ەكولوگييا سالاسىنىڭ بەلگٸلٸ مامانى ورىنباسار توعجانوۆ 18 جىلدان بەرٸ ٶلكەنٸڭ ەكولوگييالىق جاعدايىن جاقسارتۋ, سونداي-اق ەكوتۋريزمدٸ ۇيىمداستىرۋ مەسەلەسٸمەن اينالىسۋدا, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ بەينەۋ جەنە قاراقييا اۋداندارىنىڭ قۇرمەتتٸ ازاماتى بٸراز ۋاقىتتان بەرٸ بوزجىرا اڭعارىندا جابايى تۋريزم بەلەڭ الىپ, رەتتەلمەگەن كٶلٸك اعىنى جانۋارلاردىڭ تىنىشىن بۇزىپ جاتقانىنا الاڭداۋشىلىق بٸلدٸرٸپ كەلەدٸ.
«بوزجىراعا كەلۋشٸلەر سانى جىل سايىن ەسەلەپ ارتۋدا. الايدا قاراجات تاپشىلىعىنان تۋريستٸك قىزمەتتٸ تالاپقا ساي ۇيىمداستىرۋعا مٷمكٸندٸك بولماي, بوزجىرا اڭعارىنا ٷستٸرت شىڭىنىڭ ٷستٸ جەنە استى ارقىلى اندىزداپ كەلەتٸن ونداعان بورپىلداق دالا جولدارى پايدا بولدى. ولارمەن بٸرنەشە اۆتوكٶلٸك ەر جولمەن قاپتالداسا, جٷيتكٸگەن كەزدەگٸ الاپات اق توزاڭ كٶتەرٸلەدٸ. ال ادامنىڭ قىساستىعىنان جٶڭكٸلە قاشقان ارقار, قاراقۇيرىق, ت.ب. اڭداردىڭ كٶرٸنٸسٸ جٷرەك سىزداتادى. «جابايى تۋريزمدٸ» تەرتٸپكە سالىپ, «ەكولوگييالىق تۋريزمگە» اينالدىرماسا, اندىزداعان جول, انداعايلاعان اۆتوكٶلٸك اعىنى جاندى جەنە جانسىز تابيعاتتىڭ تٷبٸنە جەتەتٸنٸ انىق», - دەپ قىنجىلادى تابيعات جاناشىرى.
ساراپشى مامان ينۆەستور كومپانييالاردى الىس-جاقىننان كەلگەن تۋريستەردٸ قابىلدايتىن بٸر قاباتتى قوناقٷيدٸ بوزجىرا نايزاشىڭدارى تٷبٸنەن سالۋ جٶنٸندەگٸ ۇسىنىسىنا قارسى بولىپ, ٶز ۋەجٸن تالاي باسقوسۋلاردا بٸلدٸرگەن.
«سونىمەن قاتار بٸرقاتار ازاماتتار ۇسىنعانداي تۋريستٸك قابىلداۋ ورنىن 10-50 كم قاشىقتان سالۋدىڭ تيٸمسٸزدٸگٸنە دە كٶز جەتكٸزدٸك. سەبەبٸ الىستاعى تۋريستٸك قابىلداۋ ورنىندا تۇرىپ, سان-ساپات دالا جولىمەن تۋريستەردٸڭ قانداي كٶلٸكپەن, قاي جاقتان كەلگەنٸن, قالاي جٷرگەنٸن, نە جاساپ جاتقانىن, ت.ب. ەرەكەتتەرٸن باقىلاۋ, رەتتەۋ مٷمكٸن بولمايتىنىن تٷسٸندٸك. سوندىقتان شاعىن قوناقٷي, ۆيزيت-ورتالىعى بار تۋريستٸك نىساندار بٸرنەشە شاقىرىمداعى اڭعار مەن نايزاشىڭدار تٷگەل كٶرٸنەتٸن تٶبە ٷستٸندە ورنالاسۋى قاجەت. وندا مەدەني تۋريزمدٸ ۇيىمداستىرۋ ٷشٸن مٸندەتتٸ تٷردە قوناقٷي, اۆتوتۇراق, كەلۋشٸلەردٸڭ تٷرلٸ قاجەتتەرٸن ٶتەيتٸن ورىندار, پايدالاناتىن ات, تٷيە, ت.ب. «ەكوكٶلٸكتەر» مەن ەۋە شارلارىن ساقتايتىن جەنە قىزمەتشٸلەر مەن گيدتەرگە ىستىق-سۋىقتا پانالايتىن باسپانا بولۋى كەرەك. ەگەر مۇنداي ورىن تىم قاشىقتا بولسا, اقتاۋدان ەكٸ-ٷش ساعاتتا جەتٸپ باراتىن تەپ-تەگٸس جولدا كٶپشٸلٸك وعان توقتاماي-اق, بٸردەن بوزجىراعا تارتارى سٶزسٸز»,- دەيدٸ و.توعجانوۆ.
جول مەسەلەسٸن ايتا كەلە, مامان بوزجىرا اۋماعىندا اۆتوقوزعالىسقا شەكتەۋلەر قويۋ قاجەتتٸگٸن تٷسٸندٸردٸ.
ونىڭ ايتۋىنشا, بەكەت اتاعا 15 شاقىرىمداي جەتپەي «اتا جولىنان» بۇرىلىپ, شىڭ ٷستٸندەگٸ بوزجىرا پانورامالىق الاڭقايىنا باراتىن, ۇزىندىعى نەبەرٸ 10 شاقىرىم جولعا قاتقىل تابان تٶسەۋ قاجەت. بوزجىرا القابىن تولىق باقىلاۋدا ۇستاپ, ونىڭ ەكولوگييالىق جەنە رەكرەاتسييالىق سىيىمدىلىعىن ەسكەرە وتىرىپ, تۋريستەردٸ ارناۋلى سوقپاقپەن جاياۋ نەمەسە ات, تٷيە, ت.ب. «ەكولوگييالىق تازا» كٶلٸكپەن قوزعالۋعا, اۋا شارلارىمەن كٶتەرٸلۋگە, بيٸك مۇنارالارعا شىعۋعا عانا رۇقسات بەرۋگە بولادى.
توعجانوۆتىڭ پٸكٸرٸنشە, جايىلىمى مول بوزجىرا شاتقالدارىنىڭ جاقىن قولايلى جەرٸنەن اڭ ٸشەتٸن سۋ كٶزٸن جاساسا, تۋريستەر بەكەت اتا باسىنداعىداي ادامعا ٷيرەنگەن اڭداردى دا تاماشالاي الادى.
