Elektrondyq eńbek birjasy: mamyrda bos jumys oryndarynyń sany túiindemelerden 1,6 ese artty

Elektrondyq eńbek birjasy: mamyrda bos jumys oryndarynyń sany túiindemelerden 1,6 ese artty


«Eńbek resýrstaryn damytý ortalyǵy» AQ (budan ári - ERDO) derekteri boiynsha, mamyr aiynda Elektrondyq eńbek birjasynda (budan ári - EEB) túiindemelerge (46,4 myń) qaraǵanda bos jumys oryndary 1,6 ese (75,3 myń) kóp ornalastyryldy. Bul týraly QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministrliginiń baspasóz qyzmeti habarlady.

Sáýir aiymen salystyrǵanda EBT-daǵy bos jumys oryndarynyń jalpy sany 15%-ǵa, al túiindemeler sany 33%-ǵa azaidy. Sonymen qatar, Soltústik Qazaqstan jáne Aqtóbe oblystarynda eńbek resýrstaryna suranystyń artýy baiqalady.

Eger aǵymdaǵy jyldyń qańtarynda izdenýshiler sany bos oryndar sanynan 5,2 myńǵa asqan jáne árbir bos orynǵa 1,1 túiindemeden kelgen bolsa, onda aqpannan bastap bos laýazymdar men jumys izdep júrgen adamdar arasyndaǵy alshaqtyq bos jumys oryndary boiynsha óse berdi. Nátijesinde, mamyr aiynda jariialanǵan túiindemeler EEB-daǵy barlyq suranystyń tek 62%-yn qamtydy. Eńbek naryǵy qurylymynyń mundai ózgerýi eldegi ekonomikalyq jaǵdaidy qalpyna keltirýdiń oń áserin jáne sáikesinshe azamattardy jumyspen, atap aitqanda enbek.kz alańy arqyly qamtý protsesteriniń birtindep turaqtanǵanyn kórsetedi.

Óz kezeginde, ótken aimen salystyrǵanda EEB-daǵy bos oryndar men túiindemeler sany tiisinshe 13,7 myń jáne 22,8 myńǵa qysqardy. Munyń bir sebebi - mamyr aiyna qaraǵanda sáýir aiynda kóktemgi dala jáne maýsymdyq jumystarǵa arnalǵan jiyntyqtyń kóp bóligin toltyrý. Máselen, bir ai ishinde aýyl sharýashylyǵy qyzmetkerleri úshin bos oryndar sany 2,1 esege, al izdenýshiler sany 1,9 esege azaiǵan.

Bul rette mamandyqtar bólinisinde bilikti jáne biliktiligi joq eńbek resýrstaryna degen suranys eleýli ózgeristerge ushyramaǵan. Aldyńǵy kezeńderdegidei, EEB - da bilikti qyzmetkerler arasynda kúzetshilerdiń (1764 bos orynǵa qarsy 457 túiindeme), avtokólik júrgizýshileriniń (937 túiindeme jáne 1545 bos oryn), orta meditsinalyq qyzmetkerlerdiń (556 túiindeme jáne 1089 bos oryn) tapshylyǵy baiqaldy. Sonymen qatar, saýda salasy qyzmetkerleriniń – dúken satýshylary men olardyń kómekshileriniń, kassirler men bilet satýshylardyń, sondai-aq satýshy-konsýltanttardyń jetispeýshiligi baiqaldy.

Júk tieýshilermen jáne ártúrli jumystardy oryndaityn jumyskerlermen qatar mamyr aiynda biliktiligi joq qyzmetkerler arasynda biliktiligi joq qurylys jumysshylarynyń tapshylyǵy baiqaldy. Osylaisha, esepti aida jumys berýshiler EEB-da qurylystaǵy biliktiligi joq jumysshylar úshin 584 bos jumys ornyn jariialaǵan, bul naryqtaǵy usynystan 10 esege artyq (59 túiindeme). Sonymen qatar, mundai bos oryndardyń 55%-y Almaty (184 bos oryn) jáne Nur-Sultan (90 bos oryn) qalalarynda, sondai-aq Qaraǵandy oblysynda (51 bos oryn) boldy, bul kún raiynyń jaqsarýyna jáne qurylys jumystarynyń qaita bastalýyna bailanysty bolǵany anyq.

