Foto: okg.kz
Qazaqta «Eńbekke ikemdi bolsań, elińe súikimdi bolasyń» deitin tamasha támsil bar. Bul ata-babalarymyzdyń ómir tájiribesinen alynǵan pálsapa. Kúndelikti kúibeń tirshilikten bir sát bosap, ainalaǵa zer salyp kóz jiberetin bolsańyz, eseli eńbegimen el qurmetine bólenip júrgen jandar az emes. Solardyń biri – salyq salasynda uzaq jyldar boiy abyroily eńbek etken, endi az kúnde ardagerler sapyna qosylǵaly otyrǵan Álibek Lesov. Ol sanaly ǵumyrynyń 40 jylǵa jýyq ýaqytyn salyq salasyna arnady.
Álibek Shámshinuly 1961 jyly 20 qazanda kieli Qazyǵurt aýdanynda dúnie kelgen. Elge syily ónegeli otbasynda tórt perzenttiń biri bolyp tárbielendi. Shámshin aqsaqal soǵystan keiingi jyldary kolhozdardy qalpyna keltirý isine aralasyp, eldiń ósip-órkendeýine kóp eńbek sińirdi. Al, 85 jastaǵy Hadisha anamyz búginde ul-qyzdarynan órgen urpaqtarynyń ortasynda baqytty ǵumyr keship jatyr. Osyndai áke tárbiesin kórgen Álibek aǵa mektep bitirgen soń segiz aidai «Santehnikalyq buiymdar zaýytynda» slesar-santehnik bolyp jumys istep, Qaraǵandy memlekettik ýniversitetiniń qarjy fakýltetine oqýǵa túsedi. 1984 jyly ýniversitet joldamasymen Pavlodar oblystyq eńbek jinaqtaý kassasy basqarmasynyń aǵa tekserýshisi bolyp alǵashqy eńbek jolyn bastady. 1986 jyly elge oralyp, Shymkent oblystyq qarjy bóliminiń aǵa esepshisi bolyp qyzmetke ornalasady. Kereký óńirinen tájiribe jinaqtap qaitqan onyń oblystyq qarjy bóliminde qyzmet etýi kópke paidasyn tigizdi deýge bolady. Bir jaǵynan mekeme jumysynyń júieli júrýine yqpaly tise, ekinshi jaǵynan ózinen keiingi jas kadrlardy tárbieleýge úlesin qosty.
Bilikti maman budan keiin Qazaqstan Kompartiiasy Shymkent oblystyq komiteti is basqarmasynyń esepshisi bolyp taǵaiyndalady. Osynda qyzmet istegen eki jylda esep-qisap jumysyn shashaý shyǵarmai ustap, qaǵaz jumysyn tap-tuinaqtai etip otyratyny talaidyń esinde saqtalǵan bolar.
Elimiz táýelsizdik alǵan jyldary qai salada bolmasyn bilikti mamandarǵa degen suranys arta tústi. Sondai tusta Álibek Shámshinulynyń QR memlekettik Bas salyq inspektsiiasy Ońtústik Qazaqstan oblysy boiynsha memlekettik salyq inspektsiiasynyń bas esepshisi qyzmetine taǵaiyndalýy onyń qyzmetine berilgen baǵa ispetti edi. Elimizde salyq organdaryn qurý toqsanynshy jyldardyń basynda naryqtyq ekonomikaǵa kóshýmen sabaqtasa júrgizilgeni málim. El endi ǵana táýelsizdik alǵan ýaqytta ekonomikalyq daǵdarys kúsheie tústi. Salyq sanynyń kóptigi, ainalymdy anyqtaýdyń qiyndyǵy, shekten tys belgilengen salyq jeńildikteri, salyq stavkalarynyń ártúrli bolýy bul júieni odan ári reformalaý qajettiligin kórsetti. Osy oraida Álibek aǵanyń tájiribeli maman retinde bergen usynystary da salyq zańnamasyn jetildirý jumysynda nazardan tys qalǵan joq. Ol oblystyq salyq komitetinde, iaǵni ataýy keiin ózgergen memlekettik kirister departamentinde 30 