Foto: Pexels.com
Ózin IT-aǵartýshy, media sarapshy dep tanystyratyn maman Timýr Bektur abitýrientter men olardyń ata-analaryna mańyzdy keńes berdi. Ol qoǵamda keń taralǵan «jyltyr» mamandyqtarǵa jappai qyzyǵýshylyqtyń saldary men shynaiy ómirge qajet, biraq eleýsiz qalyp jatqan mamandyqtarǵa nazar aýdarýǵa shaqyrdy, dep habarlaidy Ult.kz.
Jyltyraq ataýlynyń bári altyn emes
Sońǵy 25 jylda, ásirese sońǵy onjyldyqta qoǵamda «digital marketing», «bloggerlik», «IT», «menedjment» siiaqty «jyltyraq» mamandyqtar sánge ainaldy. Alaida Timýr Bektur bul úrdistiń qaýipti jaǵyna nazar aýdartady:
«Mektepti endi ǵana bitirgen, ómir kórmegen, eńbek naryǵyn bilmeitin bala qalai birden marketing menedjer bolyp shyǵady? Aqshany basqarmaq túgil, million teńgeni qolyna ustap kórmegen adamdy bastyq etip kim jumysqa alady?», — deidi ol.
Mamannyń pikirinshe, basqarýshylyq mamandyqtar – bir mekemede tájiribe jinaǵan, endi teoriialyq bilimdi tolyqtyrý qajet ekenin sezingen, ómirdi kórgen eresek adamdar úshin laiyqty.
Kózge túspeitin, biraq qoǵamǵa aýadai qajet mamandyqtar
Timýr Bektur jastarǵa jáne ata-analarǵa basqa da mańyzdy mamandyqtardy elemei qalmaýǵa keńes beredi. Mysaly:
-
Sý sharýashylyǵy
-
Monter, slesar, tokar
-
Orman, teńiz salalaryndaǵy mamandyqtar
Bul baǵyttarda maman tapshy. Eldiń bolashaǵy úshin asa mańyzdy salalarda kadr jetispeidi. Biraq qoǵamda olar áli de «jyltyraǵan» mamandyqtarmen salystyrǵanda ekinshi qatarda qalyp otyr.
Dene shynyqtyrý pániniń bolashaǵy zor
Timýr Bektur erekshe atap ótken taǵy bir baǵyt – dene shynyqtyrý muǵalimi mamandyǵy.
Qazirgi tańda bul mamandyqqa qyzyǵýshylyq tómen, biraq ol bolashaqta eń tabysty jáne suranysqa ie mamandyqtardyń birine ainalýy múmkin.
«Qazir eresekter de, balalar da jeke trener izdep júr. Adamnyń dene bitimine sai arnaiy jattyǵý usynatyn, denesin qalypqa keltiretin bilikti mamandar jetispeidi», — deidi Bektur.
Óz tájiribesinen mysal keltire otyryp, Astananyń ózinen úsh ulyna atqa miný, sadaq atý, túzý júrý, týrnikke asylý, jattyǵý jasaýǵa mashyqtaný, t.s.s. úiretetin laiyqty lager taba almaǵanyn jetkizedi.
Sulýlyq pen densaýlyq – jańa trend
Qazir qoǵamda áielderdiń de, erlerdiń de symbattylyqqa umtylysy artty. Al salaýatty ómir salty men fitnes baǵyty – osy ózgeristiń kórinisi.
«Jeke trener bolý úshin ýniversitetke baryp, 5-10 teńgege mektepke jumysqa turýdyń qajeti joq. Jumys ózinen ózi keledi. Jeke bapker, toptyq jattyǵý, onlain baǵdarlama, sporttyq lager – bári suranysta», — deidi ol.
Dene shynyqtyrý mamany bolǵysy keletin qyzdar úshin de bul salada úlken múmkindik bar. Sebebi áielderge óz jynysyndaǵy trenerlermen jumys isteý yńǵailyraq.
Menedjment oqysań – shynymen meńger
Al «menedjment», «marketing» oqyǵysy keletin jastar bolsa, ol jai ǵana diplommen shektelmei, naqty tájiribe jinaýy tiis. Timýr Bekturdyń aitýynsha, mundai stýdentter:
-
«Baryp kel, shaýyp kel» qyzmetinen bastaýy kerek;
-
Biznestiń ishki qurylymyn tolyq túsinýi qajet;
-
Zań, salyq, analitika, HR, qarjy salalaryn birge igerýi kerek;
-
Tapsyrma berilgende máseleni kóldeneń de, tiginen de túsine alýy qajet.
