Jańa oqý jyly qarsańynda Qazaqstan Respýblikasy Densaýlyq saqtaý ministrligi ata-analarǵa mektep riýzagyn tańdaý kezinde nazar aýdarýy qajet negizgi talaptardy eske saldy, dep habarlaidy ult.kz.
Riýzaktyń ádemi dizainy men syiymdylyǵy – jalǵyz ólshem emes. Onyń jeńil bolýy, balanyń boiyna sáikes kelýi, arqasyna yńǵaily ornalasýy jáne iyǵyna artyq salmaq túsirmeýi mańyzdy.
Mektep riýkzagynyń salmaǵy qansha bolýy kerek?
QR Densaýlyq saqtaý ministriniń № QR DSM-76 buiryǵymen belgilengen talaptarǵa sáikes, oqý quraldarynyń usynylatyn salmaǵy oqýshynyń jasyna bailanysty:
- 1–3 synyp oqýshylary úshin – 2 kilogramǵa deiin;
- 4–5 synyp oqýshylary úshin – 2,5 kilogramǵa deiin;
- 6–7 synyp oqýshylary úshin – 3,5 kilogramǵa deiin;
- 8–11 synyp oqýshylary úshin – 4,5 kilogramǵa deiin.
Bul normalar kúndelikti oqý jiyntyǵynyń salmaǵyna qatysty jáne riýkzagtyń óziniń salmaǵyn qamtymaidy.
Sonymen qatar mamandar oqýlyqtar men oqý quraldaryn qosa eseptegendegi riýkzaktyń jalpy salmaǵy balanyń dene salmaǵynyń 10%-ynan aspaýyn usynady.
Mysaly, oqýshynyń salmaǵy 30 kilogramm bolsa, tolyq jinalǵan sómkeniń salmaǵy 3 kilogramnan aspaǵany jón.
Satyp alý kezinde nege nazar aýdarý qajet?
Mamandar mektep riýkzagyn balamen birge tańdaýǵa keńes beredi. Satyp almas buryn riýkzakty balanyń arqasyna salyp kórip, onyń oqýshynyń boiyna sáikes keletinine jáne arqasyna yńǵaily ornalasatynyna kóz jetkizgen jón.
Tańdaý kezinde mynadai sipattamalarǵa nazar aýdarý qajet:
- júktemeni birkelki bólýge múmkindik beretin keń ári jumsaq iyqbaýlar;
- arqanyń durys ornalasýyn qamtamasyz etetin tyǵyz arqa bóligi;
- iyqbaýlardyń uzyndyǵyn retteý múmkindigi;
- jaryq shaǵylystyratyn elementterdiń bolýy. Olar qarańǵy ýaqytta júrgizýshiler úshin balanyń anyq kórinýine múmkindik beredi;
- berik ári sý ótkizbeitin material.
Riýkzaktyń óziniń salmaǵyn da eskergen mańyzdy. Ol neǵurlym jeńil bolsa, balaǵa túsetin qosymsha júkteme de soǵurlym az bolady. Mamandar bos riýzaktyń salmaǵy 1 kilogramnan aspaýyn usynady. Riýkzak bala úshin tym úlken bolmaýy jáne belden aitarlyqtai tómen túsip turmaýy tiis.
Artyq zattardy úide qaldyrǵan durys
Tipti eń yńǵaily riýzaktyń ózi bala kún saiyn qajetsiz zattardy alyp júrgen jaǵdaida aýyr bolýy múmkin.
Ata-analarǵa riýzaktyń ishin mezgil-mezgil tekserip otyrý usynylady. Sabaqta qajet bolmaityn oiynshyqtardy, artyq dápterlerdi, kitaptardy jáne basqa da zattardy úide qaldyrǵan durys.
Sondai-aq balany riýzakty eki iyǵyna qatar asyp júrýge úiretý mańyzdy. Bul júktemeniń birkelki bólinýine múmkindik beredi.
Eger mektepte osyndai múmkindik qarastyrylǵan bolsa, oqýlyqtar men oqý quraldarynyń bir bóligin synypta qaldyrýǵa bolady.
Ata-analarǵa arnalǵan qarapaiym ereje
Mektepke shyǵar aldynda riýzakty tekserýge birneshe minýt qana jetkilikti: artyq zattardy alyp tastaý, iyqbaýlaryn retteý jáne onyń salmaǵyn baǵalaý qajet.
Negizgi qaǵida qarapaiym: bala boiyna sáikes keletin yńǵaily riýkzak, artyq zattardyń bolmaýy jáne onyń salmaǵy oqýshynyń dene salmaǵynyń 10%-ynan aspaýy tiis.
Osyndai qarapaiym kúndelikti ádetter balanyń oqý kúnderin jaily ótkizýine jáne arqasy men iyǵyna túsetin artyq júktemeni azaitýǵa kómektesedi.