Elordadan úsh shaqyrym jerde tabylǵan jasandy sý aidynynda shomylýǵa bolmaidy. Bul jaiynda QR Ekologiia, geologiia jáne tabiǵi resýrstar ministrliginiń baspasóz hatshysy Samal Ibraeva Facebook-tegi paraqshasynda jazdy, dep habarlaidy "Ult aqparat".
Jasandy sý aidyny Nur-Sultan qalasynan 3 shaqyrym qashyqtyqta, «Nur-Sultan-Kókshetaý» ainalma jolynda ornalasqan.
Nur-Sultan qalasynyń ekologiia departamentiniń mamandary sý aidynyna qyrkúiektiń 4-i baryp qaitqan. Departamenttiń zerthanalyq-saraptamalyq baqylaý bólimi synama alyp, nátijesinde otteginiń himiialyq shyǵynynyń (OHSh) kóp mólsherde bary anyqtalǵan.
«Bul jerde tereńdigi shamamen 5-6 metrdi quraityn qaraýsyz jatqan karer ornalasqan. Sýdyń tereńdigi shamamen 1,5-2 metr. Munda balyq pen basqa tirshilik ieleriniń turaqty tirshilik etýi múmkin emes. Sebebi bul jerde mineraldar men saz-balshyq tym kóp.
«Joǵaryda atalǵan faktorlardyń sebebinen rezervýar faýna úshin jaramsyz», - deidi Nur-Sultan qalasynyń bas memlekettik ekologiialyq inspektory Janbolat Qairanbekov.
Karer 2013 jyldan bastap jumys istemeidi. Jasandy sý aidynynyń paida bolýy da sondyqtan. Jasandy karerden 3 shaqyrym radiýsta óndiristik jáne turǵyn úi nysandary joq. Silikat kirpishtiń qaldyqtary da tabylmady. Aǵyndy sýlar rezervýarǵa tógilmeidi. Alaida qurylys qoqystaryn ruqsatsyz tastaý derekteri anyqtaldy.
«Kaolin kareri kaolin degen aq sazdyń erekshe túrin óndirý úshin qurylǵan. Bul sý aidynynda shomylýǵa bolmaidy. Óitkeni munda óndirilgen kaolin óte ýly ári adam densaýlyǵyna qaýipti. Sondai-aq sý aidynynda adamnyń aiaǵyn tartyp áketetin saz-balshyq ta qaýip týdyrady. Al sýǵa kógildir tús beretin zat - monmorillonit (nontronit). Sýda bul saz erimeidi, biraq ol sýdy boiaityn juqa júzinniń paida bolýyna sep bolady. Jasandy sý aidyny jerasty sýmen shaiylady. Ondaǵy sýdyń únemi kógildir bolatynyn da sondyqtan», - dedi Samal Ibraeva.