Qazaqstanda elektrondy saýdany damytý úshin barlyq jaǵdailar jasalýda. Máselen, qańtar aiynyń basynda onlain-saýda ókilderi tabys salyǵynan túbegeili bosatylǵan bolatyn. Osyndai qadamdar e-kommertsiiasy damyǵan kóshbasshy memleketterde keńinen qoldanylyp jatyr. Astana Hub tehnoparkinde bolǵan kezdesýinde QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý vitse-ministri Nariman Muqyshev elimizdegi e-kommertsiianyń jaǵdaiy týraly aityp berdi.
Onyń aitýynsha, Bizdiń halyq otandyq taýarlar men qyzmetterdi tutyný álqaida tiimdi ekenin túsiný qajet. Máselen, Qytai men Germaniiadan zat alǵysy kelse oǵan kem degende 2 apta ýaqyt ketedi. Al, Almatydan nemese ózge de qalalarymyzdan alatyn bolsa nebári 3-5 kún ketedi.
Sonymen qatar, vitse-ministr otandyq onlain-dúkender sheteldik saýda alańdarymen salystyrǵanda taýar túrleriniń azdyǵy men baǵasynyń qymbattylyǵyn atap ótti. Onyń sózinshe, halyq taýardy eki ese arzan alý úshin qosymsha bir apta kútýge daiyn eken. Alaida, saýda alańdarynda keń kólemde tańdaý usynylyp, keńeiip jatyr. Osylaisha, e-kommertsiianyń 3 negizgi quraýyshyn kórsetýge bolady: jetkýdegi jyldamdyq,salyq júiesi, assortimenttiń keńdigi.
Qazirgi kezde elimizde elektrondyq kommertsiia naryǵynda qyzmet kórsetý salasy aldyńǵy qatarda ornalasqan. Onyń negizgi oiynshylary qatarynda Air Astana kompaniiasy da bar.
Sondai-aq, ol Qazaqstandaǵy elektrondy saýdanyń damýy men halyqtyń oǵan beiimdelý deńgeiin de aitty.
«Elektrondy kommertsiia elimizdegi qarqyndy damyp kele jatqan salalardyń biri. Onyń damý qarqyny Qazaqstanda 100 paiyzdy kórsetip otyr. Al, bul kórsetkish álemde 50-60 paiyzdy qurap otyr. Osydan kóretinimiz bizdiń azamattarymyz onlain-saýdany tez meńgerip, jyldam beiimdelýde», - dep atap ótti vitse-ministr.
Vitse-ministrdiń sózinshe, respýblikalyq mańyzy bar qalalardaǵy turǵyndardyń talaptary joǵary. Olardyń tsifrlyq tehnologiialarǵa beiimdelý protsesi tez júredi.
«Iri qalalar qataryndaǵy Astana, Almaty, Shymkent turǵyndardy talapshyl deýge bolady. Sonymen qatar, olardyń jańa tehnologiialarǵa beiimdelý deńgeii óte joǵary. Tipti, egde jastaǵy adamdar men aýyl turǵyndary da jyldam meńgerý ústinde», - dedi N. Muqyshev.
Kezdesý barysynda Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý vitse-ministri elimizde tsifrlandyrý aiasynda jasalyp jatqan isterge toqtalyp ótti. Iaǵni, elektrondy eńbek birjasy men kelisimderdi saqtaityn biryńǵai saqtaý júiesin quralǵandyǵy týraly basa aitty. Sonymen qtar, proaktivti qyzmetterdiń qoǵam ómirine belsendi túrde engizilip jatqanyn da tilge tiek etti.
Eske sala keteiik, 2017 jyldyń jeltoqsan aiynan bastap balanyń týýyn proaktivti qyzmet boiynsha tirkeýdiń pilotty jobasy iske qosyldy. Bul mobildi bailanys habarlamasyna (SMS) jaýap berý arqyly balanyń týý týraly kýáligin, ony balabaqshaǵa kezekke qoiýdy jáne járdemaqy taǵaiyndaýdy úiden shyqpai aq alýǵa bolatyn múmkindik. Bul qyzmet mobildi azamat qorynda tirkelgen, jańadan bosanǵan analarǵa kórsetiledi. Qyzmetti 1414 qysqa nomerge kelgen mobildi bailanys habarlamasyna jaýap berý arqyly alýǵa bolady. Birinshi habarlama bala týǵan merzimnen bir táýlik ishinde túsedi. (Perezenthanada meditsinalyq anyqtama boiynsha Turǵyndarǵa bekitilgen tirkelimge aqparat engizilgen soń túsedi). 3 kún merzimde jaýap kútiledi. Eger, kórsetilgen merzimde jaýap berilmese, onda qyzmet alýshy HQKO-y arqyly nemese egov saity arqyly qyzmet alýǵa júginý qajet.
