Májilis depýtaty Amanjan Jamalov aiyrbastaý pýnkterinde reseilik rýbldi satýǵa jáne satyp alýǵa shekteý engizýdi usyndy, dep habarlaidy Sputnik Qazaqstan.
Depýtat rýbl baǵamy rekordtyq 9 teńgege deiin nyǵaiǵanyn eske saldy. Sońǵy úsh aida rýbl teńgege qatysty 50 protsentke qymbattady.
"Tiisinshe búkil reseilik import elý paiyzǵa qymbattady. Resei – qurylys materialdaryn, jihaz, kiim men aiaq kiimderdiń negizgi jetkizýshisi. Biz úshin rýbldiń nyǵaiýy eń mańyzdy importtyq taýarlarǵa rýbldik infliatsiiany bildiredi", - dedi Jamalov Ulttyq bank tóraǵasyna joldaǵan depýtattyq saýalynda.
Aitýynsha, rýbldiń dollarǵa shaqqandaǵy baǵamy jasandy, iaǵni kvazinaryqtyq. Sol sebepti rýbldiń teńgege shaqqandaǵy baǵamy da dál osyndai.
Depýtat Reseimen biryńǵai ekonomikalyq keńistikke kiretin Qazaqstan úshin mundai jaǵdai eknomikalyq táýekelder men shyǵyn ákeletinin atap ótti.
"Rýbldiń erkin qozǵalysy reseilikterdiń qazaqstandyq bankterde shot ashyp, ony teńgege, al keiin dollarǵa aiyrbastap, shetelge áketýine ákep soǵady. Jekelegen bankter tipti muny bizneske ainaldyrǵan. Osylaisha dollar men taýar syrtqa ketip jatyr, al rýbl Qazaqstanda qalyp jatyr. Saldarynan bizdiń ekinshi deńgeili bankterge óte kóp rýbl jinalyp qaldy", - dedi májilismen.
Jamalov Qazaqstan bul rýbldi ne isteýi kerek degen suraq qoidy.
"Rýbldi paidalanýǵa bolatyn jalǵyz jer – bul Resei. Iaǵni Reseiden importty ulǵaitý kerek. Biraq qazir olardyń ózinde taýar tapshy. Kerisinshe Resei Qazaqstan arqyly importyn ulǵaitady degen boljam bar. Onyń ústine rýbl baǵamy da dál qazir óte tartymdy. Paradoks mynada: Qazaqstanǵa qolma-qol rýbl kóp túsip jatyr, soǵan qaramastan rýbl baǵamy nyǵaiýda. Kerisinshe bolýy kerek qoi, negizi. Bir valiýtaǵa usynys kóbeigen kezde, onyń baǵamy álsireýge tiis", - dedi Jamalov.
Osyǵan bailanysty depýtat Ulttyq bankke valiýta naryǵyn turaqtandyrý boiynsha júieli sharalar qabyldaýdy usyndy:
- rýbldi basqa valiýtaǵa konvertatsiialaityn sheteldikter úshin dollar nemese eýroda kapital shyǵarýǵa shekteý engizý;
- aiyrbastaý pýnkterinde reseilik rýbldi satyp alýǵa jáne satýǵa shekteý qoiý;
- Resei naryǵynda rýbl baǵamynyń qalyptasý ereksheligin eskerip, rýbldiń teńgege shaqqandaǵy arnaiy eseptik baǵamyn qalyptastyrý;
- qarjy ministrligi jinalǵan rýbldi úkimet pen kvazimemlekettik sektordyń rýblmen alǵan qaryzyn merziminen buryn óteýge paidalaný múmkindigin qarastyrýy kerek.
