Nur-Sultan qalasynda jyl saiyn ótetin aýylsharýashylyǵy jármeńkesi biyl da jalǵasty. Uiymdastyrylyp otyrǵan jármeńkeniń maqsaty – Elorda turǵyndaryn ekologiialyq jaǵynan taza ári baǵasy bazardaǵydan áldeqaida tómen aýylsharýashylyǵy ónimderimen qamtamasyz etý.
Elorda tórinde uiymdastyrylǵan jármeńke Qonaev kóshesi men Turan dańǵyly boiyndaǵy Han-shatyr saýda ortalyǵynyń janynda ótti. Bazarly senbini Nur-Sultan qalasy ákiminiń orynbasary Malika Bekturova men qalalyq investitsiialar jáne kásipkerlikti damytý basqarmasynyń basshysy Erlan Bekmurzaev aralap kórip, sórege qoiylǵan ónimder men onyń baǵasyna, saýda mádenietine kóz júgirtti.
Jetisýlyq aýylsharýashylyǵy taýar óndirýshilerin oblys ákiminiń orynbasary Serikjan Beskempirov bastap bardy. Jármeńkege oblystyń on jeti aýdany men úsh qalasy qatysty. Baǵany turaqtandyrýǵa atsalysyp júrgen «Jetisý» ÁKK» ÓDI» AQ da qalys qalǵan joq. Jármeńkege adam kóp jinaldy. Olar saýda sórelerinen óz izdegenderin taýyp alyp jatty.
Jetisý óńirinen kelgen ónim óndirýshiler astanalyqtarǵa taýarlarmen qosa, jer jannaty Jetisýdan án-kúi de ala keldi. Ondaǵy qyz-jigitter áýelete ándi de shyrqap, myń burala bidi de bilep, bar ónerlerin ortaǵa salyp, jurtshylyqty tań-tamasha etti. Jeztańdai ánshilerdiń asqaqtata salǵan áni Elorda aspanynda qalyqtady. Bul halyqtyń kóterińki kóńil-kúide saýda jasaýyna aitarlyqtai septigin tigizdi. Sóitip, olar kontsertten rýhani lázzat ala júrip, saýda kórigin odan saiyn qyzdyra tústi. Jergilikti jurtshylyqtyń oiynan shyǵyp, mereilerin tasytqan igilikti is ónim molshylyǵymen de erekshelendi.
Panfilov, Sarqan, Eskeldi aýdandarynyń aýyldyq okrýgterinen ákelingen alma, almurt, júzimderdiń túr-túri kózdiń jaýyn alyp, jurtty ózine qaratty. Dámi til úiirer qaýyn-qarbyz alýshylar da kóp boldy. Qapshaǵaidyń piiazyna, Raiymbek aýdanynan kelgen mal eti men Eńbekshiqazaq aýdanynan aparylǵan siyr sútine kezekke turǵandar keshke deiin tolastamady. Qoǵalynyń qyzyl kartoby da tutynýshylardyń kóńilinen shyqty. Omartashy bailyǵy – bal. Tekeliden jetkizilgen bul ónim óziniń túsi men dáminiń alýandyǵymen de jurtty tamsandyrdy.
Balqash kóli jaǵalaýyndaǵy balyqshy aýyldar balyqtyń nebir túrin ákelgeni baiqaldy. Kúrish te molynan jetkizildi. Alakólden jetkizilgen balyq ta san alýan. Jalpy, aýdandardan ákelingen qoi, siyr, jylqy etteri saýda sórelerine lyqa tolyp, óz alýshylaryn tapty. Qazy-qarta men jal-jaiaǵa da suranys joǵary boldy. Taldyqorǵan men qala mańyndaǵy aýdandardaǵy qaita óńdeý kásiporyndary shujyq pen sút ónimderin jáne as atasy – nannyń nebir dámdisin usyndy. Osylaisha, tań bozynan bastalǵan kúzgi jármeńkege kelýshiler túske deiin tolastaǵan joq. Artynyp-tartynǵan elordalyqtar kerek-jaraǵyn osy jármeńke arqyly túgendep alýǵa tyrysty.
– Osyndai jármeńkelerge ár demalys saiyn qatysýǵa tyrysamyn. Óitkeni, eldiń ár aimaǵynan shyqqan ónimder ártúrli. Baǵasy da tómen, tańdaý da joǵary. Etten bastap kámpitke deiin bar. Jármeńkege Jetisý jeriniń almasyn alýǵa keldim. Sebebi, oblys osy ónim túrimen tanymal. Qaýyn-qarbyz ben bal jáne etti de mol aldym, – deidi Nur-Sultan qalasynyń turǵyny Sáýle Nazarqyzy.
Oblystyq aýylsharýashylyǵy basqarmasynyń aýylsharýashylyǵy ónimderin qaita óńdeý jáne marketing bóliminiń bas mamany Talǵat Alybaevtyń aitýynsha, eki kúnge sozylǵan jármeńkege barlyǵy 163 million teńgeniń taýary jetkizilip, azyq-túlik ónimderiniń 48- den asa túri saýdalanǵan. Oblystan 9,0 tonna qoi, 14,6 tonna siyr, 8,8 tonna jylqy, 4 tonna qus eti men 15,7 tonna balyq, 14,5 tonna sút taǵamy jáne 39,1 tonna kartop, 105,1 tonna kókónis, 32,2 tonna jemis-jidek pen alma, 2,9 tonna shubat, qymyz, 16,2 tonna kúrish, 5,8 tonna un, 7 tonna qant, 5 tonna bal, 16,3 myń dana jumyrtqa jáne basqa da taýar túrleri ákelingen.
Azyq-túlik ónimderi jergilikti turǵyndar men qala qonaqtaryna qala bazarlarynan on bes, jiyrma paiyzǵa tómen baǵada usynyldy. Elordalyqtarǵa Jetisý aimaǵynan kelgen júzden asa satýshy sapaly qyzmet kórsetti. Almaty oblysynyń joǵary deńgeide daiyndalyp kelgenderine kóz jetkizgen elordalyqtar óz rizashylyqtaryn bildirdi. Olar jemis-jidek pen kókónis, baqsha daqyldary men bal, balyq, et, sút ónimderiniń saýdasyn qyzdyryp, bazarly kúnniń shyraiyn keltirdi.
Osylaisha Nur-Sultan qalasyna alystan at terletip jetken taýar óndirýshiler de, osy kúnge deiin bazardan qymbat baǵamen satyp alyp júrgen qala turǵyndary da dán riza bolyp tarqasty. Kúzgi shara joǵary deńgeide uiymdastyrylyp, kópshiliktiń esinde qalatyndai ótti.
Aigúl BAIBOSYNOVA
Nur-Sultan qalasy
