2021 jyldyń qorytyndysynda elimizde 185 myń tonna mólsherinde munai-gaz-himiia ónimi óndiriledi. Bul jaiynda QR Energetika ministrliginen málim etti, dep habarlaidy QazAqparat.
Munai-gaz-himiia óndirisin damytý
Qazirgi ýaqytta respýblikada hosh iisti kómirsýtekter óndirisi, polipropilen jáne benzinge arnalǵan oktandy kóteretin qospalar shyǵaratyn zaýyt, sondai-aq mailaý mailaryn shyǵaratyn zaýyttar jumys isteidi.
Otyn energetika keshenin damytý tujyrymdamasynyń josparlaryna sáikes 2030 jylǵa qarai munai-gaz-himiia ónimderin óndirý kólemi 18 ese artyp, 3,4 mln tonnaǵa deiin jetedi.
Búgingi tańda Shymkent qalasynda qýaty 57 myń tonna metil-tret-býtil efiri zaýyty iske qosyldy.
2022 jyly Atyraý oblysynda qýaty jylyna 500 myń tonna polipropilen óndiretin zaýytty paidalanýǵa berý josparlanǵan.
Sonymen qatar munai-gaz-himiia salasynda birqatar iri joba, atap aitqanda, qýaty jylyna 1,25 mln tonna polietilen jáne qýaty jylyna 189 myń tonna býtadien óndirý boiynsha jobalar iske asyrylatyn bolady.
Polietilen jobasy boiynsha búgingi tańda strategiialyq investormen yntymaqtastyqtyń bazalyq sharttary jónindegi kelisimderge qol qoiyldy.
Býtadien jobasy boiynsha osy jyldyń mamyr aiynda strategiialyq áriptes retinde «Tatneft» jariia aktsionerlik qoǵamymen jobany birlesip iske asyrý týraly kelisim rásimdeldi.
Jobanyń tehnikalyq-ekonomikalyq negizdemesin ázirleý júrgizilip jatyr.
Bul jobalardy iske asyrý Qazaqstan ekonomikasyna shamamen 8,6 mlrd AQSh dollary kóleminde investitsiia tartýǵa múmkindik beredi.
Ishki naryqty munai ónimderimen qamtý
Osy jyldyń tamyzynan qazan aiyna deiin elimizdiń janar-jaǵarmai materialdary naryǵynda dizel otyny tapshylyǵynyń paida boldy.
Osyǵan bailanysty Energetika ministrligi ishki naryqty dizel otynymen qamtamasyz etý úshin naqty is-sharalar qabyldady.
Atap aitqanda, 2022 jylǵy 21 mamyrǵa deiin avtomobil kóligimen munai ónimderin áketýge tyiym salyndy.
Atyraý munai óndeý zaýytyndaǵy josparly jóndeý 2022 jylǵa aýystyryldy.
Pavlodar munai-himiia zaýytyndaǵy jóndeý jumystary osy jyldyń qyrkúiek aiynan qarasha aiyna jyljytyldy.
Resei Federatsiiasynyń munai óńdeý zaýyttarynan 281 myń tonna kóleminde dizel otyny importtaldy.
Osydan keiin aldaǵy ýaqytta janar-jaǵarmai materialdarynyń tapshylyǵyn boldyrmaý maqsatynda birqatar is-shara ázirlendi.
Birinshiden, munai óńdeý zaýyttarynyń keńeitilgen jóndeý jumystary aralyq kezeńge kóshiriledi. Jóndeý merzimderi qysqartylady.
Ekinshiden, 200 myń tonna kóleminde munai ónimderiniń rezervtik qorlary qurylady.
Úshinshiden, munai óńdeý zaýyttaryndaǵy jóndeý jumystarynyń jáne aýyl sharýashylyǵy taýarlaryn óndirýshiler úshin dizel otynyn tiep-jóneltý merzimderin úilestirý, oǵan sáikes aýyl sharýashylyǵy taýarlaryn óndirýshiler úshin dizel otynyn jóneltý aqpan aiynda, burynǵy merzimderden bir ai buryn bastalatyn bolady.
Tórtinshiden, munai bazalary esepke alatyn baqylaý aspaptarymen jaraqtandyrylady.
