Álemdegi pandemiia, eldegi karantin kóp jastardy kásipke úirete bastady. Kóp jumys oryndarynyń qysqarýy nemese jabylýy jastardyń jańa ideialarǵa jol bastap, jastar eki qolǵa bir kúrek izdei bastaǵany ras. Osy oraida «Ult» portaly karantinde kásibin dóńgeletken jastarmen syrlasyp kórdi.
Máselen, Mańǵystaý oblysy Beineý aýylynyń turǵyny Ǵalymjan Lepesov siyr men qoi terisin óńdep, daiyn bolǵan bylǵarydan aiaq kiim tigýdi qolǵa alǵan. Jas kásipker alǵashynda temirden, aǵashtan ártúrli pishimder ázirlei júrip, turmystyq buiymdar, úi jabdyqtaryn jasaǵan. Al búginde ol etik tigý isin bastapty. Ol bul ksipke qalai kelgeni týraly bylai deidi:
«Qazirgi ýaqytta tek erlerge arnalǵan aiaq kiim tigip jatyrmyn. Aldymen tapsyrys berýshiniń ólshemin alyp, daiyn bolý ýaqytyn kelisip alamyn. Keiin kerekti materialdardy daiyndap, aiaq kiim jasaýǵa kirisemin. Shaǵyn ǵana tsehymda arnaiy qurylǵylarym bar. Tutynýshynyń kóńilinen shyǵyp, oiyndaǵydai etip jasaýǵa bar kúshimdi salamyn. Aldaǵy ýaqytta shaǵyn tsehty kásipkerlikti qoldaityn memlekettik baǵdarlamalar arqyly odan ári damytyp keńeitý josparda bar», - dedi Ǵalymjan Lepesov.
Al shymkenttik jastar erekshe kásipti bastaǵan. Memlekettiń jas kásipkerlerdi qoldaý baǵdarlamalaryna qatysyp, biznesin órkendetýge múmkindik alǵan jastardyń bir toby «Robo park» tehnikalyq bilim berý ortalyǵynyń jumysyn dóńgeletip otyr. Bul ortalyq robotehnikany úiretedi. Munda 4-16 jas aralyǵyndaǵy balalar robototehnikany, iaǵni robot qurastyrý jáne qurastyrǵan robotqa baǵdarlama jazý men baǵdarlamalaý baǵytynda jumys isteidi. Balalarǵa robot qurastyrýmen qatar baǵdarlama jazýdy da úiretedi. Bul balanyń logikalyq oilaý qabiletin, usaq matorikasyn , keńistikte oilaý qabiletin damytý maqsatynda kóptegen qasietterin ashady eken.
«Meniń mamandyǵym – baǵdarlamashy. Almaty qalasynan oqýymdy aiaqtap kelgennen keiin Shymkent qalasynda jeke kásip bastap, bilim berý ortalyǵyn ashýdy oiladym. Ortalyqty ashqan kezde eń aldymen bilikti mamandar jinaý basty maqsatymnyń biri boldy. Muǵalym informatika páninen pedagog bolýy kerek boldy, balalarmen óte jaqsy til tabysyp, joǵary deńgeide jumys istei bilýine nazar aýdardym. Osyndai kriteriilerge qarap muǵalimderdi tańdadym. Bizdiń oqý ortalyǵymyzdyń bir ereksheligi – trenerlerimizdiń arnaiy jazǵan qazaq tilindegi ádistemelik oqý quralymyz bar. «Robotehnika jáne konstrýktsiialaý» dep atalatyn ádistemilik quralda baǵdarlamaý álippesinen bastap baǵdarlamalaýdyń san tásili qazaq tilinde túsindirilgen. Bul kitap balanyń robotty nólden bastap júrgizip ketý qabiletin ashady. Kitabymyzdy qazir Shymkent qalasyndaǵy kóptegen muǵalimder ózderiniń sabaqtarynda qoldanyp júr. Mundai oqý quraldary kóbinese orys tilinde jaryq kórip jatady. Sondyqtan bizdiń ádistemelik qural qazir kóptegen ustazdardyń kómekshi quralyna ainalyp otyr», – deidi Jansulý Ertaeva.
Karantinde kásibin dóńgeletip otyrǵan jastyń biri – almatylyq Aizada Qasymhan. Jas qyzdyń Almaty shaharynda Aizada Bakery konditer dúkeni bar. Eldegi karantinge bailanysty Aizada dúkendi jaýyp tátti ónimderin úiden daiyndap sata bastaǵan. Bul týraly Aizadanyń ózi bylai deidi:
«Karantinde jumysym kóp boldy. Kúndiz tort pisiremin, keshke diplom jazamyn. Keiin blok-posttar alynyp, bári ońalǵanda dúkendi qaita ashtyq. Úide tort jasap tapqan qarajatty dúkenge quidym. Shúkir, shyǵyn bolmady», – deidi jas kásipker.
Aizadanyń dúkenniń ereksheligi – múgedektigi bar balalardyń otbasyna tort tegin beriledi. Al kópbalaly analarǵa 15% jeńildik bar. Elimizde osyndai jastardyń kóbirek bolýy – elimizdiń ekonomikasyna óz úlesin qosatyny sózsiz. Sondyqtan da jastardyń kásibin qoldaý barshamyzǵa paryz.
Esterińizge sala keteiik, álemdegi pandemiia, eldegi karantin kóp jastardy kásipke úirete bastady. Kóp jumys oryndarynyń qysqarýy nemese jabylýy jastardyń jańa ideialarǵa jol bastap, jastar eki qolǵa bir kúrek izdei bastaǵany ras. Osy oraida «Ult» portaly karantinde kásibin dóńgeletken jastarmen syrlasyp kórgen bolatyn.
