Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Májilistiń birinshi sessiiasynyń ashylýynda aitqan bastamalary – saiasi reformalardyń úshinshi paketi. Bul týraly QR Prezidentiniń kómekshisi Erlan Qarin aitty, dep habarlaidy "Ult aqparat".
«Búgin Memleket basshysy Májilistiń birinshi sessiiasynyń ashylýynda birqatar jańa saiasi bastamany jariia etti. Sol arqyly Prezident júieli jáne dáiekti túrde saiasi jańǵyrý baǵytyn júzege asyrýda. Bul saiasi reformalardyń úshinshi prezidenttik paketi. Ol azamattyq qoǵamnyń, sarapshylardyń, Ulttyq keńes músheleriniń qatysýymen ázirlendi. Onda saiasi partiialardyń usynystary da eskerilgen», - dep jazdy Prezidenttiń kómekshisi Facebook paraqshasynda.
Erlan Qarin reformalardyń alǵashqy paketi 2019 jylǵy 20 jeltoqsanda tanystyrylǵanyn málim etti. Ol novellalar is júzinde júzege asyrylǵan. Partiiany tirkeý jeńildetilip, partiialyq tizimdegi áielder men jastarǵa 30 paiyzdyq kvota engizilgen.
«Parlamenttik oppozitsiia institýty engizildi. Qylmystyq kodekstiń 130-babyn dekriminalizatsiialaý jáne 174-babyn izgilendirý bastamasy iske asty. Mitingiler týraly zań qabyldandy. Qazaqstan Azamattyq jáne saiasi quqyqtar týraly Halyqaralyq Paktiniń Ekinshi Fakýltativtik Hattamasyna qosyldy. Osynyń nátijesinde elde ólim jazasy alynyp tastaldy. Saiasi reformalardyń ekinshi paketin Memleket basshysy 2020 jylǵy 1 qyrkúiekte Qazaqstan halqyna Joldaýynda jariia etti. Prezident 2021 jyldan bastap aýyl ákimderin tikelei sailaý arqyly anyqtaý kerektigin málimdedi. Jergilikti ózin-ózi basqarýdy damytý tujyrymdamasyn jáne «Qoǵamdyq baqylaý týraly» zańdy ázirleý, sondai-aq onlain-petitsiialar úshin biryńǵai institýt qurý mindetteri tapsyryldy. Qasym-Jomart Toqaev reformalardyń ekinshi paketi aiasynda adam quqyqtaryna erekshe nazar aýdardy. Osy maqsatta Memleket basshysy azaptaýǵa, adam saýdasyna qarsy is-qimyl jáne azamattardy (ásirese balalardy) kiberbuzýshylyqtan qorǵaý úshin zańnamany jetildirý qajettigin aitty. Balalardyń quqyqtary týraly konventsiianyń bailanys protsedýrasy turǵysyndaǵy fakýltativti hattamasyna qosylý mindeti qoiyldy», - dep jazdy Prezidenttiń kómekshisi.
Erlan Qarin Prezidenttiń jańa bastamalary Qazaqstannyń saiasi júiesin institýtsionaldyq turǵyda ary qarai damytý jaǵynan zor mańyzǵa ie ekenin jetkizdi.
«Atap aitqanda, Memleket basshysy Májiliske saiasi partiialardy engizý shegin 7-den 5% -ǵa deiin tómendetýdi usyndy. Osy normanyń arqasynda saiasi básekelestik kúsheiip, kóptegen partiialardyń Parlamentke ótý múmkindigi artady. Bul sondai-aq memlekettik saiasatty aiqyndaý kezinde halyqtyń neǵurlym keń aýqymynyń pikirin eskerýge múmkindik beredi. Barlyq deńgeidegi sailaýda «bárine qarsy» baǵanynyń engizilýi sailaýshylarǵa balama pozitsiiasyn bildirýge jol ashady. Sonymen qatar, Qasym-Jomart Toqaev birinshi ret aýdan ákimderin sailaý týraly sóz qozǵady. Burynǵydai Memleket basshysy adam quqyǵyn qorǵaýdy mańyzdy basymdyq dep atady. Osy turǵyda Prezident ombýdsmen týraly, onyń ár túrli saladaǵy qyzmetin ońtailandyratyn jeke zańnyń qajettiligin atap ótti. Sonymen qatar, Prezident Adam quqyǵy jónindegi ýákil apparatyn aimaqtyq keńselerin qurýǵa deiin nyǵaitýdy tapsyrdy», - dedi ol.
Erlan Qarin osylaisha, Memleket basshylarynyń jańa bastamalary salmaqty ári kólemdi saiasi reformalar paketi ekenin atap ótti.
«Ony júzege asyrý – adam quqyǵyn qorǵaý júiesin bekitýde, azamattyq belsendilikti arttyrýǵa, parlamentarizm men kóppartiialyq júieni damytýǵa, eldi ary qarai demokratiialandyrýda mańyzdy qadam bolady. Saiasi jańǵyrý – memlekettiń kún tártibiniń uzaq merzimdi ári negizgi maqsattarynyń biri. Prezident bul máselege birinshi kezekte mán beredi. Sol sebepti aldaǵy reformalardy ázirleý jumysy Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń jumysy aiasynda jalǵasady», - deidi Erlan Qarin.
Aita ketsek, búgin QR Prezidenti Qasym-Jomart Toqaev 7-shi shaqyrylǵan Parlamenttiń 1-shi sessiiasyn ashty.