Jalpy, 2021 jyldyń qorytyndysy boiynsha munai óndirý kólemi – 85,7 mln tonna, munai eksporty – 67,6 mln tonna, munaidy qaita óńdeý kólemi - 17,1 mln tonna jáne munai ónimderin óndirý kólemi 13,1 mln tonna boldy.
Sonymen qatar aldaǵy onjyldyqtyń perspektivalyq jobalarynyń biri «Qalamqas-teńiz» jáne «Hazar» jobalary iske asyrylady.
Quny 4,5 mlrd AQSh dollary bolatyn bul ken oryndardy igerý 2028 jyldan bastap qosymsha 4 mln tonna munai óndirýge múmkindik beredi.
Biyl gaz óndirý kólemi 54 mlrd tekshe metr deńgeiinde kútililedi. Onyń ishinde taýarlyq gaz óndirisi - 29,4 mlrd, gaz eksportynyń kólemi – 7,7 mlrd, al suiytylǵan gaz óndirisi 3,1 mln tekshe metr mólsherinde boljanyp otyr.
Aldaǵy ýaqytta Qarashyǵanaq, Qashaǵan jáne Teńiz nysandarynda jobalardy iske asyrý, sondai-aq jańa perspektivaly ken oryndaryn ýaqtyly paidalanýǵa berý shiki gaz óndirýdi 2030 jylǵa qarai 87,1 mlrd tekshe metrge deiin ulǵaitýǵa múmkindik beredi.
Elektr energiiasy tapshylyǵyn joiý
Energetika ministrliginiń aqparatyna sáikes, 2021 jyldyń qorytyndysynda elektr energiiasyn óndirý 113,7 mlrd kVt/saǵat deńgeiinde kútilledi.
Jalpy biyl 2020 jylmen salystyrǵanda tutynýdyń ósýi shamamen 6 paiyzdy quraidy.
Degenmen, elimizde Resei Federatsiiasynyń energiia kózderi esebinen óteletin 250 mln kVt/saǵ kóleminde elektr energiiasynyń tapshylyǵy baiqalady.
Sondyqtan ekonomikanyń elektr energiiasyna degen qajettiligin jabý maqsatynda jumys istep turǵan elektr stantsiialaryn jańǵyrtý jáne jańa elektr stantsiialaryn salý josparlanýda.
Munan bólek jańartylatyn energiia kózderin iske qosý aiasynda 11 GVt óndirýshi qýattardy iske qosý jáne 2030 jylǵa qarai elektr energiiasyn óndirýdi 141,2 mlrd kVt/saǵatqa deiin ulǵaitý josparlanyp otyr.
Energetika ministrligi elektr energetikasy salasyn damytýdyń 3 jobasyn iske asyrmaq.
Birinshi, Aqtóbe jylý elektr ortalyǵynda quny 21,7 mlrd teńge bolatyn kádege jaratýshy qazandyǵy bar gaz týrbinaly qondyrǵysy salynady.
Onyń elektr qýaty 57 MVt bolady. Ekinshiden, Ekibastuz GRES-1-diń elektr qýaty 500 MVt bolatyn № 1 energiia blogyn qalpyna keltirý júrgiziledi. Jobanyń quny – 110,5 mlrd teńge.
Úshinshi, qýaty 636 MVt, quny 450 mlrd teńge bolatyn №3 energiia blogyn ornata otyryp, Ekibastuz GRES-2-ni keńeitý jáne rekonstrýktsiialaý júrgiziledi.
Osy jobalardy iske asyrý nátijesinde 2025 jylǵa qarai jiyntyq belgilengen qýaty 1 100 MVt-tan asatyn qosymsha qýattardy iske qosý qamtamasyz etiledi.
Munan bólek, GRES-2-niń 4 jáne 5-bloktaryn salý máselesi qarastyrylyp jatyr.
Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáikes Birtutas energiia júiesiniń Ońtústik aimaǵynda 2026 jylǵa deiin jalpy jiyntyq qýaty 3 050 MVt bolatyn jańa manevrlik generatsiiany engizý boiynsha 7 jobany iske asyrý josparlanǵan.
Bul jobalardyń jalpy quny – 1,5 trln teńge.