jyldan asa qyzmet istep, mekemeniń qalyptasýyna, bilikti mamandarmen qamtamasyz etilýine tikelei úles qosyp, jas mamandardy tárbielep, kásibi biliktilikke úiretken ustaz retinde tanyldy. Osy jyldar aralyǵynda oblystyq salyq komiteti ishki jumystar basqarmasynyń bastyǵy, josparlaý-ekonomikalyq bóliminiń bastyǵy, qarjylandyrý jáne býhgalterlik esep bóliminiń bastyǵy, uiymdastyrý basqarmasynyń qarjy jáne býhgalterlik esep bóliminiń bastyǵy, salyq tóleýshilermen jumys júrgizý bóliminiń bastyǵy, esep jáne taldaý basqarmasynyń basshysy, salyqtyq baqylaý basqarmasyna qarasty salyqtyq baqylaý bóliminiń basshysy, túsindirý jumystary basqarmasynyń basshysy syndy qyzmet satylarynan ótti. Qai qyzmette bolmasyn, Álibek aǵa adami biiktiktiń, kásibi biliktiliktiń tuǵyrynan túsken emes. Tájiribeli basshydan tálim alǵan shákirtteri oǵan degen sheksiz qurmeti men alǵysyn áli kúnge deiin bildirip keledi. Búginde olardyń kópshiligi departamentte basshylyq qyzmet atqaryp otyr. Synaptai syrǵyǵan ýaqyt ýysta tura ma? Keiipkerimiz keiingi jyldary jańadan qurylǵan Túrkistan oblysynyń áleýmettik-ekonomikalyq ósip-órkendeýine atsalysyp, qazynaǵa túsetin qarjyny qatań baqylaýda ustap, oblysqa qajetti kadrlardyń ósýine, qalyptasýyna qajyrly eńbegin arnady.
Shákirtteriniń aitýynsha, Álibek aǵa jumys barysynda: «Ózderińnen jaýapkershilik pen belsendilikti talap etińder. Salyq salasynda jumys isteitin mamandardyń eń aldymen este saqtaý qabileti jaqsy bolýy jáne kiris pen shyǵys qujattaryna muqiiat bolýy kerek» dep keńes beretin. Osy keńes kópshiliginiń kúndelikti ustanymyna ainaldy.
Álibek aǵa óz qyzmetin minsiz atqaryp, jetistikterge jetýde bar kúsh-jigerin jumsady. Biýdjettik jáne salyqtyq zańnamany jaqsy biletin, sheshimderdi saýatty ári bilikti qabyldaityn basshy retinde tanyldy. Osy eńbekteri baǵalanyp, birneshe márte Qarjy ministrliginiń, oblys basshylyǵynyń Qurmet gramotalarymen marapattalyp, Alǵys hattarǵa ie boldy. «Oblysqa sińirgen eńbegi úshin» medalin, «Memlekettik kirister organdarynyń úzdigi» tósbelgisin ielendi.
Álibek aǵa sońǵy úsh jyl kóleminde Qazyǵurt aýdany boiynsha memlekettik kirister basqarmasyn basqaryp keledi. Oǵan ózi týyp-ósken Qazyǵurt aýdanynyń árbir túiir tasy men oi-shuńqyry ystyq. Sol eldiń týmasy bolǵandyqtan, bolashaǵyna alańdap otyratyny ras. Qazir Álibek aǵa jary Baǵlan Shárkenqyzymen birge bir ul, eki qyz tárbielep ósirip, olardan altyn asyqtai 11 nemere súiip otyr.
Álibek aǵanyń Paiǵambar jasyna tolýyna orai ol kisige jan-jaqtan quttyqtaýlar, izgi tilekter molynan aitylyp jatyr. Kásibine adaldyqpen qarap, búkil ǵumyrynyń qazyǵy etken, sol ustanymy arqyly búgingi urpaqqa týra jol kórsetken el azamatyna qandai qurmet kórsetse de artyq emes dep oilaimyz. Mine, biz biletin Álibek Lesov – osyndai izgi nietti jan.
Dáýlet TURSYNULY,
«Ońtústik Qazaqstan».
