مەجٸلٸس دەپۋتاتتارى «قر كەيبٸر زاڭنامالىق اكتٸلەرٸنە حالىقتىڭ كٶشٸ-قونى سالاسىنداعى زاڭنامانى جەتٸلدٸرۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن ماقۇلدادى, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
اتالعان زاڭ جوباسىن پارلامەنت مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتى عازيز قۇلاحمەتوۆ تانىستىردى.
«حالىقتىڭ كٶشٸ-قونى تۋرالى» زاڭ جوباسىندا حالىقتى قۇجاتتاندىرۋ پروتسەدۋرالارىن وڭتايلاندىراتىن جەنە كەيبٸر زاڭنامالىق اكتٸلەردەگٸ ەسكەرٸلمەگەن تۇستاردى جٷيەلەيتٸن ۇسىنىستار كٶزدەلگەن. ناقتى العىشارتتارىنا توقتالايىن: ادام قۇقىقتارىن قورعاۋ, قولداعى زاڭناما نورمالارىن قر كونستيتۋتسيياسىنا سەيكەستەندٸرۋ, ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك جەنە قوعامدىق قاۋٸپسٸزدٸك مەسەلەلەرٸن شەشۋ, قر ازاماتتارىنىڭ مٷددەسٸن قامتاماسىز ەتۋ, كٶشٸ-قون مەسەلەلەرٸندە مەملەكەتتٸك رەتتەۋدٸ جاقسارتۋ, قۇقىق ولقىلىقتاردى بولدىرماۋ», - دەدٸ قۇلاحمەتوۆ مەجٸلٸستٸڭ جالپى وتىرىسىندا.
بيىل 1 قاڭتاردان باستاپ ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸنە تٸكەلەي قاتىسى جوق كەيبٸر فۋنكتسييالار مەن قۇزٸرەت ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترلٸگٸنە ٶتكەن بولاتىن.
مينيسترلٸك ەندٸ بوسقىندار مەسەلەسٸمەن اينالىسۋ, ەڭبەك ميگرانتتارىنا رۇقسات بەرۋ جەنە ول رۇقساتتىڭ مەرزٸمٸن ۇزارتۋ, كٶشٸ-قون پروتسەستەرٸن رەتتەۋ شارالارىن ەزٸرلەۋ جەنە وسى مەسەلە اياسىندا ۆەدومستۆوارالىق ٷيلەستٸرۋدٸ جٷرگٸزەدٸ.
مۇنىڭ بەرٸ 2022-2026 جىلدارعا ارنالعان قر كٶشٸ-قون كونتسەپتسيياسىمەن دە رەتتەلەدٸ.
سونىمەن بٸرگە, دەپۋتات اتالعان زاڭ جوباسىنىڭ نەگٸزگٸ ەرەجەلەرٸن تٷسٸندٸردٸ.
«بٸرٸنشٸ – «شەتەلدٸكتەردٸڭ قۇقىقتىق جاعدايى تۋرالى» زاڭنىڭ 3-بابى كونستيتۋتسييانىڭ نورماسىنا سەيكەس كەلتٸرٸلەدٸ. بۇل زاڭنىڭ 3-بابىندا شەتەلدٸكتەردٸڭ قۇقىقتىق جاعدايى قاعيداتتارىندا «سەنٸم» ۇعىمى جوق. بۇل قۇقىقتىق ولقىلىقتى تٷزەۋ كەرەك بوپ تۇر. ەكٸنشٸ – «تٶتەنشە جاعدايلار تۋرالى» زاڭدى «جەكە باستى كۋەلاندىراتىن قۇجاتتاردىڭ, ليتسەنزييالاردىڭ, رۇقساتتاردىڭ جەنە تٶتەنشە جاعدايدىڭ قولدانىلۋى كەزەڭٸندە مەملەكەتتٸك جەنە جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندار بەرەتٸن ٶزگە دە قۇجاتتاردىڭ قولدانۋ مەرزٸمٸ» دەگەن جاڭا 18-1-باپپەن تولىقتىرۋ ۇسىنىلىپ وتىر. ٷشٸنشٸ – «حالىقتىڭ كٶشٸ-قونى تۋرالى» زاڭنىڭ 1-بابىنىڭ 8-تارماعىنا سەيكەس, شەتەل ازاماتى نەمەسە ازاماتتىعى جوق تۇلعا – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنا ۋاقىتشا نەمەسە تۇراقتى تۇرۋ ماقساتىمەن كەلگەن ەميگرانت. سوندىقتان كٶشٸپ كەلۋشٸگە بەرٸلگەن قۇجات مەرزٸمٸنٸڭ اياقتالۋىنا وراي, ەڭبەك كەلٸسٸمشارتىن دا بٸرجاقتى توقتاتۋ مٷمكٸندٸگٸن قاراستىرۋ كەرەك», - دەدٸ عازيز قۇلاحمەتوۆ.
