Búgingi tańda kópshilik alańdaýshylyǵyn týdyrǵan meningitpen aýyrýyna bailanysty túiitkildi máseleler kóp. Birneshe depýtat Úkimet basshysy Baqytjan Ábdirulyna arnap resmi saýal joldady.
Qazaqstan Respýblikasynyń
Premer-Ministri
B.Á. SAǴYNTAEVQA
Qurmetti Baqytjan Ábdiruly!
Bul depýtattyq saýalǵa halyqtyń meningitpen aýyrýyna bailanysty týyndaǵan jaǵdai sebep boldy. Bolashaqta osyndai jaǵdaidy boldyrmaý maqsatynda, osy saýaldy joldap otyrmyz.
Áleýmettik jelilerdegi habarlamalar men depýtattarǵa joldanǵan hattardyń negizinde halyqtyń háli úreili jaǵdaiǵa jaqyn ekenin baiqaýǵa bolady. Dárigerler bolsa kerisinshe, oryn alyp jatqan jaǵdailardyń qalypty ekenin, qorqatyndai sebep joqtyǵyn sendirýge tyrysty.
Alaida Densaýlyq saqtaý ministrliginiń aqparatty ústirt taldaýy jaǵdaidyń basqasha ekenin kórsetip tur.
Statistika boiynsha 2013 jyly elde meningitpen 117 adam aýyryp 23-i, 2014 jyly 119 adam aýyryp 29-y, 2015 jyly 424 adam aýyryp 26-sy, 2016 jyly 120 adam aýyryp 15-i, 2017 jyly 62 adam aýyryp 11-i kóz jumǵan.
Biyl 5 maýsymǵa deiin meningokok infektsiiasyn juqtyrǵan 60 jaǵdai tirkelip, 13 adam qaitys boldy.
Iaǵni ótken jyldary meningitten kóz jumǵandardyń meningitpen aýyrǵandarǵa shaqqandaǵy paiyzy 5 - 17 % aralyǵynda bolǵan. Al biyl bul kórsetkish 22% jetti.
Osydan-aq jaǵdaidyń burynǵydai emestigin jáne Ókiletti organ tarapynan shuǵyl ári tótenshe sharalar qajettigin túsinýge bolmai ma?
Alaida tipti Densaýlyq saqtaý ministriniń Almatyǵa kelgenniń ózinde meditsina mekemeleri shuǵyl rejimde jumys isteýge daiyn bolǵan joq jáne emdeý mekemeleriniń, qoǵamdyq densaýlyq saqtaý qyzmetiniń, jedel járdem stantsiialarynyń jumysynda júielilik joq.
Buǵan qosa áleýmettik jelilerdiń Ministrlikten jedel ári myǵym ekenin kórdik. WhatsApp messendjerinde alǵashqy habarlamalar 19 mamyrda paida bolsa, Qazaqstannyń Bas sanitar dárigeri 3 maýsymda sóilep, Ministr OKQ-da 4 maýsymda baspasóz konferentsiiasyn ótkizdi.
Qoǵamdyq pikirge jaýap berýdegi, sybys pen teris pikirge qarsy turýdaǵy mundai baiaýlyq qazirgi jaǵdaiǵa jetkizdi. Osy oraida memlekettik sanitarlyq-epidemiologiialyq baqylaý men qadaǵalaý júrgizetin negizgi laýazymdy tulǵa bolyp tabylatyn QR Bas memlekettik sanitar dárigeriniń áreketsizdigine tańǵalamyz.
Halyq quzyrly organnan elde ne bolyp jatqany, kimderge qaýip tónip turǵany, balalarǵa alańdaýǵa negiz bar-joqtyǵy, infektsiiadan qalai saqtaný kerektigi, vaktsinatsiia qajet pe jáne ony qaidan alý jaily der kezinde jaýap almady.
Sondyqtan meningitke qatysty qoǵamda týyndaǵan rezonanstyń baqylaýdyń azdyǵynan jáne Densaýlyq saqtaý ministrligi men onyń aýmaqtyq bólimsheleriniń qajetti sharalardy ýaqytyly qabyldamaýynan oryn alǵanyn aitýǵa bolady.
