Elbasyǵa unaǵan kooperativ

Elbasyǵa unaǵan kooperativ

2008 jyldyń máýeli kúzi edi. Maqtaaral aýdanyna Elbasy Nursultan Nazarbaev arnaiy issaparmen keldi. Bul qyrkúiek aiynyń 10-y kúni bolatyn. Aýdan basshylyǵy maqta sharýashylyǵymen tanystyrý úshin «Ketebai» óndiristik kooperativin qolaily kóripti. Rasynda, sol jyly atalǵan sharýashylyqta maqta shyǵymy aitarlyqtai joǵary edi. Burynǵy tabystary da qomaqty bolatyn. Maqtalyqty aralap kórgen el Prezidenti mundaǵylardyń eńbekqorlyǵyna, aýyzbirshilikterine, iskerlikterine riza boldy. Maqtalyq basynda eńbekshilermen eskertkish sýretke tústi.

Osy saparda Elbasy oblys maqtashylarymen kezdesý ótkizdi. Maqta klasterin qurý máselesi talqylandy. Memleket basshysy aýdanǵa maqta zaýytyn saldyryp bergizetindigin jetkizdi. Aitqandai-aq kelesi jyly Maqtaaralda qýattylyǵy joǵary maqta zaýyty paidalanýǵa berildi. Sharýalar ónimderin joǵary baǵada ótkizip, maqta egistikteri joǵary sapaly tuqymmen qamtamasyz etile bastady.

Eńbekterine Elbasynyń ózi riza bolǵan «Ketebai» óndiristik kooperativi, onyń tóraǵasy jaily aitpai ketý endigi jerde qisynsyz da siiaqty. Sádý Bekenov (sýrette) eńbek jolyn «Krasnaia Zvezda» keńsharynda aǵa agronom bolyp bastady. Munan soń bas agronom, bólimshe meńgerýshisi siiaqty joldardan ótti. 1996 jyly keńsharlar tarap, jekeshelendirý bastaldy. Mine, osy ýaqytta «Qaraqai» keńsharynyń № 5 bólimshesi negizinde 1125 gektar sýarmaly jer jáne múliktik úlesterimen 500 sharýa qojalyǵy «Ketebai» óndiristik kooperativine toptasty.

Kooperativtiń alǵashqy jyldary tasy órge domalap júre berdi dei almaimyz. Sharýalarǵa ailyq jalaqy taýyp berýdiń ózi qiyn kezeńder bastan ótti. Degenmen, olar qiyndyqtardyń barlyǵyn eńsere bildi. Kooperativ tóraǵasy qaitsem tyǵyryqtan shyǵamyn dep kúni-túni uiyqtamady. Kooperativ múshelerine qosymsha jumys kózin ashý úshin Qazaq maqta sharýashylyǵy ǵylymi-zertteý institýtymen birlese otyryp tuqym sharýashylyǵyn qurdy. Maqtanyń asyl tuqymdy sortyn shyǵaratyn bul tseh búginde kishigirim zaýyt siiaqty. Munda jylyna 300 tonnaǵa deiin shit daiyndalady. Ony aýdannan tys jerdegi maqtashylar da satyp alady.

Búginde sharýashylyqtyń mashina-traktor sheberhanasy tolyq qýatynda jumys istep tur. Birneshe «Djon Dir» kombainy, júk kólikteri, tirkemeli traktorlar, basqa da aýyl sharýashylyǵy tehnikalary jyl mezgiline bailanysty naýqandy jumystardyń bel ortasynda júredi.

Maqtashylar 2011 jyldan maqtany tamshylatyp sýaryp keledi. Budan basqa da jańa tehnololiialardy tiimdi paidalanýdyń nátijesinde jyl saiyn maqtalyqtyń ár gektarynan 29-30 tsentnerden ónim alyp keledi.

Óndiristik kooperativte búginde 300-den astam eńbekshi jumys isteidi. Olarǵa kooperativ basshysy ailyq jalaqylaryn ýaqtyly berýmen qatar kóptegen qolaily jaǵdailar jasap qoiǵan. Oblystyq máslihattyń birneshe shaqyrylym depýtaty Sádý Bekenov №24 sailaý okrýginiń turǵyndary men aýdanǵa qarasty eldi mekenderde sheshimin tappai kelgen kóptegen máselelerdiń túiinin tarqatyp, jerlesteriniń alǵysyna bólenip keledi.

Sákeń qaiyrymdylyq is-sharalardyń da belsendi qoldaýshysy. Máselen, jomart júrekti jan byltyrǵy naýryz aiynda «Kedergisiz bolashaq» jobasy aiasynda aýdandaǵy múmkindigi shekteýli birqatar azamatqa qarjylai kómek qolyn sozdy. «Áleýetti qoldaý – áleýmetti qoldaý» jobasy boiynsha áleýmettik jaǵynan álsiz qorǵalǵan otbasylarǵa azyq-túlik taratty. Onyń mundai qaiyrymdylyq sharalary kóp. Biraq, Sádý Bekenov onyń eshbirin aitpaidy. Eńbek adamynyń jan saraiy, kóńil darqandyǵy, parasat-paiymy, túisik-sezimi ony únemi jaqsylyqtarǵa, izgilikterge jeteleidi. Bul sara jol eshkimdi de adastyrmaq emes.

Túrkistan oblystyq máslihatynyń depýtaty, Maqtaaral aýdanynyń qurmetti azamaty Sádý Bekenov respýblikalyq biznestiń áleýmettik jaýapkershiligi jónindegi «Paryz–2008» nominatsiiasynyń altyn medal iegeri. Qazaqstan Respýblikasynyń Prezidenti N.Nazarbaevtyń Alǵys hatymen marapattalǵan. «Qurmet» ordeniniń iegeri. Budan bólek medaldary men qurmet gramotalary bir tóbe.

El bolashaǵyn óz múddesinen biik qoiatyn Sádý Bekenovtei abzal azamattar aramyzda az emes. Endigi másele bizdiń zamandastarymyzdyń osyndai jandardan úlgi alýynda!

"Ońtústik Qazaqstan" gazeti