تٶرتٸنشٸ – 2020 جىلدان باستاپ, جاسى 16-عا تولماعان بالالاردىڭ فوتوسۋرەتٸن اتا-اناسىنىڭ تٶلقۇجاتىنا جابىستىرۋ جەنە تيٸستٸ جازبا جٷرگٸزۋ نورماسى جويىلعان بولاتىن.
قازٸر شەتەلگە شىعۋ ٷشٸن ەر بالانىڭ تٶلقۇجاتى بولۋى كەرەك.
فيزيولوگييالىق پروتسەستٸ ەسكەرە وتىرىپ, 12 جاسقا تولعانشا بالانىڭ تٶلقۇجاتىن ەر بەس جىل سايىن, ال 12-16 جاس ارالىعىنداعى بالالاردىڭ قۇجاتىنىڭ جارامدىلىق مەرزٸمٸ قازٸرگٸدەي 10 جىل بولىپ قالا بەرمەك.
قۇجات اۋىستىرۋ جيٸلٸگٸن ٶزگەرتۋ باستاماسىنا وراي, تٶلقۇجات الۋعا مەملەكەتتٸك باج مٶلشەرٸن دە 8 اەك-تەن 4 اەك-كە دەيٸن ەكٸ ەسە تٶمەندەتۋ ۇسىنىلادى.
بەسٸنشٸ – «بوسقىندار تۋرالى» زاڭنىڭ 8 جەنە 9-باپتارىن سەيكەستەندٸرۋ ماقساتىندا ٶزگەرٸستەر ەنگٸزٸلەدٸ.
قۇجات بويىنشا پانا ٸزدەگەن ادامدار مەن بوسقىندار قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنداعى مەكەنجايىن اۋىستىرعان جاعدايدا تٸركەۋدەن شىعىپ, 5 جۇمىس كٷنٸ ٸشٸندە ۋەكٸلەتتٸ ورگاندا قايتا تٸركەلۋٸ تيٸس.
ەندٸ پانا ٸزدەگەندەردٸ قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋماعىندا مەكەنجايى بويىنشا تٸركەپ, تيٸسٸنشە, مۇنداي تۇلعالاردى تٸركەۋ تەرتٸبٸن بەكٸتۋ قۇزىرەتٸن قر ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸنە بەرگەن ورىندى.
«التىنشى – «شەتەلدٸكتەردٸڭ قۇقىقتىق جاعدايى تۋرالى», «حالىقتىڭ كٶشٸ-قونى تۋرالى» زاڭدارى شەتەل ازاماتتارىنىڭ ەلٸمٸزگە كٸرۋٸنە تىيىم سالىناتىن قوسىمشا نەگٸزدەمەلەرمەن تولىققالى وتىر. مەسەلەن شەتەل ازاماتىنىڭ ەكسترەميزم-تەرروريزمگە قاتىسى بارى نەمەسە قازاقستاندا ەكسترەميستٸك نە تەرروريستٸك دەپ تانىلعان ۇيىمعا قاتىسى بارى تۋرالى مەلٸمەت-دەرەكتەر نەگٸزٸندە شەتەل ازاماتىنىڭ ەلگە كٸرۋٸنە تىيىم سالىنادى جەنە ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك ورگاندارىنا تىيىم سالۋ سەبەبٸن تٷسٸندٸرمە قۇقىعىن بەرۋ ۇسىنىلادى. جەتٸنشٸ – بالالاردى قىلمىستىق قۇقىقبۇزۋشىلىقتان قورعاۋ ماقساتىندا ٷش زاڭعا كەلەسٸ نورمالار ەنگٸزٸلەدٸ. كەمەلەتكە تولماعان بالالارعا سەكسۋالدى سيپاتتا قىلمىس جاساعاندارعا قازاقستانعا كەلۋٸنە ٶمٸر بويىنا تىيىم سالىنادى, قازاقستاندا تۇراقتى مەكەندەۋٸنە جەنە قازاقستان ازاماتتىعىن الۋ تۋرالى ەميگرانتتىق ٶتٸنٸشٸن قابىلداۋعا دا رۇقسات بەرٸلمەيدٸ», - دەدٸ مەجٸلٸس دەپۋتاتى.
