Ekolog Orynbasar Toǵjanov: Bozjyrada jabaiy týrizm beleń alyp barady

Ekolog Orynbasar Toǵjanov: Bozjyrada jabaiy týrizm beleń alyp barady

Ekologiia salasynyń belgili mamany Orynbasar Toǵjanov 18 jyldan beri ólkeniń ekologiialyq jaǵdaiyn jaqsartý, sondai-aq ekotýrizmdi uiymdastyrý máselesimen ainalysýda, dep habarlaidy QazAqparat.

Mańǵystaý oblysynyń Beineý jáne Qaraqiia aýdandarynyń Qurmetti azamaty biraz ýaqyttan beri Bozjyra ańǵarynda jabaiy týrizm beleń alyp, rettelmegen kólik aǵyny janýarlardyń tynyshyn buzyp jatqanyna alańdaýshylyq bildirip keledi. 

«Bozjyraǵa kelýshiler sany jyl saiyn eselep artýda. Alaida qarajat tapshylyǵynan týristik qyzmetti talapqa sai uiymdastyrýǵa múmkindik bolmai, Bozjyra ańǵaryna Ústirt shyńynyń ústi jáne asty arqyly andyzdap keletin ondaǵan borpyldaq dala joldary paida boldy. Olarmen birneshe avtokólik ár jolmen qaptaldasa, júitkigen kezdegi alapat aq tozań kóteriledi. Al adamnyń qysastyǵynan jóńkile qashqan arqar, qaraquiryq, t.b. ańdardyń kórinisi júrek syzdatady. «Jabaiy týrizmdi» tártipke salyp, «ekologiialyq týrizmge» ainaldyrmasa, andyzdaǵan jol, andaǵailaǵan avtokólik aǵyny jandy jáne jansyz tabiǵattyń túbine jetetini anyq», - dep qynjylady tabiǵat janashyry.

Sarapshy maman investor kompaniialardy alys-jaqynnan kelgen týristerdi qabyldaityn bir qabatty qonaqúidi Bozjyra naizashyńdary túbinen salý jónindegi usynysyna qarsy bolyp, óz ýájin talai basqosýlarda bildirgen.

«Sonymen qatar birqatar azamattar usynǵandai týristik qabyldaý ornyn 10-50 km qashyqtan salýdyń tiimsizdigine de kóz jetkizdik. Sebebi alystaǵy týristik qabyldaý ornynda turyp, san-sapat dala jolymen týristerdiń qandai kólikpen, qai jaqtan kelgenin, qalai júrgenin, ne jasap jatqanyn, t.b. áreketterin baqylaý, retteý múmkin bolmaitynyn túsindik. Sondyqtan shaǵyn qonaqúi, vizit-ortalyǵy bar týristik nysandar birneshe shaqyrymdaǵy ańǵar men naizashyńdar túgel kórinetin tóbe ústinde ornalasýy qajet. Onda mádeni týrizmdi uiymdastyrý úshin mindetti túrde qonaqúi, avtoturaq, kelýshilerdiń túrli qajetterin óteitin oryndar, paidalanatyn at, túie, t.b. «ekokólikter» men áýe sharlaryn saqtaityn jáne qyzmetshiler men gidterge ystyq-sýyqta panalaityn baspana bolýy kerek. Eger mundai oryn tym qashyqta bolsa, Aqtaýdan eki-úsh saǵatta jetip baratyn tep-tegis jolda kópshilik oǵan toqtamai-aq, birden Bozjyraǵa tartary sózsiz»,- deidi O.Toǵjanov. 

Jol máselesin aita kele, maman Bozjyra aýmaǵynda avtoqozǵalysqa shekteýler qoiý qajettigin túsindirdi.

Onyń aitýynsha, Beket ataǵa 15 shaqyrymdai jetpei «Ata jolynan» burylyp, shyń ústindegi Bozjyra panoramalyq alańqaiyna baratyn, uzyndyǵy nebári 10 shaqyrym jolǵa qatqyl taban tóseý qajet. Bozjyra alqabyn tolyq baqylaýda ustap, onyń ekologiialyq jáne rekreatsiialyq syiymdylyǵyn eskere otyryp, týristerdi arnaýly soqpaqpen jaiaý nemese at, túie, t.b. «ekologiialyq taza» kólikpen qozǵalýǵa, aýa sharlarymen kóterilýge, biik munaralarǵa shyǵýǵa ǵana ruqsat berýge bolady.

Toǵjanovtyń pikirinshe, jaiylymy mol Bozjyra shatqaldarynyń jaqyn qolaily jerinen ań ishetin sý kózin jasasa, týrister Beket ata basyndaǵydai adamǵa úirengen ańdardy da tamashalai alady.