Májilis depýtattary «QR keibir zańnamalyq aktilerine halyqtyń kóshi-qony salasyndaǵy zańnamany jetildirý máseleleri boiynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasyn maquldady, dep habarlaidy QazAqparat.
Atalǵan zań jobasyn Parlament Májilisiniń depýtaty Ǵaziz Qulahmetov tanystyrdy.
«Halyqtyń kóshi-qony týraly» zań jobasynda halyqty qujattandyrý protsedýralaryn ońtailandyratyn jáne keibir zańnamalyq aktilerdegi eskerilmegen tustardy júieleitin usynystar kózdelgen. Naqty alǵysharttaryna toqtalaiyn: adam quqyqtaryn qorǵaý, qoldaǵy zańnama normalaryn QR Konstitýtsiiasyna sáikestendirý, ulttyq qaýipsizdik jáne qoǵamdyq qaýipsizdik máselelerin sheshý, QR azamattarynyń múddesin qamtamasyz etý, kóshi-qon máselelerinde memlekettik retteýdi jaqsartý, quqyq olqylyqtardy boldyrmaý», - dedi Qulahmetov Májilistiń jalpy otyrysynda.
Biyl 1 qańtardan bastap Ishki ister ministrligine tikelei qatysy joq keibir fýnktsiialar men quziret Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministrligine ótken bolatyn.
Ministrlik endi bosqyndar máselesimen ainalysý, eńbek migranttaryna ruqsat berý jáne ol ruqsattyń merzimin uzartý, kóshi-qon protsesterin retteý sharalaryn ázirleý jáne osy másele aiasynda vedomstvoaralyq úilestirýdi júrgizedi.
Munyń bári 2022-2026 jyldarǵa arnalǵan QR kóshi-qon kontseptsiiasymen de retteledi.
Sonymen birge, depýtat atalǵan zań jobasynyń negizgi erejelerin túsindirdi.
«Birinshi – «Sheteldikterdiń quqyqtyq jaǵdaiy týraly» Zańnyń 3-baby Konstitýtsiianyń normasyna sáikes keltiriledi. Bul Zańnyń 3-babynda sheteldikterdiń quqyqtyq jaǵdaiy qaǵidattarynda «senim» uǵymy joq. Bul quqyqtyq olqylyqty túzeý kerek bop tur. Ekinshi – «Tótenshe jaǵdailar týraly» Zańdy «Jeke basty kýálandyratyn qujattardyń, litsenziialardyń, ruqsattardyń jáne tótenshe jaǵdaidyń qoldanylýy kezeńinde memlekettik jáne jergilikti atqarýshy organdar beretin ózge de qujattardyń qoldaný merzimi» degen jańa 18-1-bappen tolyqtyrý usynylyp otyr. Úshinshi – «Halyqtyń kóshi-qony týraly» Zańnyń 1-babynyń 8-tarmaǵyna sáikes, shetel azamaty nemese azamattyǵy joq tulǵa – Qazaqstan Respýblikasyna ýaqytsha nemese turaqty turý maqsatymen kelgen emigrant. Sondyqtan kóship kelýshige berilgen qujat merziminiń aiaqtalýyna orai, eńbek kelisimshartyn da birjaqty toqtatý múmkindigin qarastyrý kerek», - dedi Ǵaziz Qulahmetov.
Tórtinshi – 2020 jyldan bastap, jasy 16-ǵa tolmaǵan balalardyń fotosýretin ata-anasynyń tólqujatyna jabystyrý jáne tiisti jazba júrgizý normasy joiylǵan bolatyn.
Qazir shetelge shyǵý úshin ár balanyń tólqujaty bolýy kerek.
Fiziologiialyq protsesti eskere otyryp, 12 jasqa tolǵansha balanyń tólqujatyn ár bes jyl saiyn, al 12-16 jas aralyǵyndaǵy balalardyń qujatynyń jaramdylyq merzimi qazirgidei 10 jyl bolyp qala bermek.
Qujat aýystyrý jiiligin ózgertý bastamasyna orai, tólqujat alýǵa memlekettik baj mólsherin de 8 AEK-ten 4 AEK-ke deiin eki ese tómendetý usynylady.
Besinshi – «Bosqyndar týraly» Zańnyń 8 jáne 9-baptaryn sáikestendirý maqsatynda ózgerister engiziledi.
Qujat boiynsha pana izdegen adamdar men bosqyndar Qazaqstan Respýblikasynyń aýmaǵyndaǵy mekenjaiyn aýystyrǵan jaǵdaida tirkeýden shyǵyp, 5 jumys kúni ishinde ýákiletti organda qaita tirkelýi tiis.
Endi pana izdegenderdi Qazaqstan Respýblikasy aýmaǵynda mekenjaiy boiynsha tirkep, tiisinshe, mundai tulǵalardy tirkeý tártibin bekitý quzyretin QR Ishki ister ministrligine bergen oryndy.
«Altynshy – «Sheteldikterdiń quqyqtyq jaǵdaiy týraly», «Halyqtyń kóshi-qony týraly» zańdary shetel azamattarynyń elimizge kirýine tyiym salynatyn qosymsha negizdemelermen tolyqqaly otyr. Máselen shetel azamatynyń ekstremizm-terrorizmge qatysy bary nemese Qazaqstanda ekstremistik ne terroristik dep tanylǵan uiymǵa qatysy bary týraly málimet-derekter negizinde shetel azamatynyń elge kirýine tyiym salynady jáne ulttyq qaýipsizdik organdaryna tyiym salý sebebin túsindirme quqyǵyn berý usynylady. Jetinshi – balalardy qylmystyq quqyqbuzýshylyqtan qorǵaý maqsatynda úsh zańǵa kelesi normalar engiziledi. Kámeletke tolmaǵan balalarǵa seksýaldy sipatta qylmys jasaǵandarǵa Qazaqstanǵa kelýine ómir boiyna tyiym salynady, Qazaqstanda turaqty mekendeýine jáne Qazaqstan azamattyǵyn alý týraly emigranttyq ótinishin qabyldaýǵa da ruqsat berilmeidi», - dedi Májilis depýtaty.