Mamyr aiynda biliktilikti talap etpeitin jumys boiynsha usynys ta ózgerissiz qalǵanyn atap ótken jón. Mal ósirýshilerge, janýarlardy qaraýshylarǵa jáne zańgerlerge qosymsha, bilikti jumys izdeýshiler arasynda qazandyq operatorlary (226 túiindemege qarsy 33 bos oryn), dene shynyqtyrý jáne sport muǵalimderi (69 bos oryn jáne 203 túiindeme), biologiia muǵalimderi (37 bos oryn jáne 167 túiindeme) arasynda artyqshylyq baiqaldy. 

«Muǵalimder men qazandyq operatorlarynyń oryndaryna jumys izdeýshiler sanynyń kóbeiýi maýsymdyq sipatqa ie ekenin atap ótken jón - jazǵy ýaqytta mundai mamandar kóbine qajet bolmaidy. Sirá, biz kúzdiń basynda osyndai mamandarǵa suranystyń artýyn baiqaityn bolamyz», – dep túsindirdi ERDO Strategiia jáne jobalyq basqarý departamentiniń direktory Aleksandra Molchanovskaia.

Óńirlik taldaý mamyr aiynda EEB - daǵy bos oryndar sanynyń tek eki óńirde – Soltústik Qazaqstan (+30%) jáne Aqtóbe (+13%) oblystarynda óskenin kórsetedi. Osylaisha, SQO-da jańa jumys oryndarynyń eń kóp ósimi «ákimshilik salasyndaǵy qyzmetshiler» (+97%) jáne «ónerkásip, qurylys jáne kólik jumysshylary» (+76%) sanattary boiynsha baiqaldy. Óńirdegi tapshy kásipterdiń tizimin muraǵatshylar (196 bos orynǵa qarsy 7 túiindeme), saýalnama boiynsha suhbat alýshylar (0 túiindeme jáne 177 bos jumys orny) jáne aýyl sharýashylyǵynyń mehanizator-injenerleri (63 túiindeme jáne 158 bos jumys orny) bastady. 

Aqtóbe oblysyna keletin bolsaq, «fermerler men aýyl sharýashylyǵy jumysshylary» (2,2 ese) jáne «biliktiligi joq jumysshylar» (+64%) siiaqty toptar boiynsha bos jumys oryndary sanynyń aitarlyqtai ósýi baiqaldy. Sonymen qatar, óńirdiń tapshy mamandyqtarynyń qataryna negizinen qyzmet kórsetý salasynyń qyzmetkerleri, atap aitqanda kúzetshiler (190 bos orynǵa qarsy 79 túiindeme), as úi jumysshylary (15 túiindeme jáne 115 bos jumys orny) jáne úi qyzmetshileri (1 túiindeme jáne 76 bos jumys orny) kirdi.

Ornalastyrylǵan túiindemelerdiń serpini kórsetip otyrǵandai, mamyr aiynda Aqtóbe oblysyn qospaǵanda, barlyq óńirlerde jumys izdeýshiler sany azaiǵan. Osylaisha, óńirde jariialanǵan túiindemelerdiń sany 9% - ǵa artyp, 3 763 birlikti qurady. Bul rette Aqtóbe oblysynda túiindemeler sanynyń ósýi biliktiliktiń bolýyn talap etpeitin eńbekti boljaityn túiindemeler sanynyń kóbeiýi esebinen boldy. 

Óńirler arasynda túiindemelerdiń eń kóp sanyn mamyr aiynda Almaty (10%) jáne Túrkistan (9,6%) oblystarynyń turǵyndary ornalastyrǵan, al bos oryndardyń eń kóp sany respýblikalyq mańyzy bar qalalar – Nur-Sultan (12,4%) jáne Almaty (10,8%) qalalaryna keledi.