Qazaq tiliniń qazirgi qoldanystaǵy grammatikalyq erejeleriniń kei tusy orys tilinen kóshirilgen. Endi latyn álipbiine kóshkende tilimizdiń tabiǵatyna tán erjeler shyǵarylady. Bul týraly A.Baiturysynov atyndaǵy Til bilim institýtynyń direktory, professor Erden Qajybek aitty, dep habarlaidy QazAqparat tilshisi.
Almatyda «Rýhani jańǵyrý» baǵdarlamasyn júzege asyrý aiasynda «Kazahstanskaia pravda» gazetinde qazaq tilin latyn álipbiine kóshirýge qatysty tilshi ǵalymdardyń basyn qosqan dóńgelek ústel jiyny ótti. Jiynda bas baiandamashy professor Erden Qajybek qazaq tilin latyn álipbiine kóshirý tildi damytý úshin asa qajet ekenin aitty.
«Latyn álipbiine kóshkende til erejeleri qaitadan jasalynady. Kirme sózderdi shet tilinde qalai aitylsa, solai dybystap júrdik. Álemniń eshbir tilinde ondai joq. Bizdiń grammatikamyzdyń erejeleri orys tilinen kóshirilgeni belgili. Endi sóz joq orfoepikalyq, sózjasam, fonetikalyq, morfologiialyq erejelerdiń bári jańadan qarastyrylady da, óte qarapaiym til tabiǵatyna tán nusqalar shyǵarylady», - dedi Erden Qajybek.
Erden Qajybektiń aitýynsha, tilshi ǵalymdar álipbiimizdi ana tilimizdiń tabiǵatyna sáikestendirip alý qajettigin táýelsizdik alǵan kúnnen bastap kóterip keledi.
«1991 jyly Táýelsizdik alǵannan keiin, Til bilimi institýty birden osy máseleni kóterdi. Sol kezde akademik Ábdiýali Qaidar birden Memleket basshysyna hat jazdy. Hatynda «Táýelsiz el boldyq, endi tilimizge sáikes álipbi jasaiyq, tilimizdi jańǵyrtýdy qolǵa alaiyq» dep kórsetti. 1990-shy jyldardyń basynda Elbasy birinshi tapsyrma berdi, 2006 jyly másele etip kóterdi, 2012 jyly strategiiamyzǵa engizdi. Endi mine, naqty qolǵa alyndy. Qazirgi álipbimen biz alysqa bara almaimyz. Til erejesin buzý búgingi kúni «dástúrge» ainaldy. Óitkeni, búgingi dybystardy tańbalaityn qazirgi qoldanystaǵy álipbi kóp shatastyryp jiberdi. Mysaly, orys tilindegi «Y» árpi men qazaq tilindegi «Y» árpi arasynda aiyrmashylyq bar. Ekinshiden, bizdiń tilimizdiń damýynyń keibir zańdylyqtary qazaq tiliniń erejelerine sáikes jasalynbaǵan. Qazaq tili ekonomikanyń, saiasattyń tili bolýy kerek. Ony órge súireý úshin osy máselege nazar aýdarýymyz qajet», - dedi professor Erden Qajybek.
Elimizdiń bas gazetteriniń biri «Kazahstanskaia pravda» uiymdastyrǵan jiynǵa tilshi ǵalymdar men BAQ ókilderi qatysty.
