ەلەمدەگٸ پاندەمييا, ەلدەگٸ كارانتين كٶپ جاستاردى كەسٸپكە ٷيرەتە باستادى. كٶپ جۇمىس ورىندارىنىڭ قىسقارۋى نەمەسە جابىلۋى جاستاردىڭ جاڭا يدەيالارعا جول باستاپ, جاستار ەكٸ قولعا بٸر كٷرەك ٸزدەي باستاعانى راس. وسى ورايدا «ۇلت» پورتالى كارانتيندە كەسٸبٸن دٶڭگەلەتكەن جاستارمەن سىرلاسىپ كٶردٸ.
مەسەلەن, ماڭعىستاۋ وبلىسى بەينەۋ اۋىلىنىڭ تۇرعىنى عالىمجان لەپەسوۆ سيىر مەن قوي تەرٸسٸن ٶڭدەپ, دايىن بولعان بىلعارىدان اياق كيٸم تٸگۋدٸ قولعا العان. جاس كەسٸپكەر العاشىندا تەمٸردەن, اعاشتان ەرتٷرلٸ پٸشٸمدەر ەزٸرلەي جٷرٸپ, تۇرمىستىق بۇيىمدار, ٷي جابدىقتارىن جاساعان. ال بٷگٸندە ول ەتٸك تٸگۋ ٸسٸن باستاپتى. ول بۇل كسٸپكە قالاي كەلگەنٸ تۋرالى بىلاي دەيدٸ:
«قازٸرگٸ ۋاقىتتا تەك ەرلەرگە ارنالعان اياق كيٸم تٸگٸپ جاتىرمىن. الدىمەن تاپسىرىس بەرۋشٸنٸڭ ٶلشەمٸن الىپ, دايىن بولۋ ۋاقىتىن كەلٸسٸپ الامىن. كەيٸن كەرەكتٸ ماتەريالداردى دايىنداپ, اياق كيٸم جاساۋعا كٸرٸسەمٸن. شاعىن عانا تسەحىمدا ارنايى قۇرىلعىلارىم بار. تۇتىنۋشىنىڭ كٶڭٸلٸنەن شىعىپ, ويىنداعىداي ەتٸپ جاساۋعا بار كٷشٸمدٸ سالامىن. الداعى ۋاقىتتا شاعىن تسەحتى كەسٸپكەرلٸكتٸ قولدايتىن مەملەكەتتٸك باعدارلامالار ارقىلى ودان ەرٸ دامىتىپ كەڭەيتۋ جوسپاردا بار», - دەدٸ عالىمجان لەپەسوۆ.
ال شىمكەنتتٸك جاستار ەرەكشە كەسٸپتٸ باستاعان. مەملەكەتتٸڭ جاس كەسٸپكەرلەردٸ قولداۋ باعدارلامالارىنا قاتىسىپ, بيزنەسٸن ٶركەندەتۋگە مٷمكٸندٸك العان جاستاردىڭ بٸر توبى «Robo park» تەحنيكالىق بٸلٸم بەرۋ ورتالىعىنىڭ جۇمىسىن دٶڭگەلەتٸپ وتىر. بۇل ورتالىق روبوتەحنيكانى ٷيرەتەدٸ. مۇندا 4-16 جاس ارالىعىنداعى بالالار روبوتوتەحنيكانى, ياعني روبوت قۇراستىرۋ جەنە قۇراستىرعان روبوتقا باعدارلاما جازۋ مەن باعدارلامالاۋ باعىتىندا جۇمىس ٸستەيدٸ. بالالارعا روبوت قۇراستىرۋمەن قاتار باعدارلاما جازۋدى دا ٷيرەتەدٸ. بۇل بالانىڭ لوگيكالىق ويلاۋ قابٸلەتٸن, ۇساق ماتوريكاسىن , كەڭٸستٸكتە ويلاۋ قابٸلەتٸن دامىتۋ ماقساتىندا كٶپتەگەن قاسيەتتەرٸن اشادى ەكەن.
