý» maqsatynda ázirlendi.
EP Syrtqy ister komitetiniń bas baiandamashysy bizdiń seriktesimiz – nemis eýrodepýtaty Karsten Liýke («Sotsialister men demokrattar» fraktsiiasy), qosalqy baiandamashylar – Andriýs Kýbiliýs («Eýropalyq halyq partiiasy»), Klemen Groshel («Eýropany jańartý»), Anna Fotiga («Eýropalyq konservatorlar men reformatorlar»), Viola fon Kramon Taýbadel («Jasyldar») jáne Terri Mariani («Sáikestik jáne demokratiia») boldy.
Baiandamany daiyndaý barysynda K. Liýke Qazaqstanǵa jáne Ortalyq Aziianyń basqa elderine eki ret bardy, sondai-aq Parlament Májilisiniń, SIM basshylyǵymen jáne QR Adam quqyqtary jónindegi ýákilimen kezdesti.
Qujatta eýropalyq parlamentshiler EO elderin «geostrategiialyq mańyzdylyǵyn» eskere otyryp, Ortalyq Aziia memleketterimen ózara is-qimyldy jandandyrýǵa shaqyrady.
Eýropalyq Parlament OA elderimen parlamentaralyq bailanystardy damytýǵa járdemdesýge daiyn ekendigin bildirdi.
Parlamentter jelisi boiynsha Qazaqstan men Eýroodaq arasyndaǵy yntymaqtastyq belsendi damyp keledi.
Atap aitqanda, EO Syrtqy ister komitetiniń tóraǵasy, Eýropalyq Halyq Partiiasynyń Vitse-prezidenti Devid Makallister bastaǵan delegatsiiasy Qazaqstanǵa 2023 jylǵy tamyzda keldi.
SIM-degi kezdesý barysynda eýropalyq áriptesim Qazaqstan men Eýropalyq Odaq arasyndaǵy saiasi dialogtyń ózekti jai-kúiine joǵary baǵa berdi, sondai-aq ekijaqty jáne óńirlik yntymaqtastyqtyń basym baǵyttary boiynsha qarqyndy ózara is-qimyldy quptady. «Qazaqstan Eýroodaqtyń aimaqtaǵy senimdi jáne turaqty seriktesi, keń Aziiaǵa qaqpa ashatyn ról atqarady. Ortalyq Aziia Eýropa úshin mańyzdy. Al Eýropa Ortalyq Aziia úshin mańyzdy», - dedi sol kezde eýropalyq saiasatker.
QR Parlamenti Májilisi delegatsiiasynyń 2023 jylǵy qarashada «Qazaqstan Respýblikasy-Eýropalyq Odaq» Parlamenttik yntymaqtastyq komitetiniń 20-shy otyrysyna qatysý úshin Briýsselge sapary osy turǵyda Eýroparlamentpen dialogty damytýdaǵy taǵy bir qadam boldy.
Eýropalyq Parlamenttiń depýtattary men qyzmetkerleri, sondai-aq Eýropalyq syrtqy is-qimyl qyzmetiniń sarapshylarynan quralǵan Eýropalyq delegatsiiany Ortalyq Aziia jáne Mońǵoliiamen bailanys jónindegi delegatsiianyń tóraǵasy Tomash Zdehovskii (Chehiia, «Eýropalyq halyq partiiasy») basqardy.
Is-shara barysynda biz Qazaqstan-Eýropa saiasi, saýda-ekonomikalyq jáne investitsiialyq yntymaqtastyǵynyń damý perspektivalaryn talqyladyq. Ortalyq Aziia men Eýropalyq Odaq arasyndaǵy óńirlik yntymaqtastyqty, onyń ishinde ózara bailanys, klimattyń ózgerýi jáne halyqaralyq qaýipsizdik salasyndaǵy yntymaqtastyqty ilgeriletýge bailanysty máselelerge erekshe nazar aýdaryldy.
Ózimniń alǵysózimde men Qazaqstan men EO arasyndaǵy Keńeitilgen áriptestik pen yntymaqtastyq týraly Kelisim, sondai-aq asa mańyzdy shikizat materialdary salasyndaǵy jańa ýaǵdalastyqtar negizinde ekijaqty bailanystardy keńeitýdiń mańyzdylyǵyn atap óttim.
Óz kezeginde T.Zdehovskii «Qazaqstan – EO» jáne «Ortalyq Aziia – EO» jelileri boiynsha qatynastardyń serpindi ósýin atap ótti, sondai-aq Eýropalyq Parlamenttiń, ásirese áleýmettik-ekonomikalyq reformalar, Zań Ústemdigi, tsifrlandyrý jáne qaýipsizdik salasynda jan-jaqty kooperatsiiany tereńdetýge baǵyttalǵan jańa bastamalardy qoldaýǵa daiyndyǵyn rastady.
Eýrodepýtattar Frantsisko Millan-Mon (Ispaniia, «Eýropalyq halyq partiiasy») jáne Andris Ameriks (Latviia, «Sotsialister men demokrattar) Qazaqstan azamattary úshin EO vizalyq rejimin jeńildetý máselesin tezirek sheshýdiń mańyzdylyǵyn atap ótti.
Qazaqstandyq delegattar «Transkaspii halyqaralyq kólik baǵyty» jobasyn jáne Eýropa men Aziia elderiniń kólik infraqurylymyn jaqyndastyrýǵa baǵyttalǵan basqa da bastamalardy qoldaý, qazaqstandyq taraptyń 2060 jylǵa deiin kómirtegi beitaraptyǵyna qol jetkizý jónindegi málimdegen kúsh-jigeri aiasynda Eýropalyq investitsiialyq bankpen yntymaqtastyq jáne basqa da aspektiler máselelerin kóterdi.
Depýtattar sondai-aq eýropalyq áriptesterine Qazaqstanda sailaý júiesin reformalaýǵa, Parlamenttiń rólin kúsheitýge, sondai-aq adam quqyqtaryn qorǵaý salasyndaǵy memlekettik tetikterge baǵyttalǵan aýqymdy saiasi bastamalardyń iske asyrylý barysy týraly aityp berdi.
Atalǵan saparlar Eýroparlamentpen tyǵyz jumys bailanystaryn odan ári qurýdyń ózektiligin kórsetti.
Eýropalyq depýtattar daiyndaǵan jańa baiandama Eýroparlamenttiń Qazaqstan men Eýroodaq arasyndaǵy ózara is-qimyldyń keń spektrin damytýda asa mańyzdy ról atqara alatynyn, sondai-aq elimizdiń Ortalyq Aziiadaǵy óńirlik yntymaqtastyqty damytý jónindegi kúsh-jigerin qoldai alatynyn kórsetti.