Osy aýrýdyń taraýyna bailanysty halyq qaida habarlasý kerektigin jáne qandai sharalar qabyldaý qajettigin bilmegendikten osyndai jaǵdai týyndap otyr. Emdeý mekemeleriniń osy dert simptomdarymen túskenderdi qabyldaýǵa daiyn emestigi jóninde faktiler bar.
Al meningokok epidemiiasyna daiyndyqty qamtamasyz etý kelesi sharalardy qamtityn epidemiologiialyq baqylaýdan turady: aýrý jaǵdailaryn anyqtaýdan olardy tekserýge jáne zerthanalyq rastaýǵa deiin. Dúniejúzilik densaýlyq saqtaý uiymynyń usynystary boiynsha profilaktika 1 jastan 29 jasqa deiingi barlyq adamdarǵa osy vaktsina salýdy qarastyrady. Sebebi 3 jasqa deiingi balalar men jastarǵa qaýip kóp. Jaýap berý sharalary keiinge qaldyrylmaity jáne aýyrý jaǵdailaryn tiisinshe júrgizý jáne dereý áreket etýdi qamtidy.
Joǵaryda baiandalǵandy eskere otyryp, qalyptasqan jaǵdaidy obektivti baǵalaý jáne bolshaqta el arasynda alańdaýshylyqqa jol bermeý maqsatynda QR Úkimeti birqatar suraqtarǵa shuǵyl jaýap bergeni qajet dep sanaimyz:
- Qazaqstan Respýblikasynyń Bas memlekettik sanitar dárigeriniń qalyptasqan jaǵdaidaǵy róli qandai, aýrýdyń taraýyna bailanysty aldyn alý sharalary nege qabyldanbady?;
- osy másele boiynsha halyqqa konsýltatsiia berý úshin Call-ortalyqtar nege ýaqytyly ashylmady?;
- elde osy aýrýǵa diagnostika júrgizetin zerthanalar jetkilikti me?;
- álemdik tájiribe negizinde osy aýrýdyń taralýyna qalai jol bermeýge bolady, aldyn alý sharalary bar ma?;
- balalar men jastar jinalatyn oryndarǵa (balabaqshalar, jazǵy lagerler, áskeri kazarmalar, hostelder, oiyn-saýyq ortalyqtary jáne t.b.) eskertpeler nege ýaqytyly, shuǵyl ázirlenbedi?;
- meningokok jáne basqa infektsiialar boiynsha kúdikke ilingen patsientterdi adekvatty túrde meditsinalyq saralaý qashan jáne qalai uiymdastyrylady? Osyndai jaǵdailarda shuǵyl kómek kórsetý úshin («altyn saǵat» erejesi) profiline qaramastan barlyq statsionarlar daiyndyqtan ótkizildi me? Infektsiialyq statsionarlar úshin patsientter sanatyn júrgizetin biryńǵai algoritm ázirlendi me?
Sebebi memlekettik organdardyń aqparattyq jumysty ýaqytyly ári jetkilikti deńgeide júrgizbei, jaǵdaidy baqylaýdan shyǵaryp, qoǵamdyq rezonans týdyryp otyrǵany birinshi ret emes.
Kez kelgen sybysqa naqty ári jedel monitoring júrgizilmeýi jáne olar taraǵan alǵashqy táýlikte proreaktivti reaktsiianyń bolmaýy, resmi málimdemelerdiń keshigýi jáne basqa eskertý sharalarynyń jetkiliksizdigi qoǵamdy birinshi ret daýryqtyryp turǵan joq. Azamattardyń memlekettik organdar men mamandardyń pikirine degen senimin tómendetedi.
Qurmetti Baqytjan Ábdiruly joǵaryda baiandalǵandy eskere otyryp, Sizden qoiylǵan máselelerdi sheshýdi asa baqylaýǵa alýdy, Qazaqstan Respýblikasynda meningokok meningitiniń taralýyna jol bermeý boiynsha jyl saiynǵy keshendi sharalardy bekitýdi suraimyz.
Bul máseleler qoǵamda úlken rezonans týdyryp otyrǵandyqtan, bul depýtattyq saýalǵa jaýapty qysqa merzimde berýdi suraimyz.
Qurmetpen,
B. ÁITIMOVA
S. BEKTURǴANOV
M. BAQTIIaRULY
S. ERShOV
B. JUMAǴULOV
D. NÓKETAEVA
N. TÓREǴALIEV