«مەنٸڭ ماماندىعىم – باعدارلاماشى. الماتى قالاسىنان وقۋىمدى اياقتاپ كەلگەننەن كەيٸن شىمكەنت قالاسىندا جەكە كەسٸپ باستاپ, بٸلٸم بەرۋ ورتالىعىن اشۋدى ويلادىم. ورتالىقتى اشقان كەزدە ەڭ الدىمەن بٸلٸكتٸ ماماندار جيناۋ باستى ماقساتىمنىڭ بٸرٸ بولدى. مۇعالىم ينفورماتيكا پەنٸنەن پەداگوگ بولۋى كەرەك بولدى, بالالارمەن ٶتە جاقسى تٸل تابىسىپ, جوعارى دەڭگەيدە جۇمىس ٸستەي بٸلۋٸنە نازار اۋداردىم. وسىنداي كريتەرييلەرگە قاراپ مۇعالٸمدەردٸ تاڭدادىم. بٸزدٸڭ وقۋ ورتالىعىمىزدىڭ بٸر ەرەكشەلٸگٸ – ترەنەرلەرٸمٸزدٸڭ ارنايى جازعان قازاق تٸلٸندەگٸ ەدٸستەمەلٸك وقۋ قۇرالىمىز بار. «روبوتەحنيكا جەنە كونسترۋكتسييالاۋ» دەپ اتالاتىن ەدٸستەمٸلٸك قۇرالدا باعدارلاماۋ ەلٸپپەسٸنەن باستاپ باعدارلامالاۋدىڭ سان تەسٸلٸ قازاق تٸلٸندە تٷسٸندٸرٸلگەن. بۇل كٸتاپ بالانىڭ روبوتتى نٶلدەن باستاپ جٷرگٸزٸپ كەتۋ قابٸلەتٸن اشادى. كٸتابىمىزدى قازٸر شىمكەنت قالاسىنداعى كٶپتەگەن مۇعالٸمدەر ٶزدەرٸنٸڭ ساباقتارىندا قولدانىپ جٷر. مۇنداي وقۋ قۇرالدارى كٶبٸنەسە ورىس تٸلٸندە جارىق كٶرٸپ جاتادى. سوندىقتان بٸزدٸڭ ەدٸستەمەلٸك قۇرال قازٸر كٶپتەگەن ۇستازداردىڭ كٶمەكشٸ قۇرالىنا اينالىپ وتىر», – دەيدٸ جانسۇلۋ ەرتاەۆا.
كارانتيندە كەسٸبٸن دٶڭگەلەتٸپ وتىرعان جاستىڭ بٸرٸ – الماتىلىق ايزادا قاسىمحان. جاس قىزدىڭ الماتى شاھارىندا Aizada Bakery كونديتەر دٷكەنٸ بار. ەلدەگٸ كارانتينگە بايلانىستى ايزادا دٷكەندٸ جاۋىپ تەتتٸ ٶنٸمدەرٸن ٷيدەن دايىنداپ ساتا باستاعان. بۇل تۋرالى ايزادانىڭ ٶزٸ بىلاي دەيدٸ:
«كارانتيندە جۇمىسىم كٶپ بولدى. كٷندٸز تورت پٸسٸرەمٸن, كەشكە ديپلوم جازامىن. كەيٸن بلوك-پوستتار الىنىپ, بەرٸ وڭالعاندا دٷكەندٸ قايتا اشتىق. ٷيدە تورت جاساپ تاپقان قاراجاتتى دٷكەنگە قۇيدىم. شٷكٸر, شىعىن بولمادى», – دەيدٸ جاس كەسٸپكەر.
ايزادانىڭ دٷكەننٸڭ ەرەكشەلٸگٸ – مٷگەدەكتٸگٸ بار بالالاردىڭ وتباسىنا تورت تەگٸن بەرٸلەدٸ. ال كٶپبالالى انالارعا 15% جەڭٸلدٸك بار. ەلٸمٸزدە وسىنداي جاستاردىڭ كٶبٸرەك بولۋى – ەلٸمٸزدٸڭ ەكونوميكاسىنا ٶز ٷلەسٸن قوساتىنى سٶزسٸز. سوندىقتان دا جاستاردىڭ كەسٸبٸن قولداۋ بارشامىزعا پارىز.
ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتەيٸك, ەلەمدەگٸ پاندەمييا, ەلدەگٸ كارانتين كٶپ جاستاردى كەسٸپكە ٷيرەتە باستادى. كٶپ جۇمىس ورىندارىنىڭ قىسقارۋى نەمەسە جابىلۋى جاستاردىڭ جاڭا يدەيالارعا جول باستاپ, جاستار ەكٸ قولعا بٸر كٷرەك ٸزدەي باستاعانى راس. وسى ورايدا «ۇلت» پورتالى كارانتيندە كەسٸبٸن دٶڭگەلەتكەن جاستارمەن سىرلاسىپ كٶرگەن بولاتىن.